Kërkesa e lartë e qeverisë për financim “than” likuiditetin në treg/ Yield-et rriten përsëri

31 Janar 2024, 07:50, Ekonomi CNA

Kërkesa e lartë e qeverisë për financim “than”

Tregu financiar nuk po arrin arritur t’i përgjigjet plotësisht kërkesës së lartë të qeverisë për financim në këtë fillimviti.

Shuma e shpallur për financim në ankandin e bonove 12-mujore nuk u arriti të sigurohej e plotë për të dytin ankand radhazi.

Në ankandin e të martës, Ministria e Financave kishte shpallur një shumë prej 13.5 miliardë lekësh, ndërsa shuma totale e kërkesave të paraqitura nuk arriti më shumë se 11.3 miliardë lekë. Ndërkohë, Ministria e Financave pranoi kërkesa totale për afërsisht 11 miliardë lekë.

Yield-i mesatar i ponderuar shënoi sërish një rritje të lehtë në 3.62%, nga 3.6% që kishte qenë në ankandin e javës së kaluar. Yield-i i këtyre instrumenteve tashmë është në nivelet më të larta që prej majit të vitit të kaluar. Si rrallëherë më parë, Ministria e Financave ka organizuar katër ankande të bonove 12 mujore brenda një muaji në janarin e këtij viti.

Kjo kërkesë intensive për financim (48.5 miliardë lekë vetëm në bono-12-mujore, përfshi shumat e rifinancuara), ashtu siç pritej, është reflektuar në një tharje të pjesshme të likuiditetit të tregut dhe rritje të yield-eve.

Në total, huamarrja e planifikuar për tremujorin e parë 2024 ka vlerën e 144.5 miliardë lekëve, në rritje me 19.4% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2022 dhe me pothuajse 80% krahasuar me tremujorin e fundit të vitit 2023. Vetëm në muajt janar dhe shkurt, Ministria e Financave parashikon të realizojë pothuajse 30% të volumit vjetor të huamarrjes për vitin 2024.

Ndërkohë, më i qetë ka shkuar ankandi i bonove 6-mujore, nëpërmjet të cilave Ministria e Financave ka financuar një miliardë lekë, ndërsa kërkesa totale arriti në pak më shumë se dy miliardë lekë. Yield-i mesatar i ponderuar arriti në 3.28%, shumë afër nivelit të normës bazë të interesit.

Megjithatë, ky yield përfaqëson një rritje të fortë krahasuar me ankandin e fundit të këtyre instrumenteve, në muajin tetor 2023. Në atë ankand, bonot 6-mujore u emetuan me një yield të pazakontë prej 1.5%, sa gjysma e normës bazë të interesit, por Banka e Shqipërisë e vlerësoi rezultatin e këtij ankandi si një anomali e shkaktuar nga një kërkesë e vetme konkurruese.

Një faktor tjetër që mund të ndikojë në rritjen e yield-eve është edhe një forcim i pritshmërisë së tregut për rritje të mëtejshme të normave të interesit gjatë muajve të ardhshëm. Një fenomen i tillë u vërejt sidomos në gjysmën e dytë të vitit 2022, kur Banka e Shqipërisë ndërmori një cikël të rritjeve të njëpasnjëshme të normës bazë të interesit.

Deklaratat e Këshillit Mbikëqyrës në fund të vitit të kaluar paralajmëronin një shtrëngim të mëtejshëm monetar gjatë vitit 2024, me qëllim uljen e inflacionit drejt objektivit prej 3%. Një pritshmëri e tillë mund të shtyjë disa investitorë për të marrë pozita pritëse, me objektivin për t’i investuar fondet me kthime më të larta./ Revista Monitor