"Fshatrat fantazmë" të bregdetit/ Si po e vret modeli “ndërto dhe shit” turizmin 365-ditor në Shqipëri

17 Maj 2026, 12:49, Aktualitet CNA

Turizmi bregdetar në Shqipëri po përballet me një krizë të thellë vizioni, ku projektet e mëdha që reklamohen si "resorte strategjike" po kthehen në thjesht lagje banimi dhe komplekse sezonale imobiliare.

Ky model i orientuar nga fitimi i shpejtë përmes shitjes masive të vilave dhe apartamenteve po e zhvesh bregdetit nga funksioni i tij parësor: zhvillimi i një industrie të qëndrueshme turistike që gjeneron të ardhura dhe punësim gjatë 12 muajve të vitit.

Ndryshe nga investimet e mirëfillta në Mesdhe, ku resorte si në Greqi, por edhe modele të ngjashme në Mal të Zi e Kroaci ndërtohen si destinacione "Mixed Use", në Shqipëri dominon logjika e betonizimit për qëllime banimi. Mjafton të shohësh njoftimet e agjencive imobiliare apo kompanive të ndërtimit në jug të vendit për të kuptuar se fokusi i vetëm është "shesim vila dhe apartamente".

Shumë prej këtyre komplekseve nuk funksionojnë për turizëm, por si qytete të dyta private për blerësit, duke mbetur të mbyllura dhe të shkretuara për më shumë se dhjetë muaj të vitit.

Për të pasur një turizëm elitare, kompanitë duhet të ndryshojnë qasje: ato duhet të mbajnë në pronësi një pjesë të mirë të aseteve dhe të ndërtojnë hotele të mirëfillta me 5 yje brenda komplekseve. Një resort i vërtetë nuk është një bllok tullash e llaçi si ato që ndërtohen në Tiranë; ai duhet të ketë zona argëtimi për fëmijë, aktivitete të përditshme, organizime festash e koncertesh, si dhe grupe të posaçme që i japin energji zonës si gjatë sezonit, ashtu edhe jashtë tij.

Synimi kryesor duhet të jetë zgjatja e sezonit turistik, që ai të fillojë në prill dhe të mbarojë në fund të tetorit. Nëse turizmi zgjat vetëm nga mesi i qershorit deri në fund të gushtit, asnjë kompani nuk mund t'i nxjerrë kostot e veta dhe as të mbajë punonjësit me vetëm 60 apo 90 ditë punë në vit.

Për të thyer këtë cikël, resortet duhet të funksionojnë 365 ditë të vitit, duke ofruar paketa dhe çmime më të ulëta gjatë vjeshtës dhe dimrit, shfaqje e aktivitete që tërheqin fillimisht turistët vendas e më pas ata rajonalë. Kjo do të parandalonte që këto destinacione të ktheheshin në një "mollë të ndaluar" për shtresën e mesme apo për qytetarët e thjeshtë.

Mbi të gjitha, funksionimi gjatë gjithë vitit do të krijonte një zinxhir të fuqishëm ekonomik që lidh turizmin me prodhimin vendas. Është absurde që në resortet tona t'u shërbehet turistëve domate apo kastravecë të importuar nga India dhe Turqia, kur vendi ynë ka kapacitet të prodhojë deri në dy herë në sezon.

Duke u lidhur drejtpërdrejt me fermat dhe bujqësinë lokale për furnizimin me produkte bio, resortet do të mbanin njerëzit me punë nëpër fshatra, do të rritnin prodhimin vendas dhe do të fuqizonin ekonominë kombëtare, duke frenuar njëkohësisht edhe largimin e të rinjve nga vendi. /CNA