81 vite nga pushkatimi i Llazar Fundos/ Një emision në “Opinion”, dedikuar figurës së intelektualit shqiptar

23 Shtator 2025, 09:54, Aktualitet CNA

Llazar Fundo

Këtë të martë, në orën 22:00, në emisionin “Opinion” të Blendi Fevziut, do të transmetohet ekskluzivisht një reportazh dedikuar figurës së Llazar Fundos, në përkujtim të 81-vjetorit të pushkatimit të tij, më 23 shtator 1944.

Reportazhi sjell pamje dhe dëshmi nga udhëtimi i një skuadre nga Shqipëria drejt ishullit italian të Ventotenes, ku gjatë Luftës së Dytë Botërore u internuan qindra antifashistë europianë dhe shqiptarë, intelektualë, filozofë, aktivistë politikë, të cilët më vonë u bënë autorët e ideve të para të Bashkimit Europian.

Ndër ta ishte edhe Llazar Fundo, një nga intelektualët më të formuar të kohës, poliglot, me arsimim në Sorbonë dhe veprimtari politike në Shqipëri dhe jashtë saj.

Zai Fundo, foto nga burgu i Ventotenes

I internuar në ishullin e Ventotenes si antifashist, do të binte në kontakt me ideologët italianë, Altiero Spinelli dhe Ernesto Rossi, me të cilët Fundo do të hartonte "Manifestin e Ventotenes", i njohur si pararendës i Kongresit të Hagës dhe i Deklaratës së Shumanit.

Manifesti i Ventotenes

Në këtë udhëtim të zhvilluar në muajin qershor morën pjesë gazetari Blendi Fevziu, regjisori i emisionit “Opinion” Indrit Kasmi, skulptori Adi Dule, kreu aktual i Kuvendit Niko Peleshi, kryetari i Këshillit Drejtues të RTSH-së, Fatjon Hoxhalli dhe gazetari Elvi Fundo.

Pamje nga udhëtimi në Ventotene

Përveç pamjeve nga Ventotene, emisioni sjell edhe një intervistë ekskluzive mes gazetarit Blendi Fevziu dhe Elvi Fundos, ku diskutohet mbi figurën komplekse të Llazar Fundos, si dhe përplasjet e tij me ideologjitë e kohës.

Elvi Fundo dhe Blendi Fevziu

Llazar Fundo, i njohur për mendimin e tij kritik dhe refuzimin e diktaturave, si asaj fashiste, ashtu edhe komuniste, u burgos nga regjimi fashist në vitin 1939 dhe u internua në Ventotene. Pas rënies së regjimit fashist dhe rikthimit të tij në Shqipëri, Fundo u arrestua dhe më 23 shtator 1944 u pushkatua pa gjyq nga komunistët shqiptarë, i akuzuar si “armik i popullit”.

Burgu i "Shën Stefanit"

Ky reportazh sjell rrëfime nga vendet ku ai u internua, reflektime për kontributin e tij intelektual dhe një përpjekje për ta rikthyer në kujtesën kolektive si një zë të rëndësishëm të mendimit të lirë në Shqipëri./CNA