Zbulimi mbresëlënës/ Njeriu mund të jetojë vetëm me njërën hemisferë

1 Janar 2020, 21:45, Aktualitet CNA

Heqja totale e një hemisfere të trurit është një praktikë mjekësore e zhvilluar në vitet 1920 si një kurë për neoplazmat malinje në këtë organ. Suksesi i kësaj praktike te fëmijët që vuanin nga keqformime ose dëmtim të trurit brenda njërës prej hemisferave, befasuan edhe shkencëtarët bashkëkohorë. Pasi dolën nga salla e operimit, fëmijët ecnin, bisedonin, lexonin dhe përfundonin aktivitetet e tyre të përditshme normalisht. Rreth 20% e pacientëve që i nënshtroheshin procedurës ishin në gjendje të punonin në moshë madhore si të rriturit e tjerë.

Hulumtimet e publikuara në revistën ?Cell Reports? sugjerojnë se suksesi tek pacientët që shërohen mirë pas operacionit, vjen falë një riorganizimi radikal të gjysmës së mbetur të trurit.

Siç është vërejtur nga Ralph Antolfs, një neurolog konjitiv në Institutin e Teknologjisë në Kaliforni, kur pacientët iu nënshtruan rezonancës magnetike, mjekët fillimisht menduan se këto “gjysma” të trurit nuk do të funksiononin.

“Nëse merrni ndonjë sistem tjetër organi që është i përbërë nga dy pjesë, funksioni i të cilit është i ndërvarur, siç është zemra, dhe heq gjysmën e tij, atëherë ai me siguri nuk do të funksionojë më” shpjegon Dr. Adolfs.

Shumica e funksioneve të trurit përdorin të dy hemisferat, por studiuesit zbuluan se megjithëse sinapset mbetën të njëjta tek njerëzit me vetëm një hemisferë cerebrale, rajone të ndryshme ishin përgjegjëse për përpunimin e informacionit të tyre estetik, vizual dhe njohës. Vëmendja dhe sinjalet sociale i përforcuan lidhjet ekzistuese, duke komunikuar më shpesh sesa në një tru normal, duke rikthyer kështu funksionin e tij. Zbulimet e studimit janë jashtëzakonisht inkurajuese për studiuesit por edhe për familjet e pacientëve që përpiqen të kuptojnë se si truri përshtatet dhe funksionon pas heqjes së një hemisfere.

Sigurisht, operacioni tetë-orësh për heqjen e një hemisferë cerebrale, e kryer në mënyrë ideale në fëmijë shumë të vegjël, paraqet rreziqe. Heqja e indeve të trurit duhet të bëhet gradualisht dhe me shumë kujdes. Nëse disa fibra vazhdojnë të jenë aktive, ato mund të shkaktojnë komplikime të reja, duke ndikuar negativisht në hemisferën e shëndetshme.

Ekziston gjithashtu një rrezik i migrenave të vazhdueshme ose i grumbullimit të lëngjeve në tru. Pas operacionit, fëmijët zakonisht bëhen dukshëm më të dobët në fytyrë dhe në gjymtyrë. Ata mund të humbasin aftësinë për të njohur origjinën e një tingulli. Gjithashtu, në pjesën dërrmuese të rasteve, ato pjesë të trurit që ishin dëmtuar në njërën hemisferë, kishin ndikuar ndjeshëm edhe pjesën tjetër, duke e bërë situatën të pashpresë./Përshtati nga kathimerini.gr, CNA.al.