E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

A janë paraardhësit tanë shkaktarë për zhdukjen e Neandertalëve?

1 Janar 2020, 00:05, Aktualitet CNA

Paraardhësit tanë njerëzorë (Homo sapiens) janë më të dyshuarit për zhdukjen e Neandertalëve nga Europa, mirëpo një studim i ri shkencor sugjeron, që “kushërinjtë” tanë mund të kenë rënë thjesht viktimë e fatit të tyre të keq, pa fajësuar veçanërisht Homo sapiens-at për zhdukjen e tyre.

Neandertalët jetuan në Europë dhe Azi për mijëra vjet deri sa u zhdukën 40, 000 vjet më parë, me vetëm disa mbetje që mbijetuan për disa mijëra vjet më shumë në vende të izoluara si Iberia. Studimi i ri konstaton se popullsia e tyre ishte gjithmonë e vogël (mbase 10,000 deri në 70,000 njerëz) dhe ishte shpërndarë në grupe shumë më të vogla në të gjithë Europën, duke i bërë ata të prekshëm ndaj çdo ndryshimi mjedisor apo ndonjë rreziku tjetër.

Shumë shkencëtarë kanë dyshuar se, kur Homo sapiens-at emigruan nga Afrika në Europë dhe takuan Neandertalët, i shfarosën këta të fundit ose thjesht i çuan në zhdukje sepse ishin më të zgjuar dhe më dominantë.

Sidoqoftë, studiuesit e udhëhequr nga Christ Weissen nga Universiteti Hollandez i Teknologjisë Eindhoven, i cili botoi studimin e tij në revistën PLoS One, thonë se bazuar në stimulimet llogaritëse për të analizuar skenarët e mundshëm, arritën në përfundimin se fati neandertalëve u pre për shkak të tre faktorëve: endogamia (e cila grumbullon mutacione gjenetike në mënyrë progresive, mutacione këto të rrezikshme për shkak të marrëdhënieve seksuale midis të afërmve), vështirësi në gjetjen e një partneri të përshtatshëm për shkak të popullatës së vogël gjë që çon në mungesë riprodhimi dhe shtimi të racës, dhe në fund të fundit, për shkak të faktorit të fatit të keq (p.sh. shumë vdekje të jashtëzakonshme që kanë ndodhur, brenda një viti, për shkak të një fatkeqësie natyrore).

Sigurisht, studimi nuk është gjë tjetër veçse një model hipotetik dhe nuk arrin të dëshmojë se paraardhësit tanë janë plotësisht të pafajshëm nga zhdukja e Neandertalëve.

Weissen pranon, se është befasues fakti që Neandertalët u zhdukën kaq shpejt pas fluksit masiv të Homo sapiens në Europë. Por, nga ana tjetër, siç tha ai, “zhdukja e tyre mund të kishte ndodhur gjithësesi pasi është proces natyror që speciet të zhduken./Përshtati nga kathimerini.gr, CNA.al.