E fundit!

07:38 Ekonomi

Eurostat: 35% e shqiptarëve nuk përballojnë qiratë, faturat, pushimet, apo blerjen e rrobave të reja

Shqipëria është vendi me nivelin më të lartë të privimit t...

Si e ndryshoi historinë e luftërave, shpikja e mitralozit nga Hiram Maksim

2 Nëntor 2019, 21:15, Blog CNA

* Hiram Maksim, ishte një shpikës amerikan shumë pjellor. Gjatë jetës së tij, ai shpiki çarqe për minj, pranga, pompa me avull, inhalatorë për sëmundjen e bronkitit etj. Por në vitin 1882, shpikësi 42-vjeçar konceptoi shpikjen e tij më të famshme.

?Unë ndodhesha në Vjenë të Austrisë, ku takova një amerikan të cilin e kisha njohur në SHBA. Ai më tha:Mos u merr me më kimi dhe energjinë elektrike! Nëse do të bësh shumë para, shpik diçka që do t?i japë mundësi evropianëve të vrasin njëri-tjetrin, me një lehtësi më të madhe?- kujton Maksim për ?Times of London?.

Gjatë 3 viteve të ardhshme, Maksim u ngujua në punishten e tij në Londër, dhe në fund shpiku mitralozin Maksim. Ironikisht, shpikja e re e Hiram, nuk do të përdorej nga evropianët për të vrarë njëri-tjetrin, por nga fuqitë perandorake të kontinentit për të vrarë me dhjetëra mijëra armiq të tyre.

Në fakt, arma e Maksim rezultoi të ishte aq shumë e efektshme në ruajtjen e paqes në perandorinë e madhe britanike, sa që Mbretëresha Viktoria i dha shpikësit në vitin 1900 Urdhrin e Kalorësit. Në vetëm një betejë gjatë Luftës së Matabeles në vitin 1893, arma e re e Maksim vrau më shumë se 1.600 luftëtarë.

Drejtuesit e fiseve vendase, u dëshpëruan aq shumë nga ajo masakër, saqë nisën të kryenin vetëvrasje masive, duke u hedhur mbi shtizat e tyre. Historianët kanë debatuar shpesh, nëse arma e tre e Maksim ka vrarë më shumë njerëz, sesa ndonjë armë tjetër.

Dhe përderisa kjo është e vështirë të provohet apo kundërshtohet ky pretendim, sipas të gjitha përllogaritjeve duket se ka ndodhur pikërisht kështu. Historiani Xhon Elis, shprehet në një rast se ?pa Hiram Maksim, një pjesë e historisë së mëvonshme botërore, mund të ishte shumë e ndryshme?.

Kjo armë, ndryshoi me siguri historinë në Frontin Perëndimor gjatë Luftës së Parë Botërore.

Në fakt, ajo ishte përgjegjësja kryesore e etiketimit të zymtë të konfliktit:?lufta me mitraloz?.

Sigurisht, në atë luftë u përdorën shumë armë zjarri, por askush nuk e tronditi psikologjikisht armikun sa mitralozi.

Ai do të përdorej sërish në fushëbetejat e Luftës së Dytë Botërore, si dhe në Luftën e Koresë. Ndërkohë, ai dhe do të përdorej nga jo më pak se 29 vende midis viteve 1886 – 1959. Megjithatë, ajo mbetet më e lidhur me pushtimin perandorak britanik. Disa studiues, kanë debatuar mbi rolin që luajti arma e Maksim luajti në luftën koloniale.

Ata pohonin se domethënia e tij e vërtetë kishte të bënte me ndikimin psikologjik, që pati kjo armë mbi kundërshtarët e Britanisë, sesa efektivitetin e kësaj arme zjarri. Edhe pse, shumë shpikës në shekullin XIX, eksperimentuan me armë automatike, arma e Maksim e ndryshoi lojën. Ajo ishte në gjendje të qëllonte shumë më shpejt, në mënyrë automatike, në një kohë që armët e zjarrit të hershme, kishin një mekanizëm manual.

Ai mund të qëllonte deri në 600 fishekë në minutë. Ndërsa shumica e armëve të kohës ftoheshin me ajër, arma e Maksim ftohej me ujë. Ajo peshonte 30 kg, dhe kishte një gjatësi të përgjithshme 108 cm. Zakonisht duhej një ekip prej 4-6 burrash që ta zhvendoste, mbushte, rimbushte, poziciononte dhe mirëmbante një mitraloz Maksim.

Të paktën një njeri ishte në gatishmëri për ujin dhe municionet. Mitralozi Maksim, ishte jo vetëm më i saktë kur qëllonte në shënjestra të largëta, por ai ishte shumë më i besueshëm se sa ?homologët? e tij. Ushtria amerikane nisi ta përdorte që në vitet 1889-1900, si armë të këmbësorisë.

Testimi zgjati disa kohë, para se mitralozi Maksim të futej zyrtarisht në përdorim në vitin 1904. Edhe Rusia, ishte një kliente kryesore e kësaj arme. Ajo e përdori në luftën e viteve 1904-1905 me Japoninë. Gjermania nisi përdorimin e variantit të saj të Maksim në vitin 1908.

MG08 gjermane, ishte një përmirësim i modeleve të mëparshme. Kjo armë automatike kishte një rreze mbresëlënëse prej 3.566 metrash. Në këto kushte, armiqtë e Gjermanisë iu drejtuan varianteve të tyre të mitralozit Makim, përfshirë M1910, versionin rus të Maksim, që do të përdorej gjerësisht në Frontin Lindor në vitet 1914-1919, dhe deri në vitin 1922 në fundin e Luftës Civile./ https://militaryhistorynow.com-Përshtatur nga CNA.al