Tensione në Beograd para protestave masive

13 Prill 2019, 13:20, Aktualitet CNA

Prej muajsh qytetarët serbë protestojnë për më shumë demokraci në vend. Njeriu i fortë i Serbisë, presidenti Aleksander Vuçiç ende nuk tregon gatishmëri për bisedime.

Nervoziteti i kreut të shtetit

Që nga viti 2012 Aleksander Vuçiç përcakton politikën në Serbi – qoftë si zëvendëspresident, kryeministër apo si president i vendit. Në kohën e Millosheviçit ai ka qenë ministri radikal-shovinist i Informacionit. Ndërkohë tani është shndërruar në përkrahës të integrimit europian dhe anëtarësimit të Serbisë në BE. Partia e tij qeveris me shumicë të rehatshme Serbinë dhe kontrollon pjesë të mdha të peizazhit mediatik. Pa anëtarësim partie nuk mund të arrish asgjë në Serbi. Të rinjtë largohen masivisht nga vendi. Pamja që inskenojnë mediat besnike ndaj qeverisë dhe realiteti serb janë dy gjëra të ndryshme.

Dragan Djilas, kreu i opozitës në protestën kundër presidentit serb

Dhunë verbale e në disa raste fizike kundër atyre që mendojnë ndryshe, pamundësia për të vepruar juridikisht kundër arbitraritetit, korrupsioni në vend, dhe arroganca e kreut të shtetit e ndjerë përditë në deklaratat e tij po zemëron gjithnjë e më shumë qytetarë. Nga 8 dhjetori qytetarët grumbullohen në protesta në më shumë se 100 qytete serbe.

Inskenim dhe mohim

Me inskenimin e vizitës së Vladimir Putinit më 17 janar dhe në një sërë mitingjesh politike, presidenti Vuçiç ku ai festohet nga përkrahësit e tij për suksese, presidenti serb kërkon të dobësojë rëndësinë e protestave. Por llogaria e tij nuk del gjithmonë. Politikanët opozitarë ndjehen kaq të margjinalizuar në programet e lajmeve të televizionit shtetëror, RTS, saqë më 16 mars, me disa përkrahës e demonstrues ata bllokuan ndërtesën e RTS, por u nxorrën më pas nga policia. Qeveritarët e paraqitën si dhunë ndaj medias. Drejtuesi i fondacionit Friedrich Erbert, Max Brändle thekson: “Opinionin publik e fiton ajo palë që e inskenon me besueshmëri veten si viktimë: e shtypjes, dhunës policore, apo edhe e demonstruesve të dhunshëm e trazirave. Vuçiç në këtë rast është në avantazh për shkak të peizazhit mediatik të komanduar nga shteti dhe të varur.”

Max Brändle

Shtresa e mesme proteston

Fondacioni Friedrich Ebert ka kryer një sondazh mes demonstruesve bashkë me institutin serb, SeConS. Rezultatet Max Brändle i përmbledh kështu: “Po proteston një aleancë kryesisht e të rinjve, me arsim mbi mesataren dhe shtresa e mesme e Serbisë, që nuk është e lidhur me partitë politike. Liria e medias, demokracia, dhe largimi i lidershipit janë motivet kryesore”. Sipas Brändle, Vuçiç pjesërisht reagon me nervozitet ndaj protestave. “Vuçiç po e ashpërson tonin. Fillimisht u tha se janë të dhunshëm e fashistë pas protestave, që duan madje edhe jetën e tij.”

Pjesë të opozitës së përçarë u bashkuan në vjeshtën e kaluar në një aleancë për Serbinë. Kësaj aleance, krahas politikanëve liberalë i përket edhe një parti e vogël nacionaliste, “Dveri”. Nëse kjo aleancë ia del që dinamikën e protestave ta kthejë në kapital politik, dhe se kush del në krye – Djilas dhe partia Demokratike apo ajo radikale e djathtë, Dveri, kjo mbetet e hapur, thotë Max Brändle. Por sondazhi tregon qartë, se shumica e qytetarëve protestues është e fokusuar tek politika e qendrës. Simpatizantët e Dverit janë përfaqësuar me 4%.

Producenti i televizionit, Vladimir Milic është pjesë e protestave që nga fillimi i tyre. “E gjithë atmosfera në shoqëri është shumë e rrezikshme dhe politikisht e papërgjegjshme. Nëse përgjigja e qeveritarëve do të vazhdojë të mungojë, protestat do të marrin një hov të ri. Sa më i madh hendeku mes realitetit dhe propagandës, aq më i madh tensioni, që mund të kalojë edhe në dhunë, që të shpresojmë nuk e do askush”, thotë Milic. Vetë presidenti Vuçiç ka paralajmëruar një protestë të përkrahësve të tij më 19 prill në Beograd./ DW