E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

DIALERS DHE RREZIKU PREJ TYRE NË SHQIPËRI/ JA SI MUND TE NA VJEDHIN NEPERMJET TELEFONIT

31 Tetor 2015, 11:46, Aktualitet CNA

Megjithëse kompanite telefonike në vendin tonë na tutelojnë thuajse plotësisht me kontratat e nënshkruara dhe me masat e tyre të brendëshme të sigurisë, ekziston një rrëzik tepër i madh dhe në sajë të konkurencës së kohëve të fundit mes këtyre kompanive, janë shtuar ndjeshëm rastet e ?DIALERS-eve? dhe Mashtrimet e mirfillta kibernetike nëpërmjet tyre.

Në fushën e telekomunikacionit një DIALER është një program (.exe) për kompjutera, tablet ose smartphone me madhësi vetëm disa kilobyte që krijon një lidhje nëpërmjet internetit me një rrjet tjetër kompjuterash apo më një server nëpërmjet linjës telefonike PSTN ose një lidhjeje ISDN. Në anglisht ?TO DIAL? do të thotë të formosh (një numur telefonik, të thërrasësh një thirrje telefonike) dhe këto programe janë të lidhura me një tarifim tepër të lartë dhe fshehin mashtrime ose vjedhje të mirfillta kibernetike. Megjithatë ekzistojnë dhe DIALER të ligjshëm.

Po shkruaj mbi këtë tematikë kaq të pazakontë pasi jo më herët se dy javë më parë, djali i një mikut tim në moshën 10 vjeçare, duke lundruar në Internet me vetëm dy klikime mbi disa banera publicitarë të cilat propozonin një chatt me ueb-cam e joshën të miturin i cili nuk hezitoi të klikojë dhe u lidh me një faqe ueb pornografike, duke shpenzuar nëpërmjet lidhjes internet-telefon afërsisht 350 lek+tvsh/minutë. Surpriza për prindin ishte akoma më e madhe kur zbuluam se lidhja e parapërcaktuar ishte zëvendësuar me këtë DIALER dhe sa herë që lidhej në internet, paguante 350 lek+tvsh/minutë? Në më pak se pesë ditë fatura e tij arriti në rreth 80.000 lek?

Megjithëse me futjen në treg të lidhjeve me rreze të gjerë dhe familjaritetin më të madh të përdoruesve drejt sistemeve operative, kjo kategori programesh ka rënë në gjumë letargjik në vendet perëndimore ku lidhjet ADSL gjithmonë aktive dhe me përdorues që i vendosin në mënyrë manuale parametrat e lidhjeve nëpërmjet modemave fizikë, duke i ndryshuar shpesh operatorët telefonike, në Shqipëri po shfaqet në raste të shumta sepse konkurenca në fushën e internetit dhe të telefonisë ka ulur lidhjet e sigurta dhe shpërndarjen e informacionit të duhur për përdoruesit.

DIALER TË LIGJSHËM DHE TË JASHTËLIGJSHËM

Ky problem kaq i fshehur por tepër serioz shfaqet në rastet më të shumta në tablet dhe smartphone që lidhen në internet nëpërmjet rrezes së gjerë por jo permanente dhe që janë në gjendje të shtypin një seri numerike për ta çorientuar lidhjen e të dhënave në rrjet në sekuenca të tjera numerike telefonike me pagesë.

DIALER TË LIGJSHËM

Pjesëmarësit në këtë skemë janë tre:

Këtyre subjekteve ju shtohen titullarët e faqeve ueb që i dejtohen agjensive publicitare për të pasur hyrje në formën e banerave.

DAILER TË JASHTËLIGJSHËM

Pjesa më e madhe e programeve dialer janë krijuar për tu lidhur me numra me tarifim special në fshehtësi nga klienti që po i përdor. Vetëm një fraksion i kufizuar i këtyre paisjeve përmban treguesin e drejtë dhe të dukshëm të kostos, ndërsa pjesa më e madhe e dialer-ve të programuar për tu lidhur me numra tarifimi special përdor metoda të jashtëligjshme, duke hyrë në fushën e mashtrimeve kibernetike. Të ?futë? një dialer, për një uebmaster është një mundësi për të fituar para nëpërmjet faqes së tij ueb. Kjo konkretizohet zakonisht në pagesa mujore ose të një përqindjeje mbi minutat e lidhjes që rezultojnë se vijnë nga Adresa IP e këtij uebmasteri, pra këto kompani pirate që nëpërmjet këtyre metodave mund të vjedhin këdo prej nesh, shpërblejnë shpërndarësit e tyre dhe kjo i bën ato edhe më të rrezikshme.

Shumë sisteme operative përmbajnë njëfarë përbërje për të lejuar lidhje nëpërmjet Point-to-Point Protocol (PPP). Shpesh herë ofruesit (PROVIDER) të aksesit në internet japin një CD-ROM instalimi për të lehtësuar procesin e konfigurimit të një dialer që do të mbikqyrë lidhjen në internet. Ky konfigurim mund të kryhet manualisht duke futur numrin telefonik (të vetmin në nivel kombëtar, me prefiksin 355), fjalëkalimin dhe përdoruesin por fatkeqësisht shumë operatorë nuk i kërkojnë këto masa sigurie në Shqipëri dhe kjo çon në rrezikshmërinë tepër të lartë për të rënë viktima të këtij krimi kibernetik kaq banal por që në fund të muajit mund tju bëjë me dhimbje koke pasi fatura duhet paguar…dhe është tepër e majme…. megjithatë kush përdor lidhje ADSL mund të rijë i qetë sepse është tepër e vështirë thuajse e pamundur që të bjerë viktimë e një sulmi të tillë.

Thanas Dimço

Specialist IT & Cybernetic Crime