Shpërndarja e buxhetit, braktisen projektet e mëdha rrugore

16 Nëntor 2014, 23:00, Politikë CNA

Deputetët demokratë të Komisionit të Ekonomisë dhe Infrastrukturës, diskutuan sot për prirjet e buxhetit të qeverisë, duke analizuar se vitin që vjen investimet në infrastrukturë do të mungojnë pothuajse fare.

Gjithashtu, deputetët kanë konstatuar se buxheti nuk parashikon investime për infrastrukturën apo projekte të tjera në qarqe, si në Shkodër, Dibër apo Elbasan. Mungesat e mëdha janë Boshti i Jugut apo Rruga e Arbrit.

?Shpërndarja e fondeve të buxhetit, nuk ka sens, qendron larg nevojave dhe interesave të qytetarëve?, u shprehën deputetët e Partisë Demokratike.

Sherefedin Shehu: Buxhet për kozmetikë, jo për zhvillim të ekonomisë

Mbrëmë Kryeministri ishte shumë i kënaqur që qytetarët do të pagujnë më shumë dhe madje u shpreh i kënaqur që qytetarët do paguajnë më shumë duke supozuar se do të fitojnë më shumë. E vërteta është krejt ndryshe.

E para, siç është thënë ka një barrë të rëndë mbi biznesin dhe qytetarët. Ata do të paguajnë më shumë në këtë buxhet. E dyta është që e gjithë rritja ekonomike do të shkojë në masën më të madhe për konsum parazitar të qeverisë. Në këtë kontekst, shqetësimi më i madh në këtë buxhet është që qytetarët do të pagujnë më shumë dhe nuk do të marrin asgjë. Këtu e kam fjalën tek invetsimet publike mbasi ato janë zëri kryesor që tregon përfitime për të gjithë qytetarë. Në këtë këndvështrim dua të nënvizoj një aspekt i cili është shumë i rëndësishëm. Edhe FMN që njihet për konservatorizëm ka arritur në përfundimin që vetëm investimet e mëdha në infrastrukturë mund të garantojnë rikthimin në rritjen ekonomike për vendet që janë në krizë. FMn nënvizoi në tetor rëndësinë e rritjes së investimeve dhe fokusimin e tyre në infrastrukturë.

Po të ballafaqojmë këtë rekomandim të FMN-së, kemi historinë e krijuar gjatë qeverisjes së PD-së ku mesatarisht është shpenzuar 7 përqind e PBB-së për investime, dhe është arritur deri në 11 % të PBB për investime. Po të kemi parasysh nevojën e madhe që ka Shqipëria për investime në tërësi por sidomos për investimet në infrastrukturë dhe rolin e tyre në rritjen ekonomike të vendit, shikojmë që qeveria me taksat e rritura jo vetëm që nuk ka rritur por ka ulur dnjeshur invetsimet publike. Në terma nominale këto invetsme mbeten të njëjta me vitin 2014, i cili të gjitha mundësitë i ka që të mos realizohet duke parë ecurinë e deritanishme. Por fenomeni është negativ pasi qeveria rrit me më shumë se 3 % peshën specifike të shpenzimeve në PBB dhe nga ana tjetër ul me 0.3 % peshën specifike të investimeve publike, nga 4.8 në 4.5%. Pra deri para një viti thashë që mesatarisht ishte investuar 7% e PBB-së por në atë kohë shpezimet ishte 28% e PBB-së. Pra investohej një e katërta e buxhetit. Tani shkon mbi 30% pesha specifike ndërsa investimet shkojnë në 4.5%.

Shqetësimi tjetër ka të bëjë me faktin që projektet kombëtare janë stopuar. Në 2014 ne kemi parë që për boshtin e jugut nuk është folur. Ishte parashikuar rruga e Qaf Plloçës por në rishikimin e buxhetit edhe kjo rrugë u hoq nga lista për investime. Për rrugën e Dibrës thuhet se do ta bëjë Kina por asgjë nuk u shpërnda në buxhetin e vitit 2014. Këto 3 projekte janë referenca më e mirë që, për këtë qeveri, infrastruktura nuk është më prioritet dhe këtë e shohim edhe në këtë buxhet. Shifrat mbeten në të njëjtin nivel, dhe investimet për infratsukturën janë 3 miliardë lekë më të pakta. Për më tej, qeveria jo vetëm uli paratë dhe hoqi nga lista projekte me rëndësi kombëtare, por problem është që i zëvendësoi me investime të karakterit kozmetik, pra që krijojnë vetëm imazh të rremë, që skanë impakt në zhvillimin ekonomik të vendit. Po veçoj këtu gjelbërimin rrugës së Rinasit, por ka një projekt të madh të këtij karakteri që është gjelbërimi i rrugës nga plepat e deri në Vlorë. Qeveria i kushton më shumë vëmendje tenderave dhe kush do të marrë paratë, se sa do të përfitojnë vetë, nga kryeministri deri tek qeveritarët e tjerë. Qeveria këtë vit nuk ka dhënë financime për pushtetin lokal. Të gjitha projektet e nisura nga fondi i zhvillimit rajonal nuk kanë marrë asnjë lek. Kjo për faktin e vendim e se ky fond është bërë fondi i kryeministrit dhe i kryetarit të Kuvendit. Po të shikojmë fondet e fundit të zhvillimit të rajoneve, do të shikojmë investime të konsiderueshme në Vlorë, në Skrapar dhe në Berat. Gjithashtu, investime kozmetike po bëhen edhe në qendrat e qyteteve.

Në përfundim, do të thoja që ulja e invetimeve është pika më kritike e këtij buxheti dhe shpërndarja e fondeve të ulura do të kontribuojë në rënie ekonomike. Së pari, janë ulur investimet në infrastukturë dhe së dyti, mbështetja e sektorëve si bujqësia ku mungojnë subvensionet dhe investimet. Nëse ju kujtohet ka patur një premtim për 150 milionë euro invetime dhe deri tani nuk ka rritur të bëjë as 10 milionë euro investime. Shqiptarët nuk do të marrin mbrapsht nga taksat e tyre, dhe së dyti ky buxhet nuk do të kontribojë në zhvillimin ekonomik të vendit, por në stanjacion dhe rënie ekonomike.

Voltana Ademi: Më pak para për Shkodrën dhe zonat e varfëra

Është diskutuar shumë për transfertën dhe zvogëlimin e saj për të gjitha njësitë e qeverisjes vendore. Në fakt, çka do të ndodhë në Qarkun e Shkodrës reflektohet në një ulje mesatare 25 % për të gjithë njësitë vendore të këtij qarku sidomos në zonat rurale dhe malore që kanë nevojë më shumë, qoftë për shërbime, qoftë për ndihmë në familjet në nevojë apo infrastrukturë për komunat. Këtë vit ka qënë e munguar dhe më shumë do të mungojë gjatë vitit 2015. Nuk është vetëm për Qarkun e Shkodrës por vihet re në disa qarqe, të cilat kanë shumë nevojë. Problematike në këtë projektbuxhet paraqitet në rrethin e Shkodrës me 108 milionë lekë më pak grand për vendorët, në Pukë 36 milionë më pak, në Malësinë e Madhe 37 milionë lekë më pak. Kjo do të thotë që këto njësi vendore, me burime të kufizuara, nuk do të mund të ushtrojnë ato shërbime dhe funsksione që kanë mundur të realizojnë në këto vite. Në projektbuxhet mungon një tabelë e investimeve. Pra nuk tregon se ku do të shkojnë para. Nuk dimë rrugët që do të bëhen, ujësjellësat, urat, rrugët, shkollat e etj. Nuk ka asnjë informacion për këtë çëshje dhe askush nuk është informuar se ku do të shkojnë paratë.

Ardian Turku: Qarku i Elbasanit, asnjë shpresë për investime nga buxheti

Nga investimet madhore publike të filluara më parë, përsa i takon boshtit të jugut i cili kalon në territorin e qarkut të Elbasanit, nuk ka asnjë gjurmë nga qeveria që do të fillojë të konturohet gjurma ndërkohë që dikur ka qenë e planifikuar që në vitin 2014 e nuk ka asnjë shenjë që do të nisë as në vitin qe po vjen.

Atostrada Elbasan ? Tiranë vazhdon punimet me ritme shumë të ulëta.

Nuk ka anjë plan apo fond nga buxheti për investime të reja a të mëdha për këtë qa
rk të madh si Elbasani. Ska asnjë shenjë te investimeve të parashikuara që nga planet e vitit të shkuar.

Përsa i përket transfertës së pakushtëzuar qe është një çlirim shumë i madh për funksionet e pushtetit local, edhe për qarkun e Elbasanit ashtu si dhe në qarqet e tjera, ka një zvogëlim krahasuar si me vitin e kaluar, apo ato të mëparshmit që fillonin nga masa 12-13% për bashkinë e Elbasanit deri në 35% në disa komuna apo bashki të tjera.

Për vitin 2014 u ndoq politika e përqendrimit të investimeve me fondet e komitetit e për zhvillimin e rajoneve vetëm në qytetin e Elbasanit duke lënë jashtë investimeve 6 bashki të tjera të qarkut të Elbasanit si dhe pothuaj të gjitha komunat.

Projektet e nisura më parë janë lënë në gjysëm.

Ska asnjë shpresë as në këtë projekt buxhet, për investime të tjera. Ka përqendrim të buxhetit për bashkinë qëndrore duke lënë jashtë komunat dhe bashkitë e tjera.

Bujqësia ka ngelur tamam në pikën e hallit. Në një vit e gjysëm, nuk ka vazhduar asnjë subvencion përkarshi fermerëve. Eshtë thënë se këto subvencione do të orientoheshin drejt fabrikave apo individëve që duan të merren me përpunimin në infrastrukturë të këtij lloji, por deri më tani është bërë vetëm një treg i ri në qendër të Elbasanit i cili zëvendësoi një treg më të vjetër të mëparshëm por funksional.

Prodhimet po mbeten rrugëve, ashtu si ai i duhanit në Dumre, gjë që është bërë shumë problematik si dhe po i bie cilësia pasi është magazinuar dhe pret, ndërkohë që premtimet e qeverisë ishin që do të rritej cmimi apo do evadoheshin në Greqi. Ndërkohë që, dhe kompania që ishte tashmë është larguar prej pak javësh.

Asnjë investim nuk duket në këtë buxhet për sistemet e kullimit, për sistemet e vaditjes që do të thotë se në fund të fundit bujqësia ngelet si mos më keq.

E vetmja prirje pozitive është ajo që nuk vjen nga projekt buxheti, por nga rritja e prodhimit të bujqësisë për arsye të subvencioneve gjatë viteve të kaluara duke sjellë sigurisht në vitet e ardhshme rritje të prodhimit.

Një problem për t?u ngritur është ai i projektit të parashikuar në qeverinë e mëparshme për ngritjen e rrjetit të ujit të pishëm. Ujësjellësi i ri i zonës së Dumresë që do të mbulonte 5 komuna dhe një bashki, jo vetëm, që nuk u fillua gjatë 2014 por nuk ka gjasa të fillojë as gjatë vitit 2015.

Infrastruktura në të gjitha sektorët e saj nuk do të financohet si duhet por ka një amulli shumë të madhe e do të na duhet të presim gjatë vitit 2015 nëse do të ketë mundësi qeveria që të kryejë ndonjë investim në ndonjë komunë apo bashki.

Njësitë vendore janë totalisht të paqarta. Taksën e biznesit të vogël nuk e vjelin dot vetë. Qeveria dështoi në mbledhjen e saj pasi ka mbledhur më pak se sa mblidhnin vetë njesitë vendore.

Taksa ku mbështetet rritja e buxhetit vendor nga politika qeveritare e tanishme, taksat e pronës, janë me një pikëpyetje të madhe pasi nuk janë dixhitalizuar akoma dhe mungon lidhja e drejtëpërdrejtë me hipotekat . Pra nuk ka asnjë shans që të mblidhen më teper.

Kryetarët e njësive vendore nuk dinë si do të sigurohen të ardhurat për shërbimet më minimale bazë edhe pagat e institucioneve të tyre nga ana tjetër. Eshtë një gjendje e mjerueshme që me zgjedhjet që do të bëhen nga vjeshta nuk dihet se si do të shkojë qeverisja vendore atje ku ofrohen drejtëpërsëdrejti shërbimet ndaj qytetarëve.

Bedri Hoxha: Në Dibër, punët janë lënë përgjysëm, asnjë përmirësim nga buxheti

Para një viti diskutuam buxhetin dhe thamë se shqiptarët do të jenë më të varfër dhe sot e shohim pas një viti që kjo është realitet. Këtë e konstatojnë xhepat e familjeve shqiptare. E njëjta gjë do të ndodhë vitin e ardhshëm, me këtë buxhet që ka paraqitur qeveria. Sot në Shqipëri duket sikur ka rënë hija e vdekjes sepse nuk po punohet askund. Shqiptarët do të jenë më të varfër. Qarku i Dibrës ngelet një qark i harruar. Pothuaj nuk ka fare investime publike në qarkun e Dibrës. Në kohën e qeverisjes së PD, çdo njësi, 33 njësi në Dibër, ka pasur investime. Vitin që lamë pas ka pasur vetëm 3 objekte në vetëm në 3 njësi të qeverisur nga socialistët, çka dëshmton politikën klienteliste të Kryeministrit Rama dhe trajtimin e qytetarëve në të dorës së parë dhe dorës së dytë. Thelbësore është vazhdimi i objekeve dhe ka dhjetëra objekve në vazhdim në qarkun e Dibrës por që janë lënë përgjysëm dhe nuk po financohen prej një viti e gjysëm, dhe rreziku është se edhe ato para që janë hedhur po shkojnë dëm.