Shkatërim makabër i vlerave dhe memories historike në Korcë

18 Korrik 2014, 10:43, Aktualitet CNA

Korcës i janë pakësuar skajshëm godinat me vlerë historike të personaliteteve të shquar të qytetit, njerëzit që kanë ngritur lart emrin e këtij qyteti po ju zhduket e vetmja ?gjurme? e ngelur, objekti ku ata kanë jetuar apo punuar.

Godina që kanë një vlerë të madhe historike dhe kulturore, atje ku është gatuar lëvizja patriotike në shekullin që lamë pas.

Një prej këtyre dëshmive të zhdukura turpshëm dhe dhimbshëm, mjafton të kthejmë kokën dy vjet më parë, kur u sheshua godina ku u shpall Krahina Autonome e Korcës, e cila pas disa muajsh të ekzistences se saj u njoh si Republika Shqiptare-Korce. Një fryme vandale e rrëzoi që prej themeleve atë godinë historike, në të cilën ishin shfaqur qëndrimet dhe idetë më të mira të korcarëve patriotë dhe shtetformues. Në atë kohë të turbullt të Luftës së I Botërore, kur juridikisht nuk njihej si truall shqiptar asnjë pellembe tokë.

Godina u shkatërua në sytë e policisë bashkiake dhe institucioneve shtetërore të kulturës të cilat nuk bënë asgjë për ta ndalur, por filluan akuzat politike. Bashkia ka përgjegjësi, qeveria ka përgjegjësi, por askush nuk u ndoq ligjërisht për këtë akt papërgjegjshmërie që shkatëroi gjurmën më të madhe historike në qytet.

Më pak se dy vjet pas kesaj masakre, rrënohet në mes të qytetit nje godinë tjetër me shume vlera historike. Shkatërohet shtëpia e klerikut martir të cështjes shqiptare, papa Llambro Ballamacit. Ata që i vunë kazmën nuk menduan se njëkohësisht me shkatërrimin e saj po po humbnin gjurmët e papa Llabros që u ther barbarisht nga andartët grekë në prill 1914, apo kontributet me shumë peshë në historinë e qytetit të birit të tij, Nikuca Ballamaci, një nga figurat përfaqësuese të qytetarisë, aktivitetit politik, patriotik e human.

Sot ai copë vend dergjet duke kërkuar që mbi të mos ngrihet një bunker betoni.

Bashkia Korcë, qeveria dhe institucionet në varësi të saj vazhdojë të bëjnë rolin e të paditurit. Nuk kanë as sy dhe as veshë.

Pa kaluar ende një muaj nga kjo ngjarje e hidhur, Korcës sot i mungon edhe godina e shtëpisë së filantropeve të mëdhenj Athina e Thoma Turtullit, një ngrehinë e degraduar në qendër të qytetit, e cila mëngjesin e para tre diteve u rrënua nga pesha e harrimit, që i rëndonte mbi vete.

Në këtë rrjedhë vandale prishjesh e shkatërrimesh të pa mend, apo shkatërimesh nga haresa e historisë është e frikshme të mendosh Korcën e pas disa viteve, kur vështirë se mund të gjesh dicka që te rrëfeje me heshtjen e saj historinë, traditën e kulturën e këtij qyteti. Fatkeqesi, fatkeqesi e cila ende vazhdon e vërtitet si mjegull e zymtë mbi catitë e atyre pak godinave me vlera të tilla që i kanë mbetur “Parisit të vogel” në mes të halleve e problemeve të jetës së përditshme.

Bashkia Korcë duhët të ngreje sirenat e alarmit e jo të firmosë leje apo të tolerojë ndërtime pa leje. Bashkia Korcë duhet ti rregjistroje, mirëmbajë e reklamojë këto Institucione te Historisë korcare dhe jo të na tregojë festa me qoftë e lakror.

Qeveria e cila aq shumë po ?kujdeset? për Korcën duke dhënë 4.5 milion dollar për godina me 35 kate, apo rehabilitimin e parkut ?Rinia?, së pari të investojë për këto objekte me vlera të pa cmuara për Korcën dhe Shqipërinë pastaj të investoje për kulla betoni ne qendër.

Historia bëhet nga qytetaria dhe intelektualët, jo nga batakcinjtë e politikës kudo ata janë dhe cdo ngjyrë që kanë.

foto cover, Shtepia e Autonimise se Korces

foto e dyte, sheshi i ish shtepise se Papa Llambro Ballamacit

foto e trete shtepia e rrenuar e Turtujve