E pabesueshme/ Si arriti një insekt të krijojë defektin e parë kompjuterik në gjithë historinë e teknologjisë?

27 Shtator 2022, 12:19, Tech CNA

E pabesueshme/ Si arriti një insekt të krijojë defektin e

A e keni pyetur ndonjëherë veten pse gabimet e kompjuterit i quajmë “bugs”? Duket se ky zhargon i shtrembëruar rreth parazitëve të vegjël si insektet apo viruset ka ngecur në botën e IT, por pse është kështu? Të gjithë emrat dhe kuptimet nuk janë dhënë vetëm nga një kapele magjike, por për shkak të përvojave të jetës reale. Edhe pse disa njerëz e konsiderojnë këtë histori si një legjendë, ka kuptim, por se cili është gjykatësi i tij.

Studiuesi Fred R Shapiro, i cili botoi një artikull në American Speach Journal, me titull, “Etimology of the Computer Bug: History and Folklor” tregoi prova të një ngjarjeje që çoi në defektin e parë kompjuterik dhe si iu dha ky emër.

“Një ditë në vitet 1940, Mark I i famshëm i Harvardit – pararendësit e kompjuterëve të sotëm (kompjuterët e viteve 80) dështoi. Kur shkencëtarët e Harvardit shikuan brenda kompjuterit, ata gjetën një molë që ishte vendosur në qarkun e Mark I. Ata e hoqën molën me një piskatore dhe që atëherë, sa herë që kishte ndonjë problem me Mark I, shkencëtarët thanë se po kërkonin defekte në sistem. Termi ka ngecur ndër vite.”

(Dun's Business Month, shkurt 1983: 125)
Tenja ose insekti që përmendet në tekst mund të shihet në foton kryesore të artikullit dhe është ngjitur në një copë letre, e cila ishte një raport i bërë për të regjistruar "insektin" e Mark I. Në vend që të shkruanin insekt apo molë, shkencëtarët zgjodhën t'i ngjitnin provat në raport.

Burime të tjera që paraqitën të njëjtën histori përmendën se mola e cila u zbulua brenda qarkut gjithashtu frymëzoi shkencëtarët e Harvardit të flisnin për korrigjimin e kompjuterit. Ju mund të mendoni, si saktësisht përfundojnë kaq shumë gabime në një kompjuter? Epo, gjenerata e parë e kompjuterëve nga vitet 1940 ishin shumë të mëdha dhe zakonisht qarku ishte i hapur për të shmangur mbinxehjen dhe për qasje të lehtë në rast se diçka shkonte keq. Këtu është një foto e Mark I në 1943 vetëm për të kuptuar pse kaq shumë insekte përfunduan brenda sistemit.

E pabesueshme/ Si arriti një insekt të krijojë defektin e

Mark I shtrihej mbi 50 këmbë (15 metra) i gjatë dhe përbëhej nga 750,000 komponentë. Këto janë shumë komponentë ku insektet duhet të futen. Në vitin 1988, libri i ditarit u rizbulua në Muzeun Kompjuterik të Qendrës së Luftës Detare në Sipërfaqja Detare në Virxhinia, dhe mola ishte ende e mbërthyer në fletë, nëse ndoshta ishte pak pluhur.

Megjithatë, disa historianë argumentojnë se termi "bug" që tregon një lloj gabimi është përdorur shumë më herët, madje edhe para krijimit të kompjuterëve. Disa thonë se termi u përdor për herë të parë nga Thomas Edison që në vitin 1878, siç është përmendur në një letër që ai i shkroi shokut të tij shpikës, Theodore Puskas.

"Gabimet, siç quhen gabime të tilla të vogla, ekzistojnë dhe kërkohen muaj të tërë shikimi, studimi dhe pune përpara se të arrihet përfundimisht suksesi ose dështimi komercial."

(Citim nga Theodore Puskas)
Pra, duket se fjala "bug" është përdorur për të përshkruar një problem të papritur, veçanërisht me makineri ose elektronikë, mbi gjysmë shekulli përpara rastit të famshëm të kompjuterit Mark I. A ishte incidenti me Thomas Edison vetëm një rastësi, por nga një këndvështrim filozofik pse dikush do t'i konsideronte insektet një gabim? Kjo është arsyeja pse shumica e njerëzve i qëndrojnë idesë se termi ishte krijuar brenda institutit të Harvardit./CNA.al