JAVA E DREJTSHKRIMIT/ Ali Jashari: Do botohet fjalori i madh i gjuhës shqipe

22 Nëntor 2023, 20:45, Qyteti im CNA

JAVA E DREJTSHKRIMIT/ Ali Jashari: Do botohet fjalori i madh i gjuhës

Prof. Dr. Ali Jashari

Në kuadër të Javës së Drejtshkrimit, aktivitet i organizuar në universiteti Fan Noli të Korçës, është zhvilluar ditën e sotme një bashkëbisedim me pedagogë e studentë lidhur me hartimin e Fjalorit të Madh të Gjuhës Shqipe. Një punë mjaft e madhe e gjuhëtarëve brenda dhe jashtë vendit, të cilët brenda vitit 2024 do të sjellin të botuar këtë fjalor.

Prof. Dr. Ali Jashari si njëri prej bashkëhartuesve të këtij fjalori, ka treguar punën që është bërë deri më tani nga grupi i studiuesve.

"Hartimi i fjalorit të madh të gjuhës shqipe mbështetet në një projekt kaq të qënësishëm siç është Akademia e Shkencave dhe financohet nga qeveria shqiptare dhe përfundimi i këtij projekti është pikërisht hartimi dhe botimi i Fjalorit të Madh të Gjuhës Shqipe, i cili jo vetëm nga numri i fjalëve dhe i shprehjeve, por edhe i njësive të tjera gjuhësore, edhe nga pasqyrimi i të gjithë shtresave të leksikut të shqipes që nga shekulli i 16-17të deri në ditët tona, dhe i faktit që parimi kryesor për hartimin e këtij fjalori është pasqyrimi i të gjithë fjalëve që sjellin vlera të reja kuptimore, vlerësohet vetëm fjala shqipe për të qenë e përfshirë dhe e shtjelluar. Nga ana tjetër, fjalori i madh ishte një domosdoshmëri pas një tradite shumë të gjatë leksikografike që në histori daton që nga fjalori i Frank Bardhit, viti 1965, deri te fjalori i 1980-tës. Kjo zbrazëti që duket nga 1980 deri në vitin 2023, jo se sjanë botuar fjalorë, janë botuar e janë pasuruar me fjalë të reja si ai i 2006 apo 2020, janë bërë shumë botime leksikografike që shërbyen si bazë për ndërtimin e këtij fjalori të madh. Vetë kartoteka elektronike që u krijua me punën e hartuesve për 1 vit e ca, ishte baza kryesore ku mbështetet pikërisht hartimi i këtij fjalori. Nqs themi që ka kaq fjalë dhe kaq shprehje, do të thotë që është një bazë e dokument real ku janë mbështetur hartuesit."

Prof. dr. Jashari shprehet se ky fjalor do të ketë më tepër se 110 mijë fjalë dhe rreth 11.500 shprehje frazeologjike, ndërsa tregon se studiuesit që janë pjesë e hartimit të tij, janë jo vetëm nga Shqipëria, por edhe nga Kosova, Maqedonia, madje edhe Italia.

"Fjalori ka përmbi 110 mijë fjalë, pa llogaritur kuptimet sepse një fjalë ka disa kuptime dhe këto janë fjalë më vete, ka rreth 11.500 shprehje frazeologjike dhe shumë njësi të tjera ligjërimi si sinonime, antonime, homonime etj. Deri tani themi se ka përfunduar puna më e madhe hartuese e më pas vijnë proceset e tjera, së shpejti do të fillojë korrektimi, redaktimi dhe botimi do të jetë brenda vitit 2024. Mund tju them me bindje se ekipi që po punon nën drejtimin akademik të Jani Thomait, po bëhet nga specialistë të gjuhësisë, leksikografë nga të gjithë trojet shqiptare dhe universitetet në Shqipëri, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Itali nga arbëreshët, aty po punon një grup i veçantë për pasqyrimin e gjithë leksikut të arbërishtes në fjalor. Ky është fjalor kombëtar por forcat që punojnë për të janë mbarëkombëtare."

Rëndësia e këtij fjalori të madh të gjuhës shqipe është mjaft e madhe pasi do të ndihmojë çdo profesion për tu përshtatur me fjalë të reja si edhe për të mbrojtur fjalët e gjuhës së bukur shqipe.

"Vetë fjalori është pasuri, dhe këtë prurje që ka, do tu shërbejë si një mjet për pasurimin e gjuhës. Pra përdoruesit e këtij fjalori janë të shumtë duke filluar nga shkencëtarë, leksikografë, përkthyes, më pas pedagogë e studentë, ata që hartojnë tekste shkollore, po ashtu gazetarët e mediave të shkruara dhe elektronike që do të kenë në dorë një mjet të fuqishëm për ta pasuruar gjuhën e tyre dhe për ta mbajtur gjuhën shqipe ashtu siç është, si gjuhë e pastër, e bukur dhe që u përgjigjet të gjitha nevojave që kanë përdoruesit e saj."

Aktiviteti u zhvillua në departamentin e gjuhës dhe letërsisë në universitetin e Korçës, si një organizim i përvitshëm kushtuar Kongresit të Drejtshkrimit./ CNA