E fundit!

09:08 Aktualitet

Krimi që ka ndodhur me protestën

Qytetarët kanë të drejtë të protestojnë, rinia, familja. K...

Paradoksi i tregut të vajit

27 Dhjetor 2022, 21:03, Opinione Klodian Tomorri

Subvencionimi i mbjelljes së ullinjve ka qenë një nga politikat më të suksesshme bujqësore në historinë e Shqipërisë. Ky është fakt i pakontestueshëm. Deklarata e ministres së Bujqësisë se Shqipëria gaboi që mbolli ullinj pa plan dhe tani vuan mbiprodhimin është e pavend dhe e gabuar.

Jo shumë kohe më parë, shqiptarët ushqeheshin me mbeturinat vajore të botes. Të gjithë ata me moshë mbi 35 vjec, besoj e mbajnë mend atë vajin e tmerrshëm që vinte era peshk.

Sot shqiptarët konsumojne masivisht vajin e ullirit që prodhohet në vend. Dhe e blejnë me një çmim që është gati njësoj me vajin komercial të lulediellit. Megjithatë, prapë ka një paradoks në treg.
Shqipëria importon mesatarisht 80 milionë dollarë në vit vaj gatimi komercial. Nëse bën matematikën, i bie diku tek 10-15 litra vaj në vit për frymë.

Ne nuk e dimë se si konsumohet ky vaj. Janë familjet që vazhdojnë përdorin vaj vegjetal apo përdoret në restorante dhe industrinë ushqimore. Këto të dhëna duhet të na i jepte Ministria e Bujqesisë me Instatin, por ata nuk i bëjnë. Por përtej kësaj, ka akoma më shumë vend për të zëvendësuar.

Dy janë politikat që mund të bëhen për të zgjidhur hallin e fermereve që prodhojnë vaj ulliri. E para është subvencionimi i produktit. Politika e dytë është taksimi i zëvendësuesve. Ose një kombinim i të dyjave.
Një qeveri e përgjegjshme do të duhet të mendonte ose të subvencionte drejtëpërdrejtë fermerët që prodhojnë vaj ulliri, ose të taksonte më shumë vajin komercial të lulediellit, misrit, kikirikut apo ku di unë për ta bërë më të shtrenjtë.

Në fakt, çmimi i ulët i vajit të ullirit është një problem global. Në Spanjë, prodhuesi më i madh i vajit të ullirit në botë, fermerët janë prej disa vitesh në grevë. Ata e shesin me 2 euro e gjysmë litrin.
Të dhënat në shkallë globale tregojnë se aktualisht, vetëm 3 përqind e vajit që konsumohet është vaj ulliri. Pjesa tjetër, 97 përqind është konsum i këtyre vajrave komerciale të gatimit.

Bota nuk e konsumon sa duhet vajin e ullirit. Ndaj është ky problemi i çmimit kudo. Qeveritë nuk i dëgjojnë këshillat e mjekëve. Se normalisht duhet të kishin bërë me shumë politika./CNA.al