web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

Universi u rikrijua nga një simulim masiv kompjuterik

25 Shkurt 2026, 21:51, Kuriozitete CNA

Universi u rikrijua nga një simulim masiv kompjuterik

Shkencëtarët kanë realizuar një nga simulimet më të detajuara ndonjëherë për historinë e universit, duke rikrijuar evolucionin e tij që nga rreth 12 milionë vite pas Big Bengut e deri në ditët e sotme, afro 14 miliardë vite më vonë.

Projekti, i njohur si “Illustris Collaboration”, përfshin gjithçka: shpërthime supernovash, formimin e galaktikave, vrima të zeza supermasive dhe shpërndarjen e materies së errët që krijon “rrjetën kozmike” të universit.

Gjashtë muaj punë me superkompjuterë

Simulimi u përpunua për gjashtë muaj rresht në superkompjuterë të fuqishëm, një proces që do t’i kishte marrë një kompjuteri normal rreth 2,000 vite.

Astrofizikani Mark Vogelsberger nga “Massachusetts Institute of Technology (MIT)”, pjesë e ekipit kërkimor, shpjegon se në astronomi nuk mund të bëhen eksperimente laboratorike me universin, ndaj simulime të tilla janë mënyra më e mirë për të testuar teoritë shkencore.

Sa i saktë është modeli?

Shkencëtarët e krahasuan simulimin me imazhe reale nga “Hubble Space Telescope” dhe gjetën përputhje mbresëlënëse. Megjithatë, disa mospërputhje tregojnë se ka ende gjëra për të kuptuar mbi mënyrën si janë formuar galaktikat dhe yjet.

Aktualisht, detajet më të vogla që modeli mund të tregojë janë struktura rreth 1,000 vite-dritë të gjera. Në të ardhmen, teknologjia mund të lejojë simulime edhe më të detajuara./ CNA





Lajmet e fundit nga