web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Pse e kam këtë ton zëri?/ Ja nga çfarë varet sipas studiuesve

24 Qershor 2023, 22:35, Kuriozitete CNA

Pse e kam këtë ton zëri?/ Ja nga çfarë varet sipas

Shumë njerëz e konsiderojnë si diçka të mirëqenë. Por është një fakt që edhe zëri ynë ka origjinën e tij shumë specifike: tingulli i prodhuar nga kordat vokale, që ndryshon nga personi në person, nuk është i rastësishëm, por “krijohet” nga gjenetika.

Përgjegjëse për këtë është ADN-ja jonë, dhe këtë e tregon edhe një studim i kryer së fundmi nga kompania “deCODE genetics”, përfundimet e të cilit u publikuan në revistën shkencore “Science Advances” me titull “Variantet e sekuencës që ndikojnë në tonin e zërit te njerëzit”.

Çfarë thotë studimi

Për të kryer studimin, u analizuan të dhënat mbi diversitetin në sekuencën e gjenomit të akustikës vokale të 12.901 islandezëve. Studiuesit kanë arritur të tregojnë “se lartësia e tonit të zërit dhe akustika vokale ndryshojnë gjatë gjithë jetës, dhe janë të lidhura me tiparet antropometrike, fiziologjike dhe njohëse”.

Në veçanti, është zbuluar se toni i zërit dhe akustika e zanoreve, kanë një komponent që është i trashëguar dhe që ka të bëjë me mutacionet e gjenit ABCC9. Variantet “janë të lidhura gjithashtu edhe me shprehjen e gjeneve mbiveshkore dhe tiparet kardiovaskulare”.

Në këtë mënyrë u tregua për herë të parë lidhja gjenetike, duke hedhur hapa të rëndësishëm drejt një kuptimi më të madh të sistemit vokal të njeriut. Më pas hulumtimi e vuri theksin te një pikë shumë e rëndësishme: njerëzit që kanë një lartësi më të lartë të tonit të zërit, kanë më shumë gjasa të vuajnë nga presioni i lartë i gjakut.

Edhe pse e çuditshme, kjo lidhje mund të varet nga funksionimi i kolagjenit dhe elastinës, proteina të pranishme në trupin tonë, të cilat kanë një funksion aktiv në ngurtësimin e enëve të gjakut. Një tjetër zbulim interesant, është se mutacionet e gjenit në fjalë ndodhin pa dallim tek femrat dhe meshkujt.

Sipas uebsajtit të kompanisë “deCODE genetics”, më shumë se gjysma e popullsisë së Islandës mori pjesë në këto studime gjenetike në këmbim të informacionit shëndetësor falas. Disa vullnetarë iu nënshtruan vëzhgimeve intensive mbi gjithçka, nga dendësia e kockave deri tek shëndeti i tyre mendor. 

“Në thelb ky ishte një kontroll i plotë i parametrave të shëndetit” - tha për revistën “Nature” Kari Stefanson, gjenetiste dhe shefe ekzekutiv e kompanisë. Arsyeja pse u zgjodh Islanda është sepse shumë nga njerëzit që jetojnë atje, mund të gjurmojnë pemët e tyre familjare që nga një numër i vogël paraardhësish.

Ky vend mban të dhëna gjenealogjike aq të detajuara, saqë variantet gjenetike mund të gjurmohen lehtësisht dhe të lidhen me sëmundje specifike. Studimet gjenetike në shkallë të gjerë që analizojnë zërat e njerëzve janë “shumë të nevojshme” thotë Xhuli Miler, neuroshkencëtare në Universitetin e Arizonës. Gjithsesi, për të treguar lidhje të reja midis mutacioneve ABCC9 dhe tonit të zërit, do të nevojiten edhe disa teste te kafshët./ Përkthyer dhe përshtatur nga CNA.al





Lajmet e fundit nga