web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

"Të ndalojë Trumpin nga shkatërrimi i NATO-s"/ Fokusi i Rutte "e përplas" atë me evropianët

31 Janar 2026, 21:16, Kosova & Bota CNA

"Të ndalojë Trumpin nga shkatërrimi i NATO-s"/ Fokusi i

Mark Rutte ka një fokus kryesor si sekretar i përgjithshëm i NATO-s: Të ndalojë Donald Trump nga shkatërrimi i aleancës.

Ky fokus tani po e vendos ish-kryeministrin holandez në një kurs përplasjesh me kryeqytetet evropiane me të cilat ai dikur punonte. Kjo e ka lënë NATO-n të dëmtuar edhe pasi ai ia doli ta bindte Trumpin të ulte kërcënimet e tij për të aneksuar Groenlandën.

Tensionet u shpalosën në Parlamentin Europian, ku Rutte mbrojti hapur SHBA-në, superfuqinë në aleancë.

“Nëse dikush mendon këtu… se Bashkimi Europian ose Europa në tërësi mund të mbrojë veten pa SHBA-në, le të vazhdojë të ëndërrojë”, tha ai para eurodeputetëve.

Reagimet ndaj kësaj deklarate ishin të shpejta dhe të shoqëruara me zemërim.

“Jo, i dashur Mark Rutte. Evropianët mund dhe duhet të marrin përsipër sigurinë e tyre. Kjo është shtylla evropiane e NATO-s”, iu kundërpërgjigj Ministri i Jashtëm i Francës, Jean-Noël Barrot. 

“Ishte një moment i turpshëm. Nuk kemi nevojë për një fanatik të Trumpit. NATO duhet të ribalancojë përpjekjet e SHBA-së dhe Evropës", tha Nathalie Loiseau, një ish-ministre franceze për Evropën dhe tani eurodeputete.

Nacho SAnchez Amor i Spanjës ishte edhe më i drejtpërdrejtë në reagimin e tij.

“A jeni ju ambasadori i SHBA-së në NATO, apo sekretari i përgjithshëm që përfaqëson aleancën dhe anëtarët e saj?” ishte replika e eurodeputetit socialist për Rutte.

Përplasja po ekspozon gjithashtu një vijë gjithnjë e në rritje të përçarjes brenda NATO-s: bindjen e Rutte-s se mbajtja e Trumpit në krah është e vetmja mënyrë për ta mbajtur aleancën të paprekur dhe alarmin në rritje të Evropës se kjo strategji po e zbraz aleancën.

Ndërsa sekretari i përgjithshëm përpiqet t’i mbajë amerikanët sa më afër të jetë e mundur, këto përpjekje po shkaktojnë një përçarje me homologët e tij të BE-së, të cilët po bëjnë thirrje gjithnjë e më shumë për organe evropiane të sigurisë dhe një ushtri kontinentale përtej NATO-s. 

Një grup personash të brendshëm të NATO-s, diplomatë, kolegë aktualë dhe ish-kolegësh të Rutte, e përshkruan atë si një menaxher të aftë krizash i cili kohët e fundit arriti një fitore në Groenlandë, por me koston e thellimit të shqetësimit evropian në lidhje me të ardhmen afatgjatë të NATO-s.

Por mbrojtësit e Rutte thonë se ai ia ka dalë mbanë në mbajtjen e aleancës së bashkuar, një detyrë kaq e vështirë saqë nuk mund të sigurojë gjithmonë që të 32 anëtarët e aleancës të jenë të kënaqur. Zyrtarët e njohur me mënyrën se si punon ai këmbëngulin gjithashtu se ai flet më hapur me Trumpin privatisht.

Megjithatë, çështja e Groenlandës "solli shumë dëme", tha një diplomat i NATO-s.

Më të barabartë se të tjerët

Edhe pse Rutte këmbëngul se përfaqëson të gjithë aleatët e NATO-s, është e qartë se përparësia e tij është të parandalojë që Shtetet e Bashkuara të Amerikës nën udhëheqjen e Trump të largohen nga Evropa. Kjo e bën atë shenjëstër ndaj kritikave se po e lë në hije pjesën tjetër të punës së tij.

Edhe përpjekja e suksesshme e sekretarit të përgjithshëm për të ndihmuar Trumpin të tërhiqet nga kërcënimet e tij për Groenlandën në samitin e Davosit më 19-23 janar në Zvicër, po ngre pyetje nëse ky është vetëm një pezullim i përkohshëm dhe nëse SHBA-të do të përpiqen përsër të marrin kontrollin e pjesëve të ishullit Arktik.

“Çfarë marrëveshjeje supozohet se keni bërë me Presidentin Trump? A keni pasur mandat si sekretar i përgjithshëm për të negociuar në emër të Groenlandës dhe Danimarkës”, pyeti të hënën eurodeputeti i të Gjelbërve dhe ish-Ministri i Jashtëm danez, Villy Sovndal .

Rutte mohoi të kishte vepruar jashtë kompetencave të tij.

"Sigurisht, unë nuk kam mandat për të negociuar në emër të Danimarkës, kështu që nuk e bëra dhe nuk do ta bëj", tha ai në Parlament.

Vlerësimi i Trumpit rrezikon gjithashtu të krijojë një problem besueshmërie për aleancën. NATO është e njohur për angazhimin e saj ndaj mbrojtjes kolektive – siç theksohet në Nenin 5 - por aleanca është e lidhur edhe me nenet 2 dhe 3, të cilat u kërkojnë vendeve të nxisin bashkëpunimin ekonomik dhe riarmatim të ndërsjellë.

Duke vijuar me këtë shqetësim, Trump më parë ka hedhur dyshime mbi mbështetjen e tij për Nenin 5 dhe ka nënvlerësuar angazhimet ushtarake të aleatëve të tjerë, duke pretenduar javën e kaluar se evropianët kishin qëndruar larg vijave të frontit në luftën e udhëhequr nga SHBA-të në Afganistan.

Duke iu përgjigjur këtyre kritikave, një zyrtar i NATO-s tha:  “Ashtu si sekretarët e përgjithshëm para tij, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Rutte, është i bindur se siguria jonë kolektive shërbehet më së miri nga bashkëpunimi i Evropës dhe Amerikës së Veriut nëpërmjet NATO-s.”

Karta Trump në gatishmëri

Pavarësisht kësaj, Rutte i është përmbajtur fort strategjisë së tij për ta mbështetur Trumpin në publik, duke këmbëngulur se është ai është një faktor pozitiv për aleancën.

Vitin e kaluar, NATO ra dakord të rriste ndjeshëm shpenzimet ushtarake në 5% të PBB-së deri në vitin 2035 - një rezultat që shumë në aleancë e shohin gjithashtu si ndihmë për Evropën që të qëndrojë në këmbët e veta.

Sekretari i përgjithshëm tha të hënën se kjo nuk do të kishte ndodhur në asnjë mënyrë pa presionin e presidentit të SHBA-së.

Shtëpia e Bardhë deklaroi se është plotësisht dakord me këtë deklaratë të Rutte.

“Presidenti Trump ka bërë më shumë për NATO-n se kushdo tjetër”, tha zëvendëssekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly.

Duke krijuar menjëherë një raport të mirë me Trump gjatë mandatit të tij të parë në Shtëpinë e Bardhë, Rutte e kuptoi se lajkat në publik ishin çelësi për ta mbajtur presidentin e SHBA-së në anën tjetër.

“Ai mund ta bëjë veten shumë të vogël dhe të përulur për të arritur qëllimin e tij”, tha Petra de Koning, e cila shkroi një biografi për Rutte në vitin 2020.

Kjo shpesh shkon edhe në ekstrem: Holandezi e përshkroi Trumpin si “baba” gjatë samitit të NATO-s të vitit të kaluar në Hagë dhe e lavdëroi atë në mesazhet e publikuara nga presidenti i SHBA-së .

Edhe pse marrëveshja për të bindur Trumpin të tërhiqej nga kërcënimet e tij për Groenlandën mund të ketë lënë një shije të keqe në Evropë, NATO nuk u shkatërrua.

“Realiteti është se Rutte po jep rezultate”, tha një diplomat i lartë i NATO-s.

“Ndryshe nga disa udhëheqës të tjerë, ai kurrë nuk e vuri në dyshim aleancën - unë e vlerësoj këtë”, shtoi një diplomat i dytë i lartë i aleancës.

Por vlerësimi pozitiv për Trump rrezikon ta inkurajojë presidentin amerikan që të jetë edhe më i guximshëm me zgjedhjet dhe vendimet e tij në të ardhmen.

“Politikanët në mbarë botën dhe në këtë vend e injorojnë egon e Trumpit, duke rrezikuar”, tha Stephen Farnsworth, një shkencëtar politik në Universitetin Mary Washington të Virxhinias.

Kjo mund të krijojë probleme edhe për aleancën në të ardhmen.

“Për të mirën e aleancës, Rutte po i bën përshtypje Trumpit”, tha diplomati i parë i NATO-s.

“Por pyetja është, deri ku do të shkojë kjo?” /Marrë nga Politico, përshtatur nga CNA.





Lajmet e fundit nga