STUDIMI/ Plakja e përshpejtuar lidhet me rrezikun e kancerit, faktorët që e shkaktojnë

10 Prill 2024, 12:56, Shëndeti CNA

STUDIMI/ Plakja e përshpejtuar lidhet me rrezikun e kancerit, faktorët

Studiuesit që kërkojnë të dhëna se pse disa lloje kanceri janë në rritje tek të rriturit, thonë se kanë gjetur një drejtim interesant: një lidhje me plakjen e përshpejtuar biologjike.

Plakja është rreziku kryesor për shumë lloje kanceri, që do të thotë se sa më shumë të rriteni, aq më shumë ka gjasa që të diagnostikoheni. Dhe gjithnjë e më shumë, ekspertët pranojnë se mosha është më shumë se sa numri i qirinjve në një tortë ditëlindjeje. Është gjithashtu konsumimi i trupit, i shkaktuar nga stili i jetesës, stresi dhe gjenetika, që nganjëherë referohet si mosha biologjike e një personi.

Faktorët e plakjes biologjike

Nga studumi u morën për bazë 148,724 njerëzve të moshave 37 deri në 54 vjeç, të cilët janë pjesëmarrës në një regjistër të madh të të dhënave të quajtur Biobank UK.

Ata u përfshinë në nëntë shënues të bazuar në gjak, të cilët janë treguar se lidhen me moshën biologjike:

Albumina: një proteinë e prodhuar nga mëlçia që zvogëlohet me kalimin e moshës.
Kreatinina: një produkt i mbeturinave në gjak i prodhuar nga tretja e proteinave dhe shpërbërja e indeve të muskujve. Nivelet më të ulëta lidhen me jetëgjatësinë më të mirë.
Glukoza: me kalimin e moshës, sheqeri në gjak qëndron më i lartë për më gjatë pas ngrënies.
C-proteina reaktive: e prodhuar nga mëlçia në përgjigje të inflamacionit; nivele relativisht më të larta korrespondojnë me plakjen më të shpejtë.

Përqindja e limfociteve: Përqendrimi i këtyre qelizave të bardha të gjakut në lidhje me funksionin imunitar tenton të ulet me moshën.

Vëllimi mesatar i qelizave: një masë e madhësisë mesatare të qelizave të kuqe të gjakut, e cila rritet me moshën.

Gjerësia e shpërndarjes së qelizave të kuqe: diferenca midis madhësisë së qelizave të kuqe të gjakut më të vogla dhe më të mëdha të një personi, e cila tenton të rritet me moshën.

Fosfataza alkaline: një enzimë e prodhuar kryesisht nga mëlçia dhe kockat që tenton të rritet me moshën
Numërimi i qelizave të bardha të gjakut: Numri i qelizave të bardha në kufirin e lartë të kufirit normal në gjak mund të korrespondojë me plakjen më të madhe.

Këto nëntë vlera më pas u futën në një algoritëm të quajtur "PhenoAge" që u përdor për të llogaritur moshën biologjike të çdo personi. Studiuesit përcaktuan plakjen e përshpejtuar duke krahasuar moshat biologjike të njerëzve me moshat e tyre kronologjike.

Më pas ata kontrolluan regjistrat e kancerit për të parë se sa në grup ishin diagnostikuar me kancere të hershme, të cilat studiuesit i përkufizuan si kancere që shfaqen para moshës 55 vjeç. Kishte pothuajse 3200 kancere të tillë të diagnostikuar.

Studiuesit zbuluan se njerëzit e lindur në 1965 ose më vonë kishin 17% më shumë gjasa për të shfaqur plakje të përshpejtuar sesa ata të lindur nga 1950 deri në 1954./CNA