Studimi, financimi i shëndetësisë më i ulët në 15 vite

16 Korrik 2025, 09:21, Kosova & Bota CNA

Studimi, financimi i shëndetësisë më i ulët në 15

Shtetet e Bashkuara kanë bërë shkurtimet më të thella, por Mbretëria e Bashkuar, Gjermania dhe Franca gjithashtu kanë ulur ndihmën globale shëndetësore këtë vit.

Një analizë e re ka zbuluar se fuqitë globale kanë ulur shpenzimet e tyre shëndetësore në vendet me të ardhura të ulëta këtë vit, duke bërë që financimi i shëndetësisë të jetë në nivelin më të ulët në 15 vjet.

Shpenzimet ndërkombëtare për shëndetësinë kishin filluar të binin pas pandemisë COVID-19, por ranë ndjeshëm në vitin 2025, sipas raportit të Institutit për Metrikat dhe Vlerësimin e Shëndetit (IHME) me seli në SHBA.

Ndihma shëndetësore për vendet me të ardhura të ulëta arriti një rekord prej 80.3 miliardë dollarësh (68.6 miliardë euro) në vitin 2021 dhe më pas ra vazhdimisht. Këtë vit, financimi global për shëndetësinë ka rënë ndjeshëm në 38.4 miliardë dollarë (32.8 miliardë euro), niveli më i ulët që nga viti 2009.

Sipas trendeve aktuale, studiuesit presin që ajo të bjerë edhe me 8% në rreth 36 miliardë dollarë (30.8 miliardë euro) deri në vitin 2030. Këto shkurtime mund të minojnë vitet e progresit në luftimin e sëmundjeve të tilla si HIV/AIDS, malaria dhe tuberkulozi, paralajmëruan studiuesit.

Gjithashtu, kjo mund ta bëjë më të vështirë për njerëzit në vendet me të ardhura të ulëta qasjen në shërbimet e shtatzënisë dhe kujdesin shëndetësor për fëmijët, dhe të çojë në përkeqësim të sigurisë së ujit dhe sigurisë ushqimore.

Afrika Sub-Sahariane pritet të goditet më rëndë nga shkurtimet e ndihmës, me një rënie prej 25% që nga viti i kaluar dhe një rënie prej 7% që pritet gjatë pesë viteve të ardhshme.

“Reduktimi drastik dhe i menjëhershëm i ndihmës globale shëndetësore mund të kompromentojë progresin në shëndetësi që është arritur globalisht”, tha në një deklaratë Dr. Angela Apeagyei, autorja kryesore e studimit dhe asistente profesoreshë kërkimore në IHME.

Rënia është kryesisht për shkak të shkurtimeve buxhetore nga donatorët kryesorë, veçanërisht Shtetet e Bashkuara, të cilat tradicionalisht kanë qenë financuesi kryesor në botë i shëndetit global. Vlerësimet tregojnë se Shtetet e Bashkuara planifikojnë të zvogëlojnë ndihmën e tyre të huaj me 67 për qind këtë vit krahasuar me vitin 2024.

Vlerësimet marrin në konsideratë shkurtime shtesë të planifikuara nga SHBA-ja, duke përfshirë një propozim për të anuluar fondet e miratuara më parë për Agjencinë Amerikane për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID) dhe Planin e Emergjencës së Presidentit të SHBA-së për Ndihmën ndaj AIDS-it (PEPFAR), si dhe shkurtimet e SHBA-së për Gavi-n, organizatën jofitimprurëse që ndan vaksinat, të cilat u njoftuan muajin e kaluar. Mbretëria e Bashkuar dhe Gjermania gjithashtu bënë shkurtime të mëdha në vitin 2025, duke i ridrejtuar shpenzimet drejt mbrojtjes, ndërsa Franca uli fondet e saj globale për shëndetësinë për shkak të shqetësimeve të brendshme se sa mirë po përdoreshin paratë, vuri në dukje raporti.

Jo të gjitha vendet e pasura po e ulin ndihmën shëndetësore. Këtë vit, Australia, Japonia dhe Koreja e Jugut i rritën pak shpenzimet e tyre, ndërsa ndihma nga Kanadaja, Kina dhe Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) mbeti e pandryshuar.

Por, premtimet e vendeve për të rritur shpenzimet për shëndetësinë nuk do të jenë të mjaftueshme për të mbushur boshllëkun e lënë nga shkurtimet e fondeve, thanë studiuesit./ CNA