Pse është kaq nxehtë në Europë?

29 Maj 2026, 14:08, Kosova & Bota CNA

Pjesa më e madhe e Evropës Perëndimore po vuan nga një valë intensive e të nxehtit pranveror, me temperatura jashtëzakonisht të larta nga Mbretëria e Bashkuar dhe Irlanda në veri, përmes Gjermanisë dhe Francës dhe deri në Spanjë dhe Itali.

Moti i pafavorshëm është rezultat i një "kupole nxehtësie". Ky sistem atmosferik i fortë dhe me presion të lartë që lëviz ngadalë nga Afrika veriore po mban të bllokuar ajrin e nxehtë mbi Evropën, ashtu si një kapak mbi një tenxhere me ujë që vlon.

Sisteme të tilla moti janë bërë më të zakonshme në Evropë gjatë 25 viteve, sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku të BE-së, duke nxitur valë të nxehtësisë më të shpeshta dhe ekstreme.

Kjo ngrohje e përshpejtuar është pjesërisht për shkak të vendndodhjes. Evropa është e lidhur me Arktikun, i vetmi vend tjetër në botë që po ngrohet edhe më shpejt.

Rritja mesatare e temperaturës rreth Polit të Veriut ka tejkaluar tashmë 3.3 gradë Celsius, sipas të dhënave nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Koperniku i BE-së. Pjesërisht sepse Oqeani Arktik më i errët dhe pa akull thith më shumë rrezet e diellit sesa akulli, i cili e reflekton atë.

Ky proces, i njohur si efekti "albedo", është gjithashtu në lojë në të gjithë Evropën. Zonat e kontinentit që dikur ishin të ngrira gjatë gjithë vitit ose në fund të verës, siç janë rajonet me lartësi të madhe të Alpeve, tani janë gjithnjë e më pa borë . Me tokën më të errët që reflekton më pak rrezatim diellor përsëri në hapësirë, ngrohja është përshpejtuar.

Shkencëtarët e kanë lidhur gjithashtu ngrohjen në Evropë me erërat që ndryshojnë drejtimin e rrymës ajrore, lumit të erës në lartësi të madhe që rrjedh drejt Evropës nga perëndimi. Ato erëra dikur relativisht të qëndrueshme janë ndërprerë gjithashtu nga ndryshimet klimatike, duke çuar në modele më ekstreme të motit që kanë tendencë të vazhdojnë .

Një studim i vitit 2022 i udhëhequr nga Efi Rousi, atëherë një studiuese postdoktorale në Institutin e Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës në Gjermani, zbuloi se periudhat kur rryma ajrore ndahet në dy degë janë rritur gjithashtu. Kjo rezulton në më shumë valë të nxehti në të gjithë Evropën - veçanërisht në perëndim. /CNA