web counter
LEXO PA REKLAMA!

SHKARKO APP

App Store
Google Play

E fundit!

x

Ç’pritet nga takimi i sotëm midis Trump dhe Netanyahu?

29 Shtator 2025, 16:10, Kosova & Bota CNA

Ç’pritet nga takimi i sotëm midis Trump dhe Netanyahu?

Opinion nga Adam Geller e Sam Mednick

Tre ditë pas fjalimit të tij sfidues në Kombet e Bashkuara, ku hodhi poshtë kërkesat për t'i dhënë fund luftës në Gaza, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu do të takohet me mbështetësin e tij më të rëndësishëm, presidentin amerikan Donald Trump. Ai pritet të mbërrijë në Shtëpinë e Bardhë sot rreth orës 11.00 me atë të Washingtonit.

Por takimi i sotëm më Trump në Washington ka në sfond disa pasiguri. Izraeli është gjithnjë e më i izoluar, duke humbur mbështetjen nga shumë vende që kanë qenë prej kohësh aleatë të palëkundur të tij. Në vend, koalicioni qeverisës i Netanyahut duket më i brishtë se kurrë. Dhe Shtëpia e Bardhë po tregon shenja padurimi.
Pyetja tani është nëse Trump, i cili i ka ofruar mbështetje të palëkundur Netanyahut gjatë gjithë luftës, do ta ndryshojë tonin e tij dhe do ta rrisë presionin mbi Izraelin për të qetësuar konfliktin.

Në një postim të dielën në mediat sociale, presidenti republikan tha: "Kemi një shans të vërtetë për Madhështi në Lindjen e Mesme. Të gjithë jemi të përgaitur që për herë të parë të bëjmë për dicka të vecantë. Do ta përfundojmë!!!”

Trump dhe Netanyahu planifikohet të takohen në Zyrën Ovale, dhe një konferencë e përbashkët për shtyp pritet më vonë sot.
“Pasiguria që rrethon takimin e paraqet atë si një nga më kritikët në marrëdhënien shumëvjeçare midis dy udhëheqësve”, tha profesori Eytan Gilboa, ekspert i marrëdhënieve SHBA-Izrael në universitetet Bar-Ilan dhe Reichman.

"Netanyahu mund të duhet të zgjedhë midis Trump dhe anëtarëve të koalicionit të tij, disa prej të cilëve duan që lufta të vazhdojë. Një veprim i Netanyahut për t'i dhënë fund luftës do ta linte atë në një terren të paqëndrueshëm politik në vend një vit para zgjedhjeve”, u shpreh Gilboa.

Oded Ailam, një studiues në Qendrën e Jerusalemit për Siguri dhe Punë të Jashtme, dakordoi se Trump ka të ngjarë të kërkojë një armëpushim të përhershëm, duke i lënë Netanyahut pak mundësi. Netanyahu është zotuar vazhdimisht të vazhdojë ofensivën derisa Hamasi të shkatërrohet.

Izraeli mund të kërkojë të përfshijë vijat e kuqe

Nëse Trump ushtron presion, udhëheqësi izraelit ndoshta do të kërkojë të përfshijë vijat e kuqe në çdo marrëveshje. Netanyahu mund të kërkojë që Hamasi të shpërbëhet. Netanyahu gjithashtu mund të vendosë një kusht që nëse grupi militant rifillon luftimet ose kthehet në pushtet, ushtria izraelite do të ketë të drejtën të veprojë lirisht në Gaza.’, tha Ailam
Trump bashkoi forcat me Netanyahun gjatë luftës së shkurtër të Izraelit me Iranin në qershor, duke urdhëruar bombarduesit e fshehtë amerikanë të godisnin tre lokacione bërthamore, dhe ai e ka mbështetur udhëheqësin izraelit gjatë gjyqit të tij për korrupsion, duke e përshkruar çështjen si një "gjueti shtrigash".
Por marrëdhënia është bërë më e tensionuar kohët e fundit. Trump u nervozua nga sulmi i dështuar i Izraelit këtë muaj ndaj zyrtarëve të Hamasit në Katar, një aleat i SHBA-së në rajon që kishte qenë mikpritës i negociatave për t'i dhënë fund luftës në Gaza.
Komentet e fundit kanë lënë të kuptohet padurimi në rritje nga Uashingtoni. Javën e shkuar, Trump u zotua të parandalojë Izraelin nga aneksimi i Bregut Perëndimor - një ide e promovuar nga disa nga partnerët qeverisës të linjës së ashpër të Netanyahut. Komuniteti ndërkombëtar kundërshton aneksimin, duke thënë se kjo do të shkatërronte shpresat për një zgjidhje me dy shtete.

Michael Doran, bashkëpunëtor i lartë në Institutin Hudson, e hodhi poshtë idenë se komentet e Trumpit në lidhje me Bregun Perëndimor ishin një shenjë fërkimi. Ai tha se komentet i lejuan Netanyahut t'i rezistonte presionit nga anëtarët e krahut të djathtë të qeverisë së tij.
“Ky ishte një veprim i zgjuar nga Trump. Ai njëkohësisht tregoi reagim ndaj aleatëve arabë dhe myslimanë, ndërkohë që në fakt ndihmoi Netanyahun”, tha Doran.
Të premten, Trump rriti pritshmëritë për takimin me Netanyahun, duke u thënë gazetarëve se SHBA-të ishin shumë afër një marrëveshjeje për Gazën.


Propozimi i Trump nuk përfshin dëbimin e palestinezëve

Ky propozim kërkon një armëpushim të menjëhershëm, lirimin e të gjithë pengjeve brenda 48 orëve dhe një tërheqje graduale të forcave izraelite nga enklava palestineze, sipas tre zyrtarëve arabë të informuar mbi planin. Ata folën me kusht anonimiteti sepse plani nuk është zbuluar zyrtarisht.
Besohet se Hamasi mban 48 pengje, 20 prej të cilëve besohet nga Izraeli se janë gjallë. Grupi militant ka kërkuar që Izraeli të bjerë dakord të përfundojë luftën dhe të tërhiqet nga e gjithë Gaza si pjesë e çdo armëpushimi të përhershëm.
Trump diskutoi planin me udhëheqësit arabë dhe islamikë në Nju Jork gjatë ditëve të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. Ai nuk përfshin dëbimin e palestinezëve nga Gaza, të cilin Trump duket se e mbështeti më parë këtë vit.
"Propozimi me 21 pika bën gjithashtu thirrje për t'i dhënë fund sundimit të Hamasit në Gaza dhe çarmatimin e grupit militant, Qindra palestinezë, përfshirë shumë që vuajnë dënime me burgim të përjetshëm, do të lirohen nga Izraeli, sipas propozimit. Plani përfshin gjithashtu krijimin e një force ndërkombëtare sigurie për të marrë përsipër zbatimin e ligjit në Gazën e pasluftës. Një komitet palestinez teknokratësh do të mbikëqyrë çështjet civile të Rripit, me pushtetin që do t'i dorëzohet j më vonë një Autoriteti Palestinez të reformuar", thanë zyrtarët e informuar mbi planin.
Por Netanyahu ka hedhur poshtë çdo rol për Autoritetin, përfaqësuesin e njohur ndërkombëtarisht të palestinezëve, në Gazën e pasluftës.

Një zyrtar i Hamasit tha se grupi u informua mbi planin, por ende nuk ka marrë një ofertë zyrtare nga ndërmjetësit egjiptianë dhe katarianë. Grupi ka refuzuar vazhdimisht të lërë armët dhe i ka lidhur armët e tij me krijimin e një shteti të pavarur palestinez.
Netanyahu e pranoi planin e SHBA-së të dielën në një intervistë me Fox News Channel, duke thënë: "zyrtarët izraelitë po punonjnë me ekipin e Presidentit Trump ... dhe shpresoj se mund ta bëjmë këtë".

Në fjalimin e tij të premten në OKB, Netanyahu e vlerësoi Trumpin disa herë, duke e quajtur atë një partner thelbësor i cili e kupton më mirë se çdo udhëheqës tjetër se Izraeli dhe Amerika përballen me një kërcënim të përbashkët.

Izraeli ka humbur shumë nga vullneti i mirë i botës

Por përveç udhëheqjes së SHBA-së, Izraeli ka humbur shumë nga vullneti i mirë ndërkombëtar në të cilin dikur mund të mbështetej.
Në një seancë të posaçme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së javën e shkuar, shumë kombe shprehën tmerrin për sulmin e vitit 2023 nga militantët e Hamasit që vrau rreth 1,200 njerëz në Izrael, pa 251 njerëz të merreshin peng dhe shkaktoi luftën. Por shumë nga përfaqësuesit vazhduan të kritikonin reagimin e Izraelit dhe bënë thirrje për një armëpushim të menjëhershëm në Gaza si dhe që të lejohen flukset e ndihmave.

Ofensiva gjithëpërfshirëse e Izraelit ka vrarë më shumë se 66,000 palestinezë në Gaza, sipas Ministrisë së Shëndetësisë së Gazës, e cila është pjesë e administratës së drejtuar nga Hamasi. Shifrat e saj shihen si një vlerësim i besueshëm nga OKB-ja dhe shumë ekspertë të pavarur. Luftimet kanë zhvendosur 90% të popullsisë së Gazës, me një numër në rritje që tani po vuan nga uria.

Në javët e fundit, 28 vende të lidhura me Perëndimin që mbështetën Izraelin dy vjet më parë i kanë bërë thirrje atij të ndërpresë ofensivën në Gaza. Ata gjithashtu kritikuan kufizimet e Izraelit për ndihmën humanitare, të cilat kanë kontribuar në urinë në pjesë të Gazës.

Dhjetë vende, përfshirë Britaninë, Francën, Kanadanë dhe Australinë, njohën shtetësinë palestineze javën e shkuar, duke shpresuar të ringjallin procesin e paqes që ka kohë që po shuhet. Disa shtete arabe, përfshirë disa me marrëdhënie të gjata me Izraelin, e kanë akuzuar atë për kryerjen e genocidit në Gaza, ashtu si edhe studiuesit kryesorë të genocidit, ekspertët e OKB-së dhe disa grupe të të drejtave izraelite dhe ndërkombëtare. Gjykata më e lartë e OKB-së po shqyrton akuzat për genocid të ngritura nga Afrika e Jugut, të cilat Izraeli i mohon me forcë./CNA, përkthyer nga AP





Lajmet e fundit nga