Mes tensioneve me SHBA-në për Groenlandën/ Danimarka njofton zgjedhje të parakohshme parlamentare

26 Shkurt 2026, 19:09, Kosova & Bota CNA

Mes tensioneve me SHBA-në për Groenlandën/ Danimarka njofton

Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen ka njoftuar ditën e sotme se më 24 mars do të zhvillohen zgjedhjet e parakohshme parlamentare. Në zgjedhjet, që zhvillohen mes tensioneve me Uashingtonin për shkak të Groenlandës, votuesit do të përcaktojnë se kush do të ulet në parlamentin danez, Folketing, dhe do të zgjedhin 179 ligjvënësit e tij.

Shumica e vendeve në parlament, konkretisht 175, janë të rezervuara për deputetët që përfaqësojnë zonat zgjedhore daneze, ndërsa katër të tjerat ndahen midis ligjvënësve nga dy territoret autonome të Mbretërisë së Danimarkës, Groenlanda dhe Ishujt Faroe.

“Tani varet nga ju, votuesit, të vendosni se çfarë drejtimi do të marrë Danimarka gjatë katër viteve të ardhshme. Dhe unë mezi pres ta shoh këtë”, tha Frederiksen ndërsa njoftoi zgjedhjet para ligjvënsve.

Zgjedhjet e përgjithshme duhet të mbahen në Danimarkë të paktën çdo katër vjet, por kryeministri në detyrë mund t’i thërrasë ato në çdo kohë. Zgjedhjet e fundit të mbajtura në shtetin anëtar të NATO-s dhe BE-së u zhvilluan në nëntor 2022, duke rezultuar në një koalicion trepartiak, duke kapërcyer ndarjen e majtë-djathtë.

Frederiksen, një socialdemokrate e qendrës së majtë, ka udhëhequr vendin që nga mesi i vitit 2019. Ajo aktualisht kryeson një qeveri me Partinë Liberale, të udhëhequr nga Ministri aktual i Mbrojtjes Troels Lund Poulsen, dhe Partinë e Moderuar të qendrës, të udhëhequr nga Ministri i Jashtëm Lars Lokke Rasmussen, i cili më parë mbante postin e kryeministrit.

Një sfidë e madhe për qeverinë e Frederiksen gjatë vitit të fundit ka qenë përballja me dëshirën e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për të blerë Groenlandën, e cila kulmoi me kërcënimin e tij muajin e kaluar për të vendosur tarifa të reja ndaj Kopenhagenit dhe disa vendeve të tjera të BE-së.

Trump kishte argumentuar se Uashingtoni duhet ta blejë ishullin në Atlantikun e Veriut për ato që ai i quajti arsye të sigurisë kombëtare, pasi Rusia dhe Kina përbëjnë një kërcënim serioz për Groenlandën dhe rajonin e Arktikut, duke ngritur shqetësime në Shtëpinë e Bardhë. Mosmarrëveshja përfundoi pasi Trump njoftoi se ishte arritur një marrëveshje kornizë për të forcuar sigurinë në Arktik, pas bisedimeve me shefin e NATO-s, Mark Rutte, në margjinat e Forumit Ekonomik Botëror në Davos.

Pas kësaj, zyrtarët amerikanë, danezë dhe të Groenlandës filluan bisedimet teknike mbi zbatimin e marrëveshjes. Frederiksen dhe zyrtarë të tjerë të shquar danezë kanë thënë vazhdimisht se sovraniteti i vendit është i panegociueshëm. Në Konferencën e Sigurisë në Mynih më herët në shkurt, Frederiksen tha se nuk besonte se kriza kishte kaluar, duke vënë në dukje se mendon që Uashingtoni ende dëshiron të aneksojë Groenlandën. /CNA