E fundit!

08:49 Kronika

Vrasja e efektivit në Maliq/ Detaje të reja, zbardhen emrat dhe rrethanat e ngjarjes

Zbardhen detaje të reja lidhur me ngjarjen e rëndë të mëng...

Kush i paguan dëmet nga përmbytjet?

5 Qershor 2024, 08:46, Kosova & Bota CNA

Ujë, baltë, rrënoja dhe shkatërrim. Rindërtimi dhe rinovimi në Gjermaninë jugore do të kushtojë miliarda. Kush i paguan dëmet?

Rrugë të përmbytura, rrëshqitje dheu, shtëpi të evakuuara ku ka vërshuar uji: brenda pak ditësh ra aq shumë shi në Gjermaninë jugore sa lumenjtë dolën nga shtrati i tyre dhe vërshuan shumë rajone, ndërsa digat shpërthyen. Aty ku uji kullon, dëmtimi bëhet i dukshëm. Ndërtesat, makinat, mobiljet, sendet shtëpiake - uji ka shndërruar pothuajse gjithçka në baltë dhe e ka shkatërruar.

Ky nuk është dëmtimi i parë ekstrem nga moti këtë vit. Në vitin 2024 tashmë ka pasur shira të dendur, stuhi breshëri dhe dëme të mëdha. Rajonet në Gjermaninë perëndimore përgjatë Rinit, në veri në Elbë dhe në jug në skajin e Alpeve u prekën veçanërisht.

Përmbytjet në 2021: më shumë se 30 miliardë euro dëme

Ndryshimet klimatike do të thotë se moti ekstrem po bëhet më i zakonshëm. Riparimi i dëmit kushton shumë para. Kjo është veçanërisht e dukshme sot në Luginën Ahr, e cila u godit nga përmbytjet shkatërruese në verën e vitit 2021, si pasojë e të cilave humbën jetën 135 vetë.

Sipas vlerësimeve të qeverisë federale, dëmi material atje shkon në më shumë se 30 miliardë euro. Vetëm një pjesë e këtij dëmi mbulohej nga sigurimet. Shoqata e Përgjithshme e Siguruesve (GdV) flet për 8.5 miliardë euro. Në vitin 2021 kishte vëllimin më të lartë të dëmeve për rreziqe natyrore në historinë e sigurimeve gjermane.

Sigurimet e domosdoshme në Gjermani

Gjermania është një vend ku janë të siguruara shumë rreziqe. Disa sigurime janë të detyrueshme, duke përfshirë sigurimin e kujdesit shëndetësor dhe sigurimin e automjeteve. Edhe grupe të caktuara profesionale duhet të sigurohen në rast se shkaktojnë dëme. Kushdo që ka një qen duhet të bëjë sigurimin e përgjegjësisë për kafshën.

Megjithatë, rreziqet e tjera nuk mbulohen domosdoshmërisht. Kjo përfshin edhe dëmtimet që mund të ndodhin në ndërtesa. Por edhe nëse një pronar shtëpie bën sigurimin e ndërtesës, jo gjithçka mbulohet në rast dëmtimi. Zakonisht mbulohen vetëm dëmet e shkaktuara nga stuhitë ose breshëri, por jo nga përmbytjet apo rrëshqitjet e dheut.

Dëmet nga përmbytjet dhe boshllëqet e sigurimit

Për këtë ju duhet të bëni një sigurim shtesë. Por kostot e sigurimit mund të jenë shumë të larta - në varësi të vendit ku ndodhet ndërtesa. Sipas GdV, gjysma e të gjithë shtëpive private në Gjermani nuk janë të siguruara ndaj dëmeve nga përmbytjet.

Nëse nuk keni sigurim, do të mbeteni duarbosh në rast dëmtimi dhe do të mbeteni të vetmuar me rrënojat e ekzistencës suaj. Edhe pse shteti ndërhyn me ndihmën emergjente pas përmbytjeve të rënda, kjo mund të mbulojë vetëm pjesërisht dëmet. Sidomos pasi qeveria federale, landet dhe bashkitë duhet para së gjithash të sigurojnë që infrastruktura, do të thotë rrugët, urat dhe linjat e furnizimit, të rindërtohen.

Kërkohet sigurim i detyrueshëm për rreziqet natyrore

Pas katastrofës së Ahrtalit, qeveria federale krijoi një fond special "Ndihma për Rindërtim 2021". Për këtë qëllim ishin planifikuar hua mbi 30 miliardë euro. Landet e prekura i marrin paratë me kusht që të sigurojnë edhe fonde. Megjithatë, buxhetet publike të landeve janë vazhdimisht të ngarkuara dhe krerët e qeverive nuk janë gjithnjë të gatshëm të ndërhyjnë në rast emergjence.

Fatkeqësitë natyrore mund të prekin këdo, tha kryeministri i Saksonisë së Ulët Stefan Weil (SPD) qysh në vitin 2022. Por nuk është e drejtë të mblidhen vazhdimisht "fonde të mëdha speciale nga buxhetet publike" në raste të tilla. Në vend të kësaj, duhet të ketë sigurim të detyrueshëm për rreziqet natyrore për të gjitha ndërtesat. Kjo i pengon disa që të mos dëshirojnë të marrin sigurim dhe të tjerët të mos marrin një kontratë nga ofruesit sepse rreziku është shumë i lartë.

Debat politik për sigurimin e detyrueshëm të ndërtesave

Por FDP, e cila qeveris në aleancë me SPD dhe të Gjelbërit, e kundërshton këtë. Ministri i Drejtësisë Marco Buschmann (FDP) tha në fund të vitit 2022: "Në një kohë stresi ekstrem financiar mbi familjet private, ne duhet të qëndrojmë larg çdo gjëje që i bën strehimin dhe jetesën në Gjermani edhe më të shtrenjta". Buschmann iu referua landeve të cilat, sipas ligjit themelor, kanë kompetencë legjislative nëse qeveria federale nuk bën ndonjë rregullore.

Kjo është pikërisht ajo që landet duan të bëjnë tani. Në konferencën e ardhshme të kryeministrave duhet të vendoset sigurimi i detyrueshëm, bëri të ditur kryeministribavarezMarkus Söder në kanalin BR2. Vullnetarizmi është zakonisht gjithmonë më i mirë, por "nuk mund të kompensojmë gjithmonë këto dëme me buxhetin e shtetit”. Shqetësohuni për kuotat e larta të sigurimit

Industria e sigurimeve nuk është aspak e lumtur për këtë. Thuhet se sigurimi i detyrueshëm mund të funksionojë vetëm nëse shteti vepron si një lloj risiguruesi, pra nëse ndërhyn dhe mbulon kostot në rast të një ngjarjeje të madhe humbjeje që tejkalon burimet financiare të shoqërive të sigurimit.

Partia e Majtë, nga ana tjetër, është e shqetësuar për përballueshmërinë e kostove të sigurimit. Sigurimi solidar me kontribute të përballueshme është i domosdoshëm, për të cilin shteti duhet të paguajë subvencione. Për ta bërë këtë, frena e borxhit e ankoruar në Kushtetutë duhet të pezullohet.

Kancelari Scholz premton ndihmë

Gjatë një vizite në Bavari, kancelari Olaf Scholz (SPD) premtoi ndihmë financiare nga qeveria federale për zonat e prekura aktualisht nga përmbytjet. "Ne sigurisht do të vazhdojmë të avancojmë praktikën e solidaritetit që kemi në Gjermani”.

Duke pasur parasysh faktin se ai ka udhëtuar për të katërtën herë këtë vit në ndonjë zonë të përmbytur, duhet të jetë e qartë se këto nuk janë thjesht ngjarje të izoluara. Prandaj politikanët duhet të veprojnë. "Kështu që ne nuk mund të neglizhojmë detyrën për të ndaluar ndryshimin e klimës të shkaktuar nga njeriu."/ DW