Çfarë do të nënkuptonin 7 muaj të tjerë lufte për palestinezët, izraelitët dhe botën

1 Qershor 2024, 10:48, Kosova & Bota CNA

Çfarë do të nënkuptonin 7 muaj të tjerë lufte

Izraeli ka paralajmëruar se lufta e tij në Gaza mund të zgjasë deri në fund të vitit. Këshilltari i Sigurisë Kombëtare Tzachi Hanegbi deklaroi të mërkurën se vendi parashikon "shtatë muaj të tjerë luftime" për të arritur objektivin e tij për të shkatërruar Hamasin.

Zgjatja e luftës mund të ketë pasoja katastrofike për palestinezët në territorin tashmë të shkatërruar dhe pasoja të rëndësishme për Izraelin dhe më gjerë, thanë ekspertët.

Mund të dëmtojë më tej ekonominë e Izraelit, të ndikojë në politikën e tij të brendshme dhe të dëmtojë pozitën e tij ndërkombëtare dhe marrëdhëniet e jashtme. Kjo mund të ndikojë gjithashtu në politikën e SHBA-së, veçanërisht ndërsa Presidenti Joe Biden përgatitet për zgjedhjet e nëntorit.

Ja çfarë mund të nënkuptojnë edhe shtatë muaj të tjerë lufte.

Më shumë vuajtje për palestinezët

Situata po përkeqësohet çdo ditë në brendësi të Gazës dhe vazhdimi i luftës ka të ngjarë të rrisë ndjeshëm vuajtjet e njerëzve atje.

Në shkurt, kur numri i të vdekurve në territor ishte 28,000, studiuesit nga Shkolla e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale në Londër (LSHTM) dhe Qendra Johns Hopkins për Shëndetin Humanitar parashikuan se nëse lufta përshkallëzohej, numri i përgjithshëm i vdekjeve do të kalonte 72,000 në gusht. Nëse përfshihet ndikimi i epidemive të shkaktuara nga konflikti, numri mund të jetë afër 86,000 deri atëherë.

Agjencitë e ndihmave kanë paralajmëruar se civilët në Gaza po vuajnë nga uria në pjesë të enklavës dhe se më shumë sulme ajrore dhe më shumë zhvendosje në jug vetëm sa e komplikojnë krizën humanitare.

Shpërndarja e ndihmës shumë të nevojshme në territor është tepër e vështirë. Sasia e ndihmave humanitare që hyjnë në Gaza ra me 67% pasi Izraeli nisi ofensivën e tij ushtarake në Rafah në fillim të majit, paralajmëruan Kombet e Bashkuara këtë javë.

Çfarë do të nënkuptonin 7 muaj të tjerë lufte

Fati i Netanyahu-t

Ekspertët sugjerojnë se si Hamasi ashtu edhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu shohin përfitime në zgjatjen e luftës, pasi mbijetesa e tyre politike varet nga kjo. Një skenar i pasluftës nuk ka gjasa të shfaqë asnjërën palë: Izraeli është zotuar të shkatërrojë Hamasin dhe Netanyahu mund të përballet me përgjegjësinë për dështimin për të parandaluar sulmet e 7 tetorit që shkaktuan konfliktin. Për më tepër, zgjedhjet e reja në Izrael mund të rrëzojnë kryeministrin shumëvjeçar.

"Shumica e izraelitëve mbështesin zgjedhjet e parakohshme, pjesa më e madhe e të cilave dëshiron zgjedhje sapo të përfundojë lufta," tha Yohanan Plesner, president i Institutit të Demokracisë në Izrael.

Udhëheqësi izraelit deri më tani ka refuzuar të marrë përgjegjësinë për luftën, duke deklaruar se pyetje të tilla do të adresohen vetëm pasi ushtria të arrijë qëllimet e saj: lirimin e pengjeve dhe eliminimin e Hamasit.

Izraeli ka humbur 292 ushtarë në Gaza që kur filloi ofensivën tokësore atje, e cila erdhi si hakmarrje ndaj sulmit të Hamasit të 7 tetorit që vrau 1200 njerëz dhe rrëmbeu më shumë se 250 të tjerë, sipas zyrtarëve izraelitë. Më shumë se 36,000 njerëz janë vrarë në Gaza që atëherë, sipas ministrisë së Shëndetësisë në territor.

Netanyahu gjithashtu përballet me presion të fortë nga anëtarët e linjës së ashpër të koalicionit të tij të brishtë për të vazhduar luftën. Disa kanë kërcënuar se do të largohen nga qeveria nëse ai pranon një marrëveshje armëpushimi përpara se Hamasi të eliminohet.

Diplomacia izraelite

Izolimi diplomatik i Izraelit mund të rritet nëse lufta zvarritet. Qeveria është bërë cak i rritjes së censurës në skenën botërore, duke tërhequr kritika të ashpra nga disa prej aleatëve të saj më të afërt në Evropë për sjelljen e saj.

Ajo ka tërhequr të dërguarit nga tre kombe evropiane, në përgjigje të njohjes së tyre zyrtarisht të një shteti palestinez, dhe ka bërë që disa vende të Amerikës së Jugut dhe të tjera të ndalojnë marrëdhëniet diplomatike.

Veprimet ligjore gjithashtu mund të përshkallëzohen. Netanyahu po përballet me një urdhër arresti të mundshëm nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për disa nga veprimet e Izraelit në Gaza dhe Izraeli po përballet me një çështje gjenocidi në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë. Kjo gjykatë ka urdhëruar Izraelin të ndalojë operacionin e tij ushtarak në Rafah, një urdhër ligjërisht i detyrueshëm që Izraeli e ka injoruar deri më tani.

Ndikimi në ekonominë e Izraelit

Lufta goditi rëndë ekonominë e Izraelit menjëherë pas 7 tetorit. Në tremujorin e katërt të 2023, prodhimi ekonomik ra 21.7% krahasuar me një vit më parë, duke rënë për herë të parë në gati dy vjet përpara se të rimëkëmbej në tremujorin e ardhshëm. Pavarësisht rimëkëmbjes, agjencia e vlerësimit të kredisë S&P Global tha se pret që ekonomia izraelite të rimëkëmbet më ngadalë se në rëniet e mëparshme.

Në prill, agjencia uli vlerësimin e kredisë së Izraelit, një matje e aftësisë së qeverisë për të shlyer borxhet e saj dhe paralajmëroi për ulje të mëtejshme në të ardhmen.

Perspektivat e Biden për rizgjedhje

Lufta po ka pasoja të thella për politikën e brendshme të SHBA dhe po rëndon shumë në ofertën e Biden-it për rizgjedhje. Presidenti është përballur me një reagim të ashpër në vend nga votuesit progresivë, të rinj dhe arabë amerikanë që mund të rrezikojnë shpresat e tij për rizgjedhje në disa shtete kyçe.

Biden e ka mbështetur vazhdimisht Izraelin, duke i ofruar mbrojtje diplomatike dhe ligjore pothuajse të pakushtëzuar në skenën globale. Megjithatë, administrata e tij ka marrë gjithashtu masa ndëshkuese të paprecedentë kundër shtetit hebre, duke përfshirë sanksionet ndaj kolonëve të Bregut Perëndimor dhe ndalimin e armëve amerikane që mund të përdoren kundër civilëve në Rafah. Pavarësisht këtyre përpjekjeve, lufta vazhdon, viktimat civile rriten dhe uria përhapet në Gaza, duke intensifikuar presionin nga një pjesë e elektoratit të tij./Përkthyer nga CNN