Ekuacioni ekonomik që rrethon Ngushticën e Hormuzit/ Kush po fiton e kush po humbet nga bllokada?

23 Maj 2026, 08:24, Kosova & Bota CNA

Ekuacioni ekonomik që rrethon Ngushticën e Hormuzit/ Kush po fiton e

Ekuacioni ekonomik që rrethon mbylljen e Ngushticës së Hormuzit duket se e favorizon qartë Iranin. Duke pasur parasysh këtë, pse kompanitë e transportit detar nuk i paguajnë thjesht Teheranit çmimin e kërkuar në mënyrë që anijet e tyre të mund të vazhdojnë udhëtimin e tyre pa pengesa?

Sipas një analize nga "Al Jazeera", njëmbëdhjetë javë pas shpërthimit të armiqësive me Iranin, Ngushtica e Hormuzit mbetet e bllokuar për transportin tregtar, duke shkaktuar efekte të valëzuara në ekonominë globale që shtrihen shumë përtej Gjirit Persik.

Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) kontrollon këtë kalim strategjik detar me grusht të hekurt, ndërsa bllokada përkatëse detare amerikane e porteve iraniane nuk ka arritur ta detyrojë Teheranin të tërhiqet.

Para luftës, 120 deri në 140 anije kalonin nëpër ngushticë çdo ditë. Gjysma e tyre ishin cisterna, të cilat së bashku transportonin rreth 20 milionë fuçi naftë në ditë.

Sot, vetëm pak anije lejohen të kalojnë, pronarët e të cilave kanë arritur një kompromis dhe negociata të drejtpërdrejta me Gardën Revolucionare.

Të mërkurën, Irani njoftoi se kishte lejuar 26 anije të kalonin në një periudhë të vetme 24-orëshe, vetëm dy ditë pas themelimit zyrtar të Autoritetit të Ngushticës së Gjirit Persik (PGSA). Ky është një entitet i ri iranian që do të ofrojë përditësime në kohë reale mbi transportin detar në rajon.

Që nga prilli i kaluar, kur u ra dakord për një armëpushim të përkohshëm me SHBA-në, Teherani është përpjekur të krijojë një mekanizëm të përhershëm për të vendosur tarifa për anijet që kalojnë nëpër ngushticë. Vërehet se në kohë normaliteti, 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë transportohet nëpër këtë pikë.

Informacionet tregojnë se që nga fillimi i luftës, Irani ka kërkuar deri në 2 milionë dollarë për anije si një "tarifë kalimi të sigurt".

Edhe pse bashkësia ndërkombëtare e dënon këtë praktikë si të paligjshme dhe zhvatëse, kostoja e "taksave" mund të jetë shumë më e vogël se humbjet kolosale ekonomike të shkaktuara nga bllokada e përditshme e kalimit.