Brukseli miraton 8 miliardë euro subvencione të reja për mikroçipet “Made In Europe”

9 Qershor 2023, 08:45, Kosova & Bota CNA

Brukseli miraton 8 miliardë euro subvencione të reja për

Bashkimi Evropian shpreson të rrisë prodhimin vendas të gjysmëpërçuesve dhe të kapë 20% të tregut global deri në vitin 2030.

Një grup i ri subvencionesh evropiane për mikroçipet është në rrugë e sipër.

Komisioni Evropian miratoi të enjten një këst prej 8.1 miliardë euro në ndihmë shtetërore për prodhimin e gjysmëpërçuesve Made in Europe.

56 kompani të madhësive të ndryshme do të bëhen bashkë për të realizuar 68 projekte në 14 shtete anëtare: Austria, Republika Çeke, Finlanda, Franca, Gjermania, Greqia, Irlanda, Italia, Malta, Holanda, Polonia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja.

Komisioni shpreson se paratë publike do të sjellin 13.7 miliardë euro në investime private dhe kështu do të mobilizojnë një total prej pothuajse 22 miliardë euro nga tani deri në vitin 2032, datë në të cilën të gjitha projektet pritet të arrijnë në fazën përfundimtare.

Produktet e para, mund të jenë të disponueshme në treg që në vitin 2025.

"Kjo është një gjë e madhe. Janë shumë fonde që shkojnë në këto projekte," tha Margrethe Vestager, nënkryetarja ekzekutive e Komisionit Evropian, përgjegjëse për konkurrencën.

Projektet do të fokusohen në kërkimin dhe zhvillimin e "teknologjive efikase të burimeve" si çipat, procesorët dhe sensorët, shpjegoi Vestager.

Miratimi është bërë në kuadrin e të ashtuquajturave "Projekte të Rëndësishme me Interes të Përbashkët Europian" (IPCEI), një lloj sipërmarrjeje që supozohet të përfitojë jo vetëm vendet që injektojnë ndihmën, por e gjithë ekonomia evropiane.

Për shkak të këtij efekti të pritshëm të përhapjes, IPCEI-të gëzojnë akses më të lehtë në paratë e taksapaguesve.

Si zbatuesi kryesor i rregullave të konkurrencës, Komisioni Evropian ka mandatin të shqyrtojë dhe të miratojë çdo subvencion që kërcënon të prishë ekuilibrin ekonomik midis shteteve anëtare dhe të shkaktojë një garë të padrejtë.

Rregullorja e ndihmës shtetërore ka qenë tradicionalisht e rreptë, duke zemëruar vendet më të mëdha. Por gara gjithnjë e më e ashpër për mikroçipet, qarqet e vogla elektronike që fuqizojnë telefonat inteligjentë, kompjuterët, automjetet dhe pajisjet e përditshme, e ka shtyrë Brukselin të adoptojë një qasje më të butë, duke krijuar përjashtime për të mundësuar injektimin e fondeve publike me një ritëm më të shpejtë dhe në shkallë më të madhe.

Qëllimi përfundimtar është rritja e prodhimit të mikroçipëve Made In Europe dhe arritja e një pjese prej 20% të tregut global deri në vitin 2030, e cila, në teori, do të siguronte konkurrencën dhe sovranitetin afatgjatë të bllokut.

"Ne duhet të rrisim aftësitë e kërkimit, zhvillimit (dhe) të prodhimit të çipave të Evropës," tha Vestager. "Ne duhet të jemi pionierë. Ne duhet të kemi zgjidhje vërtet inovative dhe, natyrisht, vendosjen e tyre të parë industriale në Evropë."

Megjithatë, ambicia përballet me një luftë të vështirë kundër aftësive teknologjike të Kinës, Japonisë, Koresë së Jugut dhe, më e rëndësishmja, Tajvanit, i cili dominon tregun e gjysmëpërçuesve të avancuar në një mënyrë gati monopolistike.

Shtetet e Bashkuara, të cilat, si BE-ja, e kanë gjetur veten të mbetur prapa Azisë Juglindore, janë bërë gjithashtu më të forta në politikat e saj. Vitin e kaluar vendi miratoi Aktin e CHIPS dhe Shkencës, i cili përfshin 39 miliardë dollarë stimuj për prodhim dhe 13.2 miliardë dollarë në kërkim dhe zhvillim.

Brukseli ndërkohë është duke përfunduar legjislacionin që qëndron pas Aktit Evropian të Çipave, një propozim me tri shtylla që synon të lëvizë mbi 43 miliardë euro në investime publike dhe private, me 3.3 miliardë euro që vijnë direkt nga buxheti i BE-së.

IPCEI është një instrument më vete dhe paratë e mbledhura sipas skemës së ndihmës shtetërore nuk do të llogariten në Aktin Evropian./ CNA.al