E fundit!

13:51 Aktualitet

Protestuesit te selitë e partive/ Vrenozi: Veprim antishqiptar, PD dhe PS nuk u prekën as në '97

Demokrati i famshëm, Ilir Vrenozi ka bërë një reagim në li...

Spastrimi etnik i azerbajxhanasve si një arritje historike

15 Janar 2025, 16:33, Aktualitet CNA

Spastrimi etnik i azerbajxhanasve si një arritje historike

Ambasadori i Azerbajxhanit, Anar Huseynov

Siç është mirëdokumentuar, konflikti që nisi Armenia në 1987 u ka shkaktuar vuajtje të pamasë
azerbajxhanasve. Mbi një milion azerbajxhanas u zhvendosën me forcë nga shtëpitë e tyre si rezultat
i politikave agresive të Armenisë. Ndryshe nga konfliktet e tjera, ku shpërngulja ndodh si pasojë e
padëshiruar, zhvendosja e azerbajxhanasve ishte rezultat i politikës së qëllimshme të Armenisë për
spastrim etnik dhe zgjerim territorial.

Shkaku rrënjësor i këtyre mizorive qëndron në racizmin e rrënjosur thellë brenda strukturës politike
të Armenisë. Racizmi është normalizuar dhe institucionalizuar si politikë shtetërore në Armeni.
Armenia kreu spastrim etnik total dhe sistematik në territorin armen dhe tokat e Azerbajxhanit që
ishin nën pushtim për gati tre dekada. Përveç dëbimit të azerbajxhanasve, Armenia u angazhua në
shkatërrimin e gjerë të trashëgimisë kulturore të Azerbajxhanit, shfrytëzimin e burimeve natyrore,
plaçkitjen e pronës publike dhe private dhe kontaminimin e qëllimshëm të territoreve të
Azerbajxhanit me mina tokësore.
Së fundmi, u shfaq një video incizim i një fjalimi të mbajtur më 23 korrik 1993, nga Levon Ter-
Petrosyan, presidenti i parë i Armenisë. Në këtë fjalim, presidenti Ter-Petrosyan e përshkroi
spastrimin etnik të Azerbajxhanit nga Armenia dhe territoret e pushtuara të Azerbajxhanit si një
arritje historike. Pra, ai tha:

Armenia dhe Nagorno-Karabaku zgjidhën një problem që populli armen nuk ishte në gjendje ta
zgjidhte për 600 vjet. Armenia dhe Nagorno-Karabaku janë pastruar plotësisht nga etnitë e tjera. E
them përsëri, ky ishte një problem 600-vjeçar dhe rëndësia do të ndihet nga populli armen edhe për
600 vjet të tjera. Imagjinoni sikur sot të kishte 180,000 joarmenë në Armeni – sot ne nuk do të kishim
një shtet. Ne nuk do të ishim në gjendje të mbronim Zangezurin, të mbronim rajonet tona verilindore,
apo të ruanim brigjet e liqenit të Sevanit. Do të kishim disa autonomi të reja këtu. Le të kujtojmë se
azerbajxhanasit ishin shumicë në tre rajone: Vardenis, Masis dhe Amasia – dhe ata ishin të shumtë
në të gjithë zonën e Zangezurit. Ky problem është zgjidhur”.

Kjo deklaratë është një pjesë e jashtëzakonshme prove që vërteton politikën sistematike të
Armenisë për spastrim etnik dhe ideologjinë e rrezikshme të urrejtjes racore që ka nxitur veprimet e
saj. Kjo politikë u nis jo në vitin 1987, me pretendimet territoriale të Karabakut, por dekada më parë,
kur Armenisë iu dhanë nga Rusia Sovjetike tokat azerbajxhanase. Mjafton t'i hedhim një sy hartës
sonë për të parë vetëm padrejtësinë më të vogël historike të zbatuar sistematikisht ndaj vendit tim.
Deklarata në fjalë dëshmon synimin e qëllimshëm pas spastrimit etnik dhe pushtimit, përgjegjësinë
shtetërore të Armenisë dhe një plan të koordinuar që demonstron natyrën sistematike dhe të
organizuar të këtyre krimeve kundër njerëzimit dhe shkeljes së paqes.

Duhet theksuar se, pavarësisht se kush ka qenë në pushtet në Armeni, kjo politikë ka mbetur e
pandërprerë. Pasardhësi i Levon Ter-Petrosyan, ish-presidenti Robert Kocharyan, vetë një
kryekomandant i pamëshirshëm, propagandoi ide mizore dhe raciste të "papërputhmërisë etnike
dhe gjenetike" midis azerbajxhanasve dhe armenëve. Një tjetër ish-president dhe kryekomandant
Serzh Sargsyan, u mburr hapur për rolin e tij në masakrën e civilëve të Azerbajxhanit në Hoxhali në
vitin 1992.

Kryeministri aktual, Nikol Pashinyan, i cili dikur ndoqi politika aneksioniste nën sloganin Karabaku është Armeni në fakt vazhdon politikën raciste të paraardhësve të tij, duke refuzuar të
mundësojë kthimin e azerbajxhanasve të dëbuar nga Armenia. Ai dhe mbështetësit e tij pretendojnë
pa asnjë bazë se armenët etnikë u dëbuan nga Karabaku në shtator 2023. Bakuja u siguroi
organizatave ndërkombëtare dhe mediave shumë prova të dokumentuara që vërtetonin largimin
vullnetar të armenëve. Megjithatë, ne ende strehojmë disa dhjetëra armenë që zgjodhën të merrnin pasaportat tona dhe të qëndronin në Karabak nën kushtetutën dhe kujdesin e Azerbajxhanit. Për fat të keq, autoritetet e Armenisë nuk kanë asnjë vullnet të konsiderojnë kthimin qoftë edhe të një grupi të vogël azerbajxhanasish në tokat e paraardhësve të tyre.

Komuniteti ndërkombëtar nuk duhet të qëndrojë indiferent ndaj racizmit të tillë të paprecedentë në
nivel shtetëror dhe shkeljeve të të drejtave të njeriut. Armenia, si një anëtare e Kombeve të
Bashkuara dhe një palë në konventa të shumta ndërkombëtare për të drejtat e njeriut, duhet të
mbahet përgjegjëse për këto veprime.
Ne jemi të bindur se adresimi i kësaj çështjeje dhe kthimi i të gjithë refugjatëve në shtëpitë e tyre
janë thelbësore për drejtësinë, stabilitetin dhe paqen e përhershme në rajonin tonë./CNA