Ndryshimet klimatike dhe pasojat në bujqësi/ Agronomët: Të merren masat, investoni në kërkime shkencore

5 Janar 2023, 12:42, Aktualitet CNA

Ndryshimet klimatike dhe pasojat në bujqësi/ Agronomët: Të

Foto ilustruese

Rreth 50 specialistë të bujqësisë në Agjencinë Rajonale të Ekstensionit Bujqësor në Lushnjë, si dhe agronomë pranë pushtetit vendor, u trajnuan rreth ndryshimeve të klimës dhe pasojave të tyre në bujqësi. Përmes një pyetësori, specialistët dëshmuan shkallën e tyre të njohurive mbi ndryshimet e klimës dhe shkaktarët e saj, si dhe pasojat që prodhojnë ato në bujqësi.

Por. Besim Islami foli mbi ndryshimet e klimës në nivel global, parashikimet për të ardhmen dhe pasojat e saj energjetike.

Ndryshimet klimatike dhe pasojat në bujqësi/ Agronomët: Të

Ai rekomandoi masa praktike, por edhe teknologjine e re për burime energjetike, si:

-Përdorimi i mbetjeve të ullirit nga prodhimi i vajit për prodhimin e lëndës djegëse pelet.

-Ndërtimi i paneleve diellore për të prodhuart energji me kosto të lirë dhe pa efekte në mjedis, veçanërisht nëpër stane, ku nuk ka linjë elektrike.

Prof. Albert Kopali, referoi pasojat e ketyre ndryshimeve në bujqësi si dhe masat që duhen marrë për t'iu përshtatur këtyre ndryshimeve.

Ndryshimet klimatike dhe pasojat në bujqësi/ Agronomët: Të

Disa nga pasojat që u konstatuan edhe nga diskutimet e specialistëve ishin:

-Çorganizimi i ciklit biologjik të bimëve.

Ata sollën si shmebuj: a) Çelja e agrumeve në dhjetor; b) Lulëzimi i ullirit në dhjetor; c) Lulëzimi i pemëve të mimozës, sërish në dhjetor.

-Rezistenca e disa dëmtuesve të cilët nuk zhduken gjatë dimrit, si pasojë e temperaturave të larta.

Ata sollën si shembull: a) Flutura e bardhë e domates, e cila zakonisht zhduket në dimër si pasojë e temperaturave të ulëta, por vitet e fundit specialistët thanë se ajo vazhdon të jetë prezente edhe në fund të muajit dhjetor. b) Tenja e domates, një dëmtues që nuk ka qenë prezent në Shqipëri, por që si pasojë e ngrohjes së motit, ka emigruar nga Afrika e Veriut dhe është përshtatur tashmë me kushtet në rajonin tonë.

Ndryshimet klimatike dhe pasojat në bujqësi/ Agronomët: Të

Ekspertët rekomanduan:

-Kompostimin dhe kapsulimin në kushtet e fermës të mbetjeve bimore dhe blegtorale

-Plugimin e tokës jo në thellësi të madhe

-Zëvendësimin e metodave të ujitjes, nga rrjedhje e lirë në ujitje në formë shiu apo me pika

-Ruajtjen e sipërfaqeve të mbuluara nga bari nëpër pemëtore, si mundësi për të ruajtur ujërat nëntokësore

-Konsultimi me studimet e reja në raste se vërehen dëmtues apo sëmundje që nuk janë konstatuar më parë dhe që janë rezistentë ndaj pesticideve.

Specialistët e bujqësisë kërkuan investim në kërkimin shkencor për të prodhuar kultivarë të rinj në perime, drithëra dhe pemë frutore. Ata sollën në kujtesë faktin se në Lushnjë më herët janë prodhuar me qindra kultivarë gruri dhe domatesh, të cilat ishin të përshtatur me kushtet e zonës dhe ishin më rezistentë ndaj faktorëve natyrorë./ CNA.al