Krijimi i shtetit Bektashi, "The Economist": Shpresat për harmoninë fetare vijnë në jetë në "Vatikanin mysliman"

17 Tetor 2024, 20:18, Aktualitet CNA

Krijimi i shtetit Bektashi, "The Economist": Shpresat për

Kryegjyshata Botërore Bektashiane

Krijimi i një shteti sovran të Urdhrit Bektashi në Tiranë nuk ka shpëtuar pa u komentuar edhe nga mediat e huaja.

Së fundmi, “The Economist” i ka kushtuar një artikull krijimit të shtetit të ri Bektashi në kryeqytet, me titull “Shpresat për harmoninë fetare vijnë në jetë në vatikanin mysliman”.

Artikulli i plotë:

Është e nevojshme të lini pijet e rënda deri pas drekës. Por çfarë nëse pija alkoolike që ofrohet është thjesht raki, një ujë i zjarrtë me fruta ballkanike që pret vizitorët në një gjest mikpritjeje? Po sikur, për më tepër, pritësi është një klerik mysliman, i cili papritur dëshiron të lubrifikojë kolumnistin tuaj si ai shpjegon parimet e besimit të tij, ndërsa ai fryn një puro? Dhe çfarë nëse, më në fund njeriu i shenjtë me shishe do të bëhet së shpejti kreu i shtetit më të ri në botë, një enklavë e vogël sovrane myslimane e në kryeqytetin e Shqipërisë?

Shteti Bektashi në Shqipëri/ “Le Parisien”: Si do të jetë “Vatikani mysliman” në mes të Tiranës
24 Shtator, 11:18
Shteti Sovran i Urdhrit Bektashi
23 Shtator, 20:23

Kur vendosen në afërsi me njëra-tjetrën, fjalët "islame" dhe "shtet" priren të nxisin më shumë panik sesa entuziazëm. Autoritetet kanë vendosur që të urdhërojnë shtetin e vet, me flamur, pasaporta e të gjitha. Lindja e shumicës së vendeve mund të jetë gjurmuar në dekada betejash, trazirash dhe revolucionesh. Vendi i ri bektashi, në kontrast, u njoftua nga nga Edi Rama, kryeministri shqiptar, në një intervistë me Neë York Times muajin e kaluar. Pasi të zgjidhen disa rregulla ligjore, bota do të festojë vendin e saj të 200-të ndoshta në fund të vitit nëse dikush e njeh atë që në mënyrë të pashmangshme është quajtur “Vatikan mysliman”.

Nëse Vatikani është ky, Baba Mondi, mikpritësi gjenial i Karlit të Madh, është Ati i Shenjtë. Teksa përshëndet vizitorët në kompleksin jashtë Tiranës, me mjekrën e tij të bardhë dhe me rrobat e gjelbra të qëndisura, Papa ka tendencë për një tufë katolike miliardashe nga madhështia e Romës. Qendra Botërore Bektashiane, e vendosur mes një prone industriale dhe disa fusha të gërvishtura nga delet, janë vetëm 11 hektarë tokë.

Baba Mondi

Një auditor dhe muze i sapondërtuar ofrojnë një pikë qendrore për vizitorët të etur për të shtuar numrin e vendit të tyre. Ka edhe më shumë myslimanë se katolikë në botë, edhe pse vetëm një pjesë e vogël do të kishte njohin besimin e tyre në këtë variant shqiptar. E formuar në shekullin e 13-të në Turqi, Bektashinjtë janë një rend mistik sufi, që ndërthur mësimet nga Kurani me përkushtimin ndaj traditat e tyre. Dikur feja e elitës ushtarake osmane, rendi hyri mësimet nga larg e gjerë derisa u ndaluan atje në shekullin e 19-të.

Kur Turqia shkoi laik në vitet 1920, krerët e bektashinjve u shpërngulën në Shqipëri. Përmes dashurisë së tyre për artet, dervishët e urdhrit janë vlerësuar se kanë ndihmuar vendin, disa e përshkruajnë atë si "fenë kombëtare" shqiptare, por më shumë njerëzit i përmbahen Islamit Sunit. Shpërblimi i besimit ishte përballja me persekutimin, krahas të gjitha besimeve të tjera, në duart e regjimit stalinist të dyqanit të sterileve që drejtonte Shqipëria e vitit 1944.

"Shteti Bektashi në Shqipëri"/ Bektashinjtë e Turqisë reagojnë kundër
24 Shtator, 08:51
Shtet si Vatikani për bektashinjtë në Tiranë/ Baba Mondi: Na ka befasuar, Rama nuk na ka pyetur
22 Shtator, 13:54

Bektashinjtë pretendojnë se janë 20 milionë, të shpërndarë në 32 vende. Kjo mund të jetë një ekzagjerim. Numërimi i adhuruesve është edhe më i vështirë duke pasur parasysh mënyrat e tij të thjeshta: disa e përshkruajnë atë më shumë si një filozofi sesa një fe. Baba Mondi, që nga shpërngulja në Shqipëri, flet me nderim për të gjitha besimet. “Mos kufizo veten ndërkohë që Zoti të ka bërë të lirë”. Ka pak agjërim, disa lutje të përditshme dhe më shumë flitet për njerëzit që "ndajnë të njëjtin fat".

Të qënit një Bektashi i mirë ka të bëjë me nxjerrjen e dashurisë dhe tolerancës. Udhëheqësi i tyre e quan veten mik të të gjithë, duke përfshirë Izraelin, presidentin e të cilit ai u takua vetëm muajin e kaluar mikpritja nuk ka gjasa të jetë shtrirë në Teheran ose Mekë. Bektashinjtë i shmangen politikës dhe dënojnë dhunën. Ata janë, me fjalë të tjera, lehtësisht të pajtueshme me mënyrat që i shmangen Zotit që mbizotërojnë në shumicën të Evropës këto ditë.

Kryegjyshata Botërore Bektashiane

Nëse Baba Mondi është udhëheqësi fetar i bektashinjve, zoti Rama shërben si kreu i besimit ambasador. Në një bisedë në mbrëmje me kolumnistin tuaj, ish-artisti kënaqet me të tijën zemërgjerësi ndaj urdhrit, duke i përshkruar si “një thesar kombëtar që duhet ta ndihmosh Merrni analiza të paçmueshme të ngjarjeve globale. Provoni falas zemërgjerësi ndaj urdhrit, duke i përshkruar si një thesar kombëtar që duhet t'i ndihmosh mbijetoni pjesën tjetër të kohës”.

Pse stigmatizohen të mirët bazuar në diçka kaq të zakonshme sa besimi? Bektashinjtë janë shumë që meritojnë. “Është pikërisht sepse disa njerëz në Evropë e kanë problem me fjalën “musliman” që kjo është diçka për t'u bërë”, thotë zoti Rama. Jo të gjithë janë adhurues të dhënies së enklavës së tyre bektashinjve, duke përdhosur atë që ata shih si një përpjekje për inxhinieri fetare.

Interesat e tjera myslimane janë të zënë duke u përpjekur për të fitojnë terren në Ballkan; javën e kaluar Rexhep Tajip Erdogan, presidenti turk, i shtyrë nga Tirana për të hapur një xhami me kapacitet 8000. Shumë e shohin lëvizjen bektashiane si dredhi nga zoti Rama, një burrë i madh – fjalë për fjalë, si një ish-basketbollist profesionist, si si dhe politikisht, duke pasur mbi një dekadë në pushtet me pak rivalë vendas. Ndoshta. Por qëllimi është fisnik, në përputhje me sjelljet dashamirëse të bektashinjve. Të tregosh tolerancën shqiptare duke turpëruar në mënyrë të hollësishme atë të bashkëkombësve evropianë është me siguri që ia vlen të rivizatosh disa harta për të, dhe një gotë raki.