Lija e majmunit/ Pas dy viteve pandemi, frikë nga rikthimi i kufizimeve

23 Maj 2022, 13:51, Lifestyle CNA

Nga Blerta Brati, mjeke mikrobiologe prane ISHP

Pas dy viteve të një pandemie për shkak të Covid-19, qarkullimi në Evropë, Kanada, Shtetet e Bashkuara apo edhe në Izrael, i Orthopoxvirus simien (virus Monkeypox)? i quajtur edhe lija e majmunëve ? ngre pyetje.

Frika nga rikthimi i kufizimeve, nga zhvillimi i papritur i kësaj sëmundjeje dhe nga qindra apo mijëra kontaminime është shqetësuese.

Por ky virus është shumë i ndryshëm nga SARS-CoV-2. Ndryshe nga Covid-19, virusi i lisë së majmunit është tashmë i njohur, pasi është identifikuar për herë të parë te njerëzit në vitin 1970 në Republikën Demokratike të Kongos. Kjo do të thotë se tashmë ka të dhëna për këtë agjent infektiv, megjithëse pyetjet vazhdojnë.

Paraqitja e rasteve ne shumë kontinente eshtë e pashpjegueshme!

Kjo është ndoshta pyetja kryesore në lidhje me rastet e fundit të lisë së majmunëve në Evropë. Deri atëherë, ata ishin kryesisht të pranishëm në Afrikën Perëndimore, ku virusi është endemik, me një epidemi të madhe në Nigeri në vitin 2017, dhe rreth 6,000 raste në vit në Republikën Demokratike të Kongos. “Ajo që është e paprecedentë është se sa herë kemi parë raste, ka qenë në mënyrë sporadike. Ato janë kufizuar në një territor. Por sot lija e majmunëve është e pranishme në kontinente të ndryshme!

Shkalla e transmetimit është “atipike”, tha të premten drejtori i OBSH-së për Evropën, Hans Kluge, duke theksuar se “të gjitha, përveç njërit prej rasteve të fundit nuk kishin udhëtuar në zonat ku lija e majmunëve është endemike”. Kjo veçori na bën të frikësohemi “se transmetimi po përshpejtohet”.

Aktualisht, janë paraqitur vetëm fillimet e shpjegimeve për të kuptuar këto transmetime. Një sauna në Madrid, një institucion homoseksual, dyshohet se është burim i lisë së majmunëve dhe është detyruar të mbyllë dyert e saj. Të tre rastet e identifikuara në Belgjikë lidhen të gjitha me një festival të modës fetishist të mbajtur së fundmi në Antëerp, paralajmëruan organizatorët të premten, duke u bërë thirrje të gjithë atyre që morën pjesë në të të jenë vigjilentë.

Rastet e fundit kanë ndodhur kryesisht, por jo ekskluzivisht, te meshkujt që kryejnë marrëdhënie seksuale me meshkuj. Megjithatë, shumë studiues këmbëngulin se është shumë herët për të arritur në përfundimin se virusi ka evoluar për t’u transmetuar seksualisht.

Kjo sëmundje është kryesisht beninje, “përgjithësisht shërohet spontanisht dhe simptomat zgjasin 14 deri në 21 ditë”, shpjegon OBSH.

“Rastet e rënda ndodhin më shpesh tek fëmijët dhe lidhen me shtrirjen e ekspozimit ndaj virusit, gjendjen shëndetësore të pacientit dhe ashpërsinë e komplikimeve.

Sipas epidemive, shkalla e vdekshmërisë mund të ndryshojë jashtëzakonisht shumë, por mbeti më e ulët se 10% në të gjitha rastet e dokumentuara, kryesisht te fëmijët e vegjël?.

Simptomat e kësaj sëmundjeje ngjajnë, më pak serioze, me ato të vërejtura në të kaluarën te pacientët me linë!

Kemi temperaturë, dhimbje koke, dhimbje muskulore, dhimbje shpine, gjatë pesë ditëve të para. Më pas shfaqen skuqje, lezione, pustula dhe në fund cikatricet.