Konflikti në Ukrainë/ A mund të përhapen luftimet në të gjithë Evropën?

1 Mars 2022, 11:10, Kosova & Bota CNA

Trupat ruse po përpiqen të marrin dy qytetet më të mëdha të Ukrainës, Kievin dhe Kharkivin, por po përballen me rezistencë të ashpër, shkruan sot BBC.

Ndërkohë, rreth gjysmë milioni refugjatë janë arratisur nga Ukraina dhe në Rusi, sanksionet e rënda kanë filluar të kenë efekt

Dy nga reporterët e BBC-së në terren, kryekorespondentja ndërkombëtare e BBC-së,Lyse Doucet që ndodhet në Kiev dhe Mark Lowen që ndodhet në kufirin Poloni-Ukrainë, kanë analizuar situatën duke iu përgjigjur disa pyetje të qytetarëve të cilat po i sjellim më poshtë.

A janë të sigurta vendet përreth Rusisë dhe pjesë e NATO-s, për sa kohë? – Cristina Onofras, Rumani

Mark Lowen shkruan:

Vendet e krahut lindor të NATO-s, në kufi me Ukrainën, janë të shqetësuara.

Lituania shpalli gjendjen e jashtëzakonshme. Suedia dhe Finlanda, megjithëse asnjëri prej tyre nuk janë anëtarë të NATO-s – iu bashkuan samitit urgjent të aleancës javën e kaluar dhe SHBA-ja ka rritur numrin e trupave të saj në vende si Polonia.

Disa polakë me të cilët kam folur pranë kufirit ndjehen të shqetësuar për sigurinë e tyre, por fokusi i tyre kryesor mbetet të ndihmojnë miqtë ose të afërmit ukrainas në anën tjetër ose ata që kanë ikur këtu.

Në cilën pikë vendet e NATO-s do të bien dakord se mjafton dhe do të vënë çizmet në terren për të mbështetur Ukrainën? – Tim Mepham, Brighton, MB

Lyse Doucet shkruan:

Vendet dhe aleatët e NATO-s po vëzhgojnë çdo lëvizje të Rusisë, duke paralajmëruar se aleanca e tyre ushtarake mbrojtëse do të bëjë gjithçka për të mbrojtur “çdo pëllëmbë” të territorit të tyre.

Ata kanë dërguar armë dhe municion në Ukrainë dhe kanë trajnuar ushtarë ukrainas në vitet e fundit, në të vërtetë deri në pushtimin rus.

Por ata kanë thënë vazhdimisht se nuk do të ketë “çizme në terren” të NATO-s, sepse Ukraina nuk është anëtare e NATO-s.

Megjithatë, kjo ndryshon nëse Rusia lëviz përtej Ukrainës në një vend të NATO-s

Neni 5 i Kushtetutës së NATO-s thotë se “një sulm kundër një aleati konsiderohet një sulm kundër të gjithë aleatëve”.

Nëse kjo ndodh, bota kalon në një territor të paeksploruar dhe ekziston një mundësi e rrezikshme e një konfrontimi NATO-Rusi.

Cilat janë shanset që Putini të bombardojë Britaninë e Madhe? , Becky, Weymouth, MB

Lyse Doucet shkruan:

Më vjen shumë keq që duhet të bëni këtë pyetje të tmerrshme. Do të doja të përgjigjem.

Këto janë kohë të paparashikueshme, të pakuptueshme, por unë do të doja të besoja se përgjigja është jo. Jo për bombardimin e Britanisë apo ndonjë vendi tjetër.

Dhe ka një shpresë që bombardimet e Ukrainës të marrin fund shpejt.

Si po plotësohen njerëzit në strehimore nevojat për ushqim, ujë dhe kanalizime? A ka ndonjë ushqim në dispozicion në Kiev në këtë kohë? – Arlene, Oregon, SHBA

Lyse Doucet shkruan:

Kur shtetrrethimi hiqet dhe sirenat e sulmeve ajrore heshtin, njerëzit me nervozizëm nxitojnë drejt dyqaneve, nëse dyqanet janë të hapura dhe raftet kanë ende furnizime.

Dëgjojmë nga stacionet e metrosë të kthyera në strehimore se njerëzit po mblidhen për të ndihmuar njëri-tjetrin. Por kur shtetrrethimi mbetet në fuqi për 36 orë, ushqimi dhe uji fillon të mbarojë. Disa banorë u zhvendosën në hotelet lokale.

Ata po bëjnë gjithashtu atë që munden për t’i mbajtur njerëzit të ngopur. Ekziston një frymë e madhe e komunitetit, të gjithë po hyjnë, duke përfshirë organizatat ndërkombëtare dhe lokale. Por shqetësimi është nëse kjo zgjat shumë, edhe gjetja e ushqimit do të jetë e vështirë.

Si dhe kur do të mbërrijë në Ukrainë ndihma ushtarake e premtuar nga vende të ndryshme perëndimore? Si munden vendet perëndimore të përshpejtojnë shpërndarjen e kësaj ndihme të nevojshme? – Christophe Borgia, Quebec, Kanada

Mark LoWen shkruan:

Disa ndihma ushtarake tashmë janë dërguar. Polonia ka dërguar municion përtej kufirit, SHBA ka dërguar tashmë rreth 90 ton ndihmë ushtarake, Suedia po thyen traditën e saj për të mos dërguar armë në vendet e përfshira në konflikt të armatosur dhe tani BE-ja, për herë të parë ndonjëherë, ra dakord të financojnë blerjen dhe dërgimin e armëve në një vend të sulmuar.

Për sa i përket mënyrës se si do të përshpejtohet, Polonia ka ofruar të jetë një qendër logjistike për vendosjen. Vendet perëndimore janë plotësisht të vetëdijshme për nevojën për ta përshpejtuar këtë, me Ukrainën e shqetësuar se po i mbarojnë municionet.

A po e pengon ushtria ruse aftësinë e tyre të plotë, apo çështjet e bazuara në logjistikë që po i pengojnë në fakt ata të pushtojnë Ukrainën? – John, SHBA

Lyse Doucet shkruan:

Të ulur në Kiev, shumë menduan se pamja e trupave ruse në zemër të këtij kryeqyteti ishte vetëm çështje kohe. Ata numëruan orët. Por forcat ukrainase po rezistojnë dhe forcat ruse thuhet se janë ende rreth 30 km (18.6 milje) nga qendra e qytetit.

Çdo ditë, më shumë trupa luftarake dhe armatime të rënda të vendosura përgjatë kufijve të Ukrainës lëvizin përpara në të gjitha drejtimet, por jo aq shpejt ose aq sa prisnin shumë.

Është e vështirë të thuhet nëse është apo jo “duke ecur sipas planit” sepse askush nuk e di se cili është plani i Presidentit Putin.

Por, ka pasur raportime për karvanet ruse që u mbarojnë karburantet, ushtarët rusë humbin vullnetin për të luftuar dhe ukrainasit që luftojnë, si ushtarë ashtu edhe civilë, disa të armatosur vetëm me forcën e patriotizmit.

Ka pasur gjithashtu luftime të ashpra rrugë më rrugë në zona duke përfshirë qytetin e dytë më të madh të Kharkiv. Dhe trupat ruse kanë avancuar dhe sulmuar kundër qytetit veri-lindor të Chernihiv dhe qytetit jugor të Maripulit.

Sa luftëtarë të huaj i janë bashkuar Ukrainës në përgjigje të thirrjes së presidentit të saj? – George Menachery, Kerala, Indi

Mark Lowen shkruan:

Është e paqartë për momentin. Presidenti i Ukrainës u ka kërkuar të huajve të bashkohen me atë që ai e quajti “brigadë ndërkombëtare”, por ne nuk e dimë numrin e atyre që janë përgjigjur.

Ambasada e Ukrainës në Izrael lëshoi ??një postim në Facebook duke u bërë thirrje izraelitëve të udhëtonin në Ukrainë për të luftuar, por më vonë u fshi.

Nëse Rusia arrin të pushtojë Ukrainën, çfarë do të ndodhë më pas? – Nhlanhla, Afrika e Jugut

Lyse Doucet shkruan:

Kjo është një pyetje ekzistenciale për Ukrainën, një moment përcaktues dhe i rrezikshëm për botën.

Së pari, forcat ruse do të duhej të kapnin zona shumë më të mëdha të territorit të vendit të dytë më të madh të Evropës, duke përfshirë kryeqytetin Kiev, një qytet me afro tre milionë banorë, i njohur si pro-evropian dhe pro NATO-s.

Historia na tregon se grushtet dhe pushtimet ushtarake janë pushtuar duke pushtuar stacionet televizive dhe pallatet presidenciale. Kjo nuk do të mjaftojë.

Do të kishte një kundërsulm të egër dhe një kryengritje ukrainase. Mbështetja do të derdhej nga shumë drejtime, nga shumë burime dhe nga shumë lloje. Është e vështirë të imagjinohet se marrja e Ukrainës do të mbijetonte. Do të hynte në histori si orët më të errëta.

A e di dikush pse Rusia zgjodhi tani për të sulmuar/pushtuar Ukrainën, në vend që ta bëjë këtë një vit më parë ose dy vjet më parë, ose vitin e ardhshëm? A kishte ndonjë faktor “shkaktues” për ta bërë atë të ndodhte tani? – Anna, Haëaii

Lyse Doucet shkruan:

Kjo është një pyetje e rëndësishme dhe ne ende nuk i kemi të gjitha përgjigjet. Kjo luftë shpesh quhet lufta e Presidentit Putin dhe besohet gjerësisht se ai është ai që e drejton atë dhe askush nuk e ka të qartë se sa larg është në gjendje dhe i gatshëm të shkojë në përpjekje për të kontrolluar një fqinj, që ai thotë se nuk duhet të ekzistojë si vend.

Shumë pyesin nëse ai ndjeu një dobësi në aleancën e NATO-s, në Shtetet e Bashkuara në veçanti, pas debaklit të çrregullt të tërheqjes së trupave nga Afganistani dhe marrjes së pushtetit nga Talibanët.

Shumë spekulojnë gjithashtu për gjendjen shpirtërore të liderit rus pas izolimit dhe ankthit të pandemisë.

A ka dërguar ndonjë vend në të gjithë botën ndonjë nga trupat e tij për të ndihmuar Ukrainën? – Thomas Ogren, San Luis, SHBA

Mark Lowen shkruan:

Jo zyrtarisht. Asnjë anëtar i NATO-s nuk dëshiron të rrezikojë një konfrontim të drejtpërdrejtë ushtarak midis trupave të saj dhe atyre të Rusisë. Presidenti Biden, për shembull, ka deklaruar vazhdimisht se nuk do të ketë trupa amerikane që luftojnë në Ukrainë.

Por ne nuk e dimë nëse ka të huaj atje, që punojnë fshehurazi me ushtrinë ukrainase, veçanërisht në dritën e thirrjeve nga presidenti i Ukrainës që të huajt të shkojnë dhe të ndihmojnë.

Çfarë mendojnë ukrainasit rusisht-folës për pushtimin aktual rus të Ukrainës? – Man Chun Siu, Londër

Lyse Doucet shkruan:

Ne pamë disa skena festimi në zonat e Ukrainës lindore të cilat janë kontrolluar nga separatistët e mbështetur nga Rusia që nga viti 2014.

Disa të evakuuar nga ky rajon u thanë kolegëve të BBC për lumturinë e tyre që Rusia njohu Donetsk dhe Luhansk. Por është e vështirë të dihet se sa mirëseardhje ka pasur.

Jeta është bërë shumë më e vështirë për banorët e këtyre zonave në tetë vitet e fundit.

Të flasësh rusisht nuk do të thotë pro-rusisë. Shumë ukrainas flasin të dyja gjuhët, duke përfshirë Presidentin Zelensky.

Pse SHBA dhe BE besojnë se vetëm sanksionet mund ta pengojnë Putinin? – Aragorn, Londër

Lyse Doucet shkruan:

Kërcënimet kundër Ukrainës dhe tani lufta kundër Ukrainës kanë tronditur botën. Kemi parë ditët e fundit një ashpërsim të ngadaltë, por të sigurt të sanksioneve, kufizimeve, veprimeve nga vendet dhe organizatat në mbarë botën që janë të pashembullta.

Ndërsa Rusia pushtoi Ukrainën, një pjesë e parë e sanksioneve hyri në fuqi në një kryeqytet pas tjetrit.

Ata u mirëpritën nga ukrainasit, por gjithashtu u tallën si thjesht të pamjaftueshëm. Dhe në të vërtetë, ata nuk e ndryshuan mendjen e Presidentit Putin.

Perëndimi tani po zgjohet me vendosmërinë e Rusisë për të pushtuar Ukrainën. Disa sanksione do të duhen javë, madje edhe muaj për të dhënë efekt, por disa tani po godasin monedhën ruse, aksionet, pasurinë e oligarkëve të pasur dhe fatkeqësisht jetën e më të varfërve.

Si do të arrijnë furnizimet thelbësore dhe armatimet e premtuara në vijën e frontit duke pasur parasysh epërsinë e fuqisë ajrore ruse? – Andy Sheridan

Mark Lowen shkruan:

Gjithçka po kalon përmes kufirit perëndimor të Ukrainës, kryesisht Polonisë. Fluturimet ushtarake kanë mbërritur këtu nga vende të largëta si SHBA-ja dhe Kanadaja dhe më pas kryesisht po kalohen përtej kufirit, pjesërisht për shkak të kërcënimit nga fuqia ajrore ruse.

Hapësira ajrore e Ukrainës mbetet e mbyllur për fluturimet civile. Disa ndihma ushtarake po mbërrijnë edhe këtu në Poloni me tren, duke përfshirë edhe Republikën Çeke.

Është një operacion i madh logjistik për të rifurnizuar ushtrinë e Ukrainës./CNA.al