E fundit!

11:27 Aktualitet

Ç’punë kanë çunat e Albinit në protestat e Shqipërisë?

Në protestat e zhvilluara gjatë këtyre ditëve në Tiranë ja...

“Partitë politike fshehin financat”/ ISP ngre alarmin

2 Nëntor 2021, 10:49, Aktualitet CNA

Instituti i Studimeve Politike ka ngritur alarmin sa i takon informalitetit të lartë dhe kurajën që ka politika, për të abuzuar me Kushtetutën, ligjet dhe standardet e integritetit, sa i takon mosdeklarimit të saktë të financimet dhe shpenzimet e tyre.

Në raportin e publikuar, ISP thekson se financimi elektoral i partive mbetet biznesi më informal në Shqipëri, por njëherësh edhe biznesi më konsensual dhe me imunitet më të lartë politik e institucional.

?Partitë duhet të deklarojnë kurdoherë financimet dhe shpenzimet e tyre, – ky është një parim kushtetues, të cilin asnjë nga partitë politike në Shqipëri nuk e zbaton. Zgjedhjet e fundit parlamentare patën kosto të lartë për shkak të investimit në mediet online, lotimit me firma të huaja, akuzave dhe raportimeve për trafik e shitblerje të votës, etj. Sipas Kodit (të bërë me konsensus politik) partitë deklarojnë burimet e financimit shumë kohë pas zgjedhjeve dhe deklarimi është krejtësisht formal.

KQZ verifikon letrat e deklaruara, dhe asnjë organ nuk kryen hetime të thelluara. Në këtë mënyrë ISP vlerëson se financimi elektoral i partive mbetet biznesi më informal në Shqipëri, por njëherësh edhe biznesi më konsensual dhe me imunitet më të lartë politik e institucional në Shqipëri. Në deklarimet e fundit në KQZ, sipas ekipit monitorues të Institutit të Studimeve Politike, ofrohen disa të dhëna, jo të plota, por domethënëse: për shembull, tabela e kostos së deklaruar financiare për një mandat deputeti tek Partia Socialiste?, shkruan ISP.

Më tej ISP jep disa shembuj tek Partia Socialiste, ku thekson se shifrat e deklaruara janë shumë larg të vërtetës së financimit dhe pjesa e padeklaruar është shumëfish më e lartë, sidomos kur sistemi i votimit është me listë të mbyllur dhe është absurde sesi në një vend të varfër si Shqipëria, kostot elektorale për një mandat deputeti janë kaq të larta.

?Rekord për PS-në në raportet miliona ? 1 deputet janë qarku Kukës dhe Shkodra, përkatësisht me 17 milionë dhe 10 milionë për mandat deputeti, ndjekur nga Gjirokastra me 9 milionë, etj. Qarqet më me pak shpenzime për një mandat deputeti janë Durrësi dhe Fieri. Të dhënat bazohen në numrin e deputetëve në qarqe që ka fituar PS dhe për pasojë, në qarqet me numër të madh deputetësh rezultojnë shifra më të vogla financimi dhe e kundërta. Megjithatë, duke pranuar se shifrat e deklaruara janë shumë larg të vërtetës së financimit dhe pjesa e padeklaruar është shumëfish më e lartë, apo kur sistemi i votimit de facto është me listë të mbyllur, është absurde sesi në një vend të varfër si Shqipëria kostot elektorale për një mandat deputeti janë kaq të larta. Për shembull, PS e dinte përpara zgjedhjeve se në Kukës fitonte një mandat, atëherë ia vlen të harxhosh më shumë se 17 milionë lekë për diçka që e me marrë pa harxhuar asnjë lekë? E njëjta vlen edhe për disa qarqe të tjera si për PS ashtu edhe për PD?, thuhet në raport.

Pa përmendur nuk lihen as kostot e Partisë Demokratike, për të cilën ISP thotë se deklarimi është kaq joracional dhe joreal.

?Deklarimi është kaq joracional dhe jo real saqë në 6 qarqe deklarohen se nuk ka pasur asnjë të ardhur nga kandidatët dhe për pasojë, asnjë shpenzim për tu deklaruar nga kandidatët. Nuk mendojmë se ka ndonjë individ apo institucion që mund të besojë se kandidatët e PD kanë harxhuar ?0? lekë në Dibër, Durrës, Berat, Kukës, Lezhë apo Vlorë, përkundrazi, në disa prej këtyre zonave ka pasur fushatë milionerësh në garë shumë kohë përpara se të niste fushata zyrtare?, shkruan ISP.

Të njëjta të dhëna jo reale ISP shprehet se ka edhe PSD, LSI dhe partitë e tjera konkurruese, e madje PSD del se është një prej partive më të varfra në vend.

?Të njëjta të dhëna jo reale gjenden edhe tek PSD, LSI dhe partitë e tjera konkurruese, përfshirë partitë e reja apo kandidatët e pavarur, madje PSD del se është një prej partive më të varfra në vend!!?, thuhet në raport.

Në mbyllje të raportit, Instituti i Studimeve Politike ngre sërish alarmin se këto deklarime fiktive janë fyese për një shoqëri të varfër, që shpreson të presë nga zgjedhjet ndryshime pozitive për veten dhe vendin. ISP thekson se kjo gjendje në vend, është një arsye më shumë përse fokusi kryesor i reformës së ardhshme duhet të jetë edhe reformimi tërësor i legjislacionit mbi partitë politike dhe financimin e tyre.

?Të dhëna të tilla janë alarmante për gjendjen e partive politike, informalitetin e lartë dhe kurajën që ka politika për të abuzuar me Kushtetutën, ligjet dhe standardet e integritetit. Ato janë të dhëna fyese për një shoqëri të varfër që shpreson të presë nga zgjedhjet ndryshime pozitive për veten dhe vendin. Po ashtu, Instituti i Studimeve Politike beson se ato janë një arsye më shumë përse fokusi kryesor i reformës së ardhshme duhet të jetë edhe reformimi tërësor i legjislacionit mbi partitë politike dhe financimin e tyre, në respekt të nenit 9 të Kushtetutës dhe standardin e politikës së pastër me politikanë të pastër, për transparencë reale dhe llogaridhënie reale?, rekomandohet në raport./CNA.al