Si dolën jashtë kontrollit pagat e CEO-ve në Amerikë

28 Gusht 2020, 20:40, Ekonomi CNA

Shefat pretendojnë se fitimet superiore të kompanive i justifikojnë çeqet e tyre të majme. A është kjo e vërtetë?

?Shpesh, kompensimi ekzekutiv në SHBA, nuk përputhet aspak me performancën? Rrethanat nuk i favorizojnë fare investitorët?. Pikërisht me këto fjalë, në vitin 2006, Warren Buffett, një investitor legjendar dhe kapitalist i thekur, sfidoi mentalitetin e sistemit amerikan të korporatave në lidhje me pagat e CEO-ve.

Sipas tij, shefat meritojnë shpërblime bujare, sepse ato janë të lidhura ngushtë me performancën financiare të kompanive të tyre. Katërmbëdhjetë vjet më vonë, funksionimi i sistemit vihet ende në dyshim, shkruan The Economist.

?Paga për performancën? ka qenë shpirti i korporatave amerikane në dekadat e fundit. Një rreth i vogël konsulentësh pagash, analistësh të kompensimit dhe akademikësh, kanë argumentuar se kompanitë amerikane duhet të paguajnë shuma më të larta për aktorët kryesorë, sepse ato konkurrojnë në një treg global për talente.

Ata argumentojnë se kompanitë janë bërë më komplekse dhe shefat duhet të dinë se si të menaxhojnë teknologjitë e reja dhe tendencat e globalizmit. Konkluzioni i tyre polemik është se paga duhet të rritet shumë më tepër sepse performanca superiore e CEO-ve është maksimizimi i fitimit të aksionerëve.

Dhe fitimi është rritur. Sipas firmës kërkimore Bloomberg, kompensimi mesatar për CEO-t në kompanitë e mëdha amerikane në indeksin e aksioneve S&P 500, arriti në 14 milionë dollarë vitin e kaluar. Për fituesit më të mëdhenj të Amerikës, kjo shifër ishte shumë më e lartë. Sundar Pichai i kompanisë Alphabet, fitoi 281 milionë dollarë. Shumat janë më të ulëta në anën tjetër të Atlantikut, ku praktikat e pagave kanë qenë historikisht më të përmbajtura.

Dhjetë shefat britanikë më të paguar së bashku nuk fituan aq shumë sa zoti Pichai në vitin 2019.
Një raport nga Instituti i Politikave Ekonomike (EPI), një organizatë studimi me prirje të majta, shqyrton se sa fituan shefat e 350 kompanive më të mëdha amerikane pasi aksionet dhe opsionet u investuan dhe u ushtruan (në krahasim me vlerat e tyre teorike në kohën kur janë dhënë).

Lawrence Michel nga EPI llogarit se nga viti 1978 deri në vitin 2019, kompensimi mesatar ?i realizuar? u rrit gati 13-fish në terma të rregulluar me inflacionin, duke tejkaluar tregun e aksioneve (shiko grafikun 1). Vetëm në vitin 2019, u rrit me 14%./Monitor