Nga Klodian Tomorri/ Duke kërkuar logjikën e qeverisë

21 Maj 2020, 18:32, Ekonomi CNA

Në katër muajt e parë të vitit, të ardhurat në buxhetin e shtetit ishin 130 milionë euro më pak se e njëjta periudhë e vitit të kaluar. E gjithë rënia e të ardhurave ka shkuar në defiçit, për shkak edhe të rritjes së shpenzimeve për mbrotjen sociale si pagat e luftës, bonusi dhe ndihma ekonomike.

Të gjitha këto ishin të pritshme e madje edhe optimale. Kjo pasi si rënia e të ardhurave ashtu dhe rritja e shpenzimeve për mbrojtjen sociale u diktuan nga politika në funksion të mbrotjes së shëndetit publik.

Por pas kësaj fillon anormalja. Në mes të gjithë kësaj situate, qeveria dhe bashkia fillimisht prishin teatrin. Më pas thonë, që teatrin do ta ndërtojmë po ashtu si ishte, por në një vend tjetër.

Supozojmë se teatri që do të ndërtohet në një vend tjetër do të kushtojë 10 milionë euro. Kjo shifër është e pambështetur në asnjë dokument apo preventiv, por thjesht shërben për efekt ilustrimi.

Ekonomikisht ndodhin keto efekte. Qytetaret paguajne 10 milione euro ose cilado qofte kostoja, per te patur nje teater ashtu sic e kishin para se ta shembte qeveria. Dmth hap nje grope, pastaj e mbush prape me dhe.

Irracionaliteti vazhdon më tej. Për tokën publike ku ishte teatri, qeveria do të vendosë një nga dy zgjidhjet e mëposhtme.

1- E shet
2- Ndërton një vepër tjetër publike.

Në të dy rastet ka dëm ekonomik. Në rastin e parë, atë të shitjes, qytetarët zhvishen nga pronësia e një aseti publik. Dëmi për qytetarët qëndron në faktin se edhe sikur toka ku ishte teatri të shitej me vlerë tregu, përfitimi publik neto do të ishte shumë më i vogël. Saktësisht çmim shitje- koston e teatrit të ri- koston e tokës ku do të ndërtohet teatri i ri.

Në rastin e dytë, atë të ndërtimit të një vepre tjetër publike në tokën ku ishte teatri, dëmi do të ishte sërish kostoja e teatrit të ri. Sepse në vend që të shpenzonte vetëm për ndërtimin e veprës publike, buxheti tani do të shpenzojë për veprën publike plus edhe për ndërtimin e teatrit të ri, identik si ai që u shemb.

Pra në çdo skenar qytetarët dhe buxheti do të kenë dëm. Kjo është e sigurtë. Nga ana tjetër ekziston një risk shumë i madh. Toka publike ku ishte teatri të tjetërsohet nga privatet me një çmim nën vlerën e tregut. Sigurisht përmes marifeteve që ndodhin rëndom, në prokurimet apo ankandet publike.

Në fund lind një pyetje. Cila është logjika ekonomike e të gjithë kësaj dhe ke interes maksimizon qeveria?