E fundit!

18:12 Aktualitet

Nis protesta e pestë e qytetarëve në Tiranë

Mbahet ditën e sotme protesta e radhës e qytetarëve në Tir...

Pse 1979-a, ishte viti që formësoi botën e shekullit XXI

5 Shkurt 2020, 07:26, Blog CNA

Të thuash se një vit, ishte më domethënës me kontributet e tij në botën moderne, se çdo vit tjetër, është një spekullim. Por sipas historianëve, shekulli XX e ka pasur një vit të tillë, ngjarjet e të cilit i dhanë formës botës që kemi sot. Ja se çfarë ndodhi atë vit:

10. Revolucioni i Iranit

Ai që filloi si një revolucion popullor, i bazuar në idetë e lirisë dhe demokracisë, u pronësua në fund nga fondamentalistët islamikë, duke i dhënë vendin Republikës Islamike të Iranit që njohim sot. Rritja e Iranit, dhe roli i tij në formësimin e Lindjes së Mesme që shohim sot, është shumë i rëndësishëm. Irani bashkë me aleatët e tij rusë, po fiton aktualisht në Luftën Civile Siriane.

9. Margaret Theçër

Politikat e saj në krye te qeverisë britanike, patën një ndikim shumë të madh në vend dhe jashtë tij. Besimi i saj tek tregtia e lirë, ndërhyrjet minimale të qeverisë, individualizmi, ulja e taksave, do të shërbenin si një manifest për lëvizjet e suksesshme konservatore dhe neoliberale në të gjithë botën.

8. Shembja e komunizmit

Ndërsa ndryshimet deri në rënien e plotë të komunizmit ishin graduale, shumë historianë bien dakord se fundi i komunizmit, nisi që me vizitën e Papa Gjon Palit II në vitin 1979 në vendlindjen e tij në Poloni. Ajo shërbu si një shkëndijë për popullatën e pakënaqur dhe të shtypur polake. Pak pas vizitës së tij, u krijua lëvizja Solidarnost, që e rrëzoi qeverinë komuniste në vitin 1989.

7. Raporti Karnej

Ishte hera e parë që një grup shkencëtarësh bënë disa llogaritje, dhe ranë dakord se gazrat serrë si CO2, janë negativë për planetin tonë. Dhe ishte edhe hera e pare, që dikush parashikoi me saktësi rritjen e temperaturave që do të ndodhte në vitet në vijim. Raporti emobilizoi komunitetin shkencor për zhvillimin e shumë teknologjive, të cilat përdorim aktualisht për të monitoruar tendencat e klimës.

6. Revolucioni në Nikaragua

Përplasja midis Frontit Sandinist Nacionalçlirimtar (FSLN) dhe familjes në pushtet Somoza, ngriti një zinxhir ngjarjesh, që formësuan peizazhin politik të Amerikës së Jugut, si dhe krijuan kushtet për të gjitha rebelimet e dhunshme në dekadat që do të pasonin.

5. Walkman

Prodhimi Sony Walkman në Japoni më 1 korrik 1979, shënoi fillimin e një epoke që thjesht nuk e kishim parë kurrë më herët. Për herë të parë në histori, njerëzit mund të dëgjonin muzikë të regjistruar ndërsa ishin duke ecur në rrugë. Popullariteti i Ëalkman nxiti edhe industrinë e kasetave, duke i hapur rrugë krijimit të studiove gjigande të muzikës, që ekzistojnë ende sot.

4. Ngritja e Vehabizmit

Kjo ndodhi në Arabinë Saudite, kur një grup militantësh të armatosur sulmuan Xhaminë e Madhe në Mekë. Ata kërkuan rrëzimin e monarkisë, dhe bënë thirrje për një revolucion popullor. Incidenti, e tronditi botën islamike, dhe shkaktoi ndryshime të forta në regjimin saudit. Ai nisi zbatimin e një forme edhe më të rreptë të Sheriatit në të gjithë botën arabe.

3. Njohja e Kinës nga SHBA

Më 1 janar 1979, SHBA-ja e njohu për herë të parë si një vend Republikën Popullore të
Kinës. Ky vendim – i kombinuar me reformat liberale të Ten Hsiao Pinit – bëri që Kina të shndërrohej në një komb më të përparuar, dhe me zhvillim të shpejtë.

2. Sadam Huseini merr pushtetin në Irak

Gjëja e parë që bëri ai sapo u ngjit në pushtet, ishte shtypja brutale e opozitës, taksa hyri në aleancë me fraksionet ekstremiste sunite, për të kundërshtuar ndikimin në rritje të Iranit. Kjo e fundit do të kishte pasoja të përhershme për rajonin në një periudhë afatgjatë. Lufta në Siri, është njëra prej tyre.

1. Bashkimi Sovjetik pushton Afganistanin

Lufta, që në fillim ishte e sukseshme për Moskën, do të përshpejtonte shembjen e Bashkimit Sovjetik, do t?i jepte fund Luftës së Ftohtë, dhe do të lindte idenë moderne të Xhihadizmit militant, duke ngjitur në krye udhëheqës si Osama Bin Laden. Fondamentalizmi islamik, që po përpiqen ta luftojnë sot shumë vende, u promovua në atë kohë për të kundërshtuar ndikimin sovjetik./ Toptenz-Përshtatur nga CNA.al