E fundit!

18:12 Aktualitet

Nis protesta e pestë e qytetarëve në Tiranë

Mbahet ditën e sotme protesta e radhës e qytetarëve në Tir...

Si u ekzekutuan në Nurenberg kriminelët nazistë të luftës

3 Shkurt 2020, 07:40, Blog CNA

Bota pati shumë pak keqardhje për 10 kriminelët nazistë, që u varën në litar nga xhelati amerikan Xhon Uds, pas vendimit të marrë ndaj tyre në Gjyqet e Nurembergut pas Luftës së Dytë Botërore. Nga 10 burrat që ai ekzekutoi me varje, shumica nuk ndërruan jetë si pasojë e thyerrjes së qafës, sikurse është planifikuar të kryhet një varje.

Në vend të kësaj, disa nga nazistët e dënuar patën një vdekje të ngadaltë thuajse agonizuse. Feldmarshalli nazist Vilhelm Keitel, raportohet se iu deshën plot 28 minuta që të vdiste. Dikush mund të thotë që rreshteri Uds ishte mizor në punën e tij.

Por ka shumë të ngjarë që ai ta bënte qëllimisht këtë, duke patur një kënaqësi personale me vdekjet e ngadalta torturuese të të dënuarve. ?Nazistët ishin njerëz të këqij, shumë të këqij?-thotë historiani ushtarak Frenç Maklin.

Xhon Uds lindi më 5 qershor 1911 në Uiçita të Kansasit në SHBA. Ai u rrit nga gjyshja pas divorcit të prindërve të tij, kur ai ishte vetëm 2-vjeç. Uds iu bashkua Marinës së SHBA në vitin 1929. Por pas pak kohësh nisi të sillej në mënyrë agresive.

Aiu dënua dënua nga një gjykatë ushtarake, dhe u ekzaminua nga një bord psikiatërish në prillin e vitit 1930, ku u përcaktua se vuante nga inferioriteti psikopatik pa psikozë, dhe u shkarkua nga ushtria. Uds u kthye në Kansas, ku u angazhua në një shumëllojshmëri punësh.

Por u bë sërish pjesë e ushtrisë amerikane gjatë Luftës së Dytë Botërore. Maklin shkruan në librin e tij, ?Xhelati amerikan? se Uds ka marrë me siguri pjesë në zbarkimin e D-Day në Plazhin Omaha në Normandi më 6 qershor 1944. Para zbarkimit, ekzekutimet nga gjykata ushtarake amerikane kryheshin nga xhelati Tomas Pierpoint.

Por në fund vitit 1944, ushtria amerikane kërkoi një ushtarak tjetër në këtë pozicion, dhe Uds ishte një nga aplikantët. I pyetur mbi përvojën e tij të mëparshme, ai gënjeu duke u thënë zyrtarëve të ushtrisë se kishte qenë ?2 herë ndihmësi/xhelat në shtetin e Teksasit, dhe 2 herë të tjera në Oklahoma?.

Aplikimi i Uds u pranua zyrtarisht në tetor 1944, dhe ai iu bashkangjit Qendrës së Trajnimit Disiplinor 2913 si xhelat. Historianët mendojnë se Uds gënjeu për të shmangur mundësinë e rikthimit në frontin e luftës. Maklin shkruan:?Ai nuk u plagos në plazhin Omaha, por pa një grup djemsh të vrarë. Jam i sigurt se ka menduar se nuk do të donte të përfundote si ata?

Uds shërbeu si ekzekutori kryesor në varjen e të paktën 34 ushtarëve amerikanë në Francë në vitet 1944-1945, kryesisht me akuzën e dezertimir. Ekzekutimi i tij i parë në Gjermani ndodhi më 29 qershor 1945, kur vari në litar 3 gjermanë për vrasjen e ushtarit amerikan Lester Rojs. Pastaj, më 10 nëntor 1945, vari 5 gjermanë të tjerë, të përfshirë në masakrën ndaj pilotëve amerikanë më 26 gusht 1944. Uds vazhdoi të shërbejë si xhelat i ushtrisë amerikane në Gjermani gjatë gjithë dimrit dhe pranverës së vitit 1946.

Ekzekutimet e tij më të famshme gjatë asaj periudhe, ishin ato të 14 burrave të dënuar për krime në kampit e përqendrimit në Dahau. Ai tërhoqi vëmendjen e zyrtarit amerikan Stenli Taljs, që ishte i ngarkuar me organizimin e ekzekutimeve me varje të të dënuarëve në Gjyqet e Nurembergut.

Ato u zhvilluan midis 20 nëntorit 1945 dhe 1 tetorit 1946, dhe solli dënimin e 12 nazistëve për krime lufte – përfshinë Martin Bormanin, kreun e kancelarisë së Partisë Naziste, që u gjykua në mungesë. Njëri prej tyre Herman Gëring, kreu vetëvrasje duke gëlltitur cianid një natë para ekzekutimit.

Dhjetë të tjerët u lanë në dorën e rreshterit Xhon Uds. Ai i zbatoi dënimet me vdekje në orët e para të mëngjesit të 16 tetorit 1946. Revista Time botoi një artikull më 28 tetor 1946, ku jep detaje nga ekzekutimet e Nurembergut. Kur i dënuari i fundit u shpall i vdekur në orën 02:57 të mëngjesit, Uds tha:?10 burra në 103 minuta. Kjo është një punë e shpejtë!?.

Një deklaratë tjetër që u botua në qindra gazeta dhe revista në të gjithë botën ishte:?Jam krenar që vara 10 nazistët. Nuk isha nervoz. Dikush duhet ta bënte këtë!?. Në karrierën e tij si xhelat, Uds vlerësohet se ka ekzekutuar më varje 92 burra. Ai vazhdoi të shërbente në ushtri pas luftës me Brigadën e 7-të të Xheniërëve në Ishujt Marshall. Atje edhe vdiq më 21 korrik 1950, kur e zuri aksidentalisht korrenti gjatë riparimit të një gjeneratori./Althatsinterestin- Përshtatur nga CNA.al