Sa do të paguajmë më shumë për projektin 1 miliardësh?

16 Nëntor 2017, 20:18, Aktualitet CNA

Nga Sherefedin SHEHU

Besoj se të gjithë e pranojmë që me projektin më të ?suksesshëm? të pagëzuar me një emër shokues ?1 Miliardë Euro? biznesi privat do t?i japë kësaj Qeverie 1 miliardë Euro borxh gjatë 2-3 viteve të ardhshme dhe qeveritë që do të vinë pas saj le të vrasin veten. Pra, kjo Qeveri po i ?stabilizon? sot financat në letër, ndërsa nesër kur ajo të ketë ikur le të destabilizohen. Kjo është filozofi e njohur për të majtët: ?Apres nous, le deluge? (Pas nesh, le të bëhet hataja).

Që do të jetë borxh nuk e ve kush në dyshim. Por sa do të paguajmë për këtë borxh?
a. Në faturën që bizneset do t?i bëjnë Qeverisë do të shtojnë fitimin e investimit në projektet publike ?veresie? për 15 vjet si edhe koston e kredisë që do të marrin në banka, sepse nuk besoj se ato kanë kaq shumë para të thata në ?jastëk?.

b. Po të supozojmë një interes minimal 10% për kredinë (8% është sot interesi për obligacionet 7-vjeçare) atëherë për pagimin e saj biznesi duhet të fitojë të paktën 15%. Kështu kosto mesatare e kapitalit (kredi+para të veta) do të jetë minimalisht 12%.

c. Me të dhënat e mësipërme mund të themi se Qeveria do të marrë sot nga biznesi një kredi për 13 vjet (shlyerja fillon pas dy vjetësh) me një kosto minimale vjetore 12%.

d. Një kredi 13 vjeçare me 12% interes që paguhet me 13 këste të barabarta vjetore kushton 2.2 herë më shumë se vlera e kredisë që merret sot. Ndryshe mund të thuhet: për çdo lek që biznesi do të investojë ?veresie? sot do të marrë mbrapsht 2.2 lekë ose më shumë se dyfish. Pra fatura e projekteve të ndërtuara ?veresie? nga biznesi është dy here më e madhe se sa kostoja e tyre.

e. Meqenëse dikush mund të thotë se edhe Qeveria do të merrte kredi për këto projekte duhet te konsiderojmë që kostoja e kredive që merr qeveria është nën 5%. Dhe në këtë rast përsëri nuk do të paguanim 2.2 lekë por vetëm 1.2 lekë për çdo lek të investuar nga vetë Qeveria.

f. Në fund na del që Fatura që bizneset e ndershme do ti bëjnë qeverisë do të jete të paktën 2.2 herë më e lartë se sa kostoja e investimit, ndërsa eksperienca tregon se gjatë zbatimit të projekteve publike kjo faturë shtohet nga ?pengesat? që krijon Qeveria dhe ?domosdoshmëria? për ndryshimin e projekteve.