E fundit!

22:51 Aktualitet

Biznesmeni Artur Shehu thyen heshtjen: Jam pronar i vjetër i tokës në Zvërnec, nuk i njoh fare investitorët

Biznesmeni shqiptar Artur Shehu ka folur në emisionin Opin...

Revolta e masave/Nga David Brooks

5 Gusht 2016, 19:06, Aktualitet CNA

Çdokush që kalon kohë në pjesën klases punetore të Amerikës (dhe, një presupozon, Britania) vëren epidemine e varësisë nga droga dhe vetëvrasjeve dhe ndjenjat e anomise, cinizëmit, pesimizmit dhe pakënaqësise.

Nje pjesë e kësaj dhimbjeje lind nga deindustrializimi. Punët e mirë janë bere të vështira për tu gjetur. Por vështirësia nuk është edhe aq e re për këto vende. Jeta ne një luginë qymyri, te themi, nuk ishte një buqetë me trëndafila.

Çfarë gjithashtu kane humbur janë institucionet sociale dhe vlerat kulturore që e bënin të mundur respektin për veten mes vështirësive – për të thënë, “Unë nuk mund të fitoj shumë të holla, por njerëzit mund të mbeshteten tek une. Jam besnik, i forte, punetor, elastike dhe pjesë e një komuniteti të mirë. ”

Ne të gjithë kemi një sens të asaj qe ishte kodi i nderit i klases punetore punës, por në qoftë se ju doni një rifreskim, unë rekomandoj librin e ri JD Vance-së “Hillbilly Elegy.” Familja Vance është nga Kentucky dhe Ohajo, dhe përshkrimi itij per kulturen ku ai i rrit eshte esencial per tu lexuar ne kete moment te historise.

Ai përshkruan një kulturë të besnikërisë te larte në grup. Familjet mund të prishet në një milion mënyra, por çdo akt jobesnikërie – si ndarja e sekreteve personale me të huajt – është ndjerë ne menyre akute. Kjo kulturë besnikërie ndihmon njerëzit të kujdesen për veten e tyre, por ajo gjithashtu do të thotë armiqësim me ata që duan të dalin jashtë grupit (?). Dhe mund të sjelle edhe provincializëm te theksuar. “Ne nuk i pëlqejme te jashtmit”, shkruan Vance “, ose njerëzit që janë të ndryshëm nga ne, kur ata ndryshojne nga ne në mënyrën se si ata duken, se si ata veprojnë, ose, më e rëndësishmja, se si ata flasin.”

Është gjithashtu një kulturë që vlerëson rezistencën fizike. Është një kulturë që vlerson njerëzit që janë të gatshëm të luftojne për të mbrojtur nderin e tyre. Ndaj progresistët nuk e pranojne kontrollin e armëve. Ata e shohin një debat në lidhje me vrasje masive, por për shumë njerëz armët lidhen me mundesine e familjes per mbrojne veten në një botë të rrezikshme.

Është gjithashtu një kulturë me shumë krenari kolektive. Në udhëtimet e mia, ju nuk mund të kaloni pesë minuta pa pasur një bisedë në lidhje me një ekip sportiv lokal. Sporti është bërë feja e detyrueshme, qe ofron identitet, vlera, dhe solidariteti.

Pjesa më e madhe e kësaj krenarie është nacionaliste. Gjyshërit e Vance-së, shkruan ai, “më mësuan se ne jetojmë në vendin më të mirë dhe më të madh në bote. Ky fakt i dha kuptim fëmijërise seime. ”

Kur kam jetuar në Bruksel, ky lloj i patriotizmit te larte personal thjesht nuk ndihej nga njerëzit që drejtonin në E.U., por ajo u ndje nga shumë njerëz në shtetet anëtare.

Ky kod nderi është asgjësuar kohët e fundit. Konservatorët thonë se eshte asgjësuar nga elitat kulturore kozmopolite WHO LOOK DOWN ON RURAL RUBES. Ka diçka të vërtetë në këtë, sic e demonstrojne reagimet e elitave te vetëkënaqura ndaj votës Brexit.

Por kodi i nderit ka qenë gjithashtu i asgjësuar nga kultura e meritokracisë moderne, e cila i tha prestigj personave që punojne me mendje dhe zhvlerëson klasën e njerëzve të cilët punojnë me duart e tyre.

Mbi të gjitha, ajo ka qenë e penguar nga konsumizmi i shfrenuar, nga kultura e të famshëmve, nga fantazite e realitetit televiziv, që ju tregojnë se suksesi vjen në një blic të shpejtë të publicitetit, jo përmes punës së qëndrueshme. Sociologu Daniel Bell argumentonte se kapitalizmi do të dëmtojë veten, sepse inkurajon vlerat hedoniste afat-shkurtër për konsumatorët dhe nderkohe kërkon vlerat e vetë-disiplines afatgjate per punonjësit. Të paktën në një segment të shoqërisë, Bell ishte absolutisht i saktë.

Ka tani një përçarje brenda klasës punëtore ndërmjet njerëzve kryesisht të moshuar të cilët janë vetë të disiplinuar, të respektuar dhe, shpesh, fanatik, dhe pjesë e një grupi të ri që janë më disordered, me pak te zellshëm, me shumë te fiksuar pas te famshëmve, por edhe më tolerant dhe të hapur ndaj Botes.

Zgjedhesit e Trump (dhe ndoshta edhe te Brexit) janë në grupin e parë. Ata nuk janë të varfër, pasi marrin mesatarisht mbi $ 70.000 në vit. Por ata perceptojnë se bota e nipërve të tyre është duke u prishur.

Nga viti 1945 deri 1995, elitat konservatore dhe liberale ndanin variacione të të njëjtin vizion për të ardhmen. Liberalët theksonin institucionet shumëpalëshe dhe konservatorët theksoin tregtinë e lirë. Ne cdo rast, e ardhmja do të ishte globale, e integruar dhe multietnike.

Por elitat shtyne shumë fort, dhe tani historia është duke lëvizur në drejtim të kundërt. Masat më pak të arsimuara kanë një konceptim të ndryshëm të së ardhmes, një vizion që është më i mbyllur, kolektiv, mbrojtëse dhe i segmentuar.

Dhimbja e tyre është e pandashme: stresi ekonomik, prishja e komunitetit, paragjykimet etnike dhe një humbje e statusit social dhe vetë-vlerësimit. Kur njerëzit ndjehen sikur bota e tyre po zhduket, ata janë pre e lehtë për (fact-free magical thinking) mendimtaret magjike pa fakte dhe demagogët të cilët fajësojnë imigrantët.

Ne kemi nevojë për një formë më të mirë të nacionalizmit, një vizion te patriotizmit që i jep dinjitet atyre që kanë qenë të parespektuar, qe thekson se ne jemi një popull dhe qe eshte konfident dhe i hapur me botën. Unë jam duke menduar qe kemi shumë për të mësuar nga Theodore Roosevelt, por kjo është një temë për një ditë tjetër./ Botuar ne NY TIMES perkthyer nga citynews.al