Inflacioni në trend afatgjatë rënës/ Pasqyrë e dobësive të ekonomisë

9 Mars 2016, 17:09, Aktualitet CNA

Inflacioni i ulët, që sa nuk preku fundin në muajin shkurt të këtij viti në fakt është pasqyrë e një cikli afatgjatë në të cilën është përfshirë ekonomia e vendit, siç duket qartë dhe nga grafiku i ndryshimit vjetor të inflacionit, që nga janari 2010.

Normat e ulëta të rritjes ekonomike pas krizës së vitit 2008, hendeku i lartë i prodhimit (shfrytëzimi i kapaciteteve është rreth 70% sipas Bankës së Shqipërisë), tkurrja e burimeve të financimit e për pasojë një konsum anemik nga popullata e kanë çuar inflacion në një trend afatgjatë rënës. Duke ju referuar të dhënave të INSTAT nga 3.8 për qind që ishte rritja e përgjithshme çmimeve në fillim të vitit 2010 në vitet mëvonshme ka vijuar ulje sistematike duke shkuar ne më pak se 1 për qind në vitin 2016. Ecuria e inflacionit është një pasqyrë e dobësive ciklike që po kalon ekonomia shqiptare.
Studimet teorike thonë se ekonomive në zhvillim ku përfshihet edhe Shqipëria duhet t?iu përgjigjet një inflacion rreth 3%.

Jo pa qëllim edhe objekti i Bankës së Shqipërisë për këtë tregues është 3% dhe nuk ka mundur të përmbushet që nga viti 2009, megjithë uljen e normave të interesit me 14 herë që nga viti 2011. Kjo ulje e normës së interesit më shumë ka nxitur daljen e parave jashtë bankave sesa ka nxitur kreditimin e ekonomisë. Në vitin 2015, depozitat shënuan rritjen më të ulët historike me 1%, ndërkohë që kredia për ekonominë shënoi gjithashtu rënien më të lartë historike, me -1.4% (rënia reale duke përjashtuar efektin e fshirjes së kredive të këqija). Mbetet e pashpjegueshme se pse dalja e kursimeve nga bankat (depozitat me afat në lekë u ulën me rreth 217 milionë euro në 2015-n) nuk ka ndikuar në rritjen e konsumit, ndërkohë që alternativat e kursimeve mbeten të limituara në mungesë të zhvillimit të tregjeve financiare.

Banka e Shqipërisë lajmëron se presionet inflacioniste nga ekonomia e brendshme do të vijojnë të jenë të zbehta edhe për vitin që vjen, ndaj dhe pritjet për kthimin e inflacionit në objektiv janë shtyrë për vitin 2018.
Presionet e brendshme inflacioniste mbetën të dobëta dhe vijojnë të materializohen në vlera të ulëta të inflacionit bazë, si pasojë e rritjeve të ngadalta të kostove të punës dhe të prodhimit. Ndërkohë, zhvillimet në tregjet ndërkombëtare të lëndëve të para dhe të ushqimeve bazë, vijojnë të prodhojnë presione të ulëta inflacioniste, të dobësuara më tej nga forcimi i monedhës vendase.

Sipas pritshmërive të Bankës së Shqipërisë përmirësimi ciklik i ekonomisë pritet të shoqërohet me presione për rritjen graduale të kostove të prodhimit dhe të çmimeve të konsumit dhe inflacioni parashikohet të kthehet në objektiv në gjysmën e parë të vitit 2018.
Në afat të shkurtër, parashikimet për inflacionin janë rishikuar nga banka e Shqipërisë lehtësisht për poshtë, inflacioni mesatar pritet të luhatet rreth nivelit 2.0%, pas katër tremujorësh./Monitor