HABERET E MITROS/ DIVORCI I LUMIT ME DETIN?!

14 Janar 2016, 20:03, Opinione CNA

Martesa e lumit me detin është shekullore. Mbijetojnë së bashku. Kanë vendosur një ekuilibër biologjik. Deti nuk pranon ujët e lumit, pa dhurata në natyrë. Dhe dhurata janë materialet inerti që lumi derdh çdo vit në det. Por çfarë solli demokracia? Njerëzit u sulën si të babëzitur drejt lumejve. Rrëbyen dhe rrëmbejnë miliona tonë rërë e zhavor. Çdo vit. Çdo muaj. Natën e ditën. Fillimisht me kazma e lopata. Vitet e fundit me makina moderne. Pa liçenca. Duke shkelur ligjet e natyrës dhe të parlamentit. Ministrat, deputetët, taksidarët, policët, bashkiakët pa dallim ngjyrimi politik, kanë bërë dhe bëjnë sehir kur jo vetëm vidhet, por edhe shkatërrohen lumejtë. Matit, Erzenit, Shkumbinit, Vjosës.

Të gjithë lumejve u kanë dalë brinjët. Kush i mbron barbarët e lumejve? Rushfeti. Zarfet që mbushin xhepat e pushtetarëve. Vitet e fundit, lumejtë kanë filluar të derdhin me ?pikatore? inerte në det. Dhe deti egërsohet. Jo kundra lumejve. Kundra njerëzve. Atë që nuk ja jep si ?dhuratë? lumi, e grabit në tokë. Në Ultësirën e Lezhës, sipa studimit të Profesor Spiro Beci, deti çdo vit ha 15- 20 metra tokë. ?Kopentetët? që ?mjelin? para nga bizesmenët, thonë se fajin e ka ngrohja globale. Qyrkun e përgjegjësisë ja veshin baticave, që na qënkan rritur aqë shumë, sa që hanë brigjet e detit?! Por harrojnë se lumit Mat është grabitur aqë shumë, sa që sot ka mbetur pa shtrat. Në derdhjen e Semanit, dikur ka qënë një plazh i bukur. Vend turistik. Sot plazhi ka vdekur. Në 10 vjet deti ka ?ngrënë? 200 hektarë nga plazhi. I njejti fat në plazhet e Patokut, Velipojës,Golemit.

Gjiri i Lalësit është bërë ?mollë sherri? mes pronarëve. Në fakt ata janë anonime. Jo për mungesë dokumentash. Gjiri i Lalësit ka dy pronarë natyrorë: Lumin e Erzenit dhe lumin e Ishmit. Në shekuj, këta lumej e kanë krijuar dhe i kanë dhënë jetë gjirit. Vitet e fundit Erzeni dhe Ishmi janë në ?shtratin e vdekjes?. Vdekjen e kanë peshqesh nga njerëzit. Erzeni dhe Ishimi po bën ?divorc? me Gjirin e Lalësit. Duke mos marrë inerte, deti ka nisur pushtimin e gjirit. Dhe fati i fshatrave turistikë anas gjirit është i parashikuar. Profesor Spiro Bici, në studimin e tij tregon një histori. 19 shekuj më parë është zhvilluar një betejë detare mes Ciceronit dhe Pompeit. Nga llogaritjet del se beteja është bërë atje ku sot ndodhet fusha e Pojanit. Deti ja ka lënë vendin fushës. Pse vallë? Detin e kanë ?mbathur? inertet që ka transportuar lumi në shekuj. Fusha është një dhuratë e natyrës për njerëzit… Sot njeriu bën të kundërtën: Për të fituar xhaba, shkatërron natyrën…për të keqen e tij. Kujtoni skenat nga përmbytjet në Shkodër, Lezhë, Fier, Gjirokatër…Alarm për prishjen e mardhënjeve mes njerëzve dhe natyrës?!