E fundit!

10:11 Politikë

“Shikojeni këtë punë!”/ Rama për Zvërnecin: Projekti do bëhet, ca njerëz janë delirantë

Kryeministri Edi Rama, në episodin e radhës të podcastit “...

FMN lëshon alarmin: Qeveria po zhyt shqiptarët në borxhe, borxhi publik në 2015 shkon 73.6%

12 Maj 2015, 06:56, Ekonomi CNA

Fondi Monetar Ndërkombëtar lëshon alarmin se qeveria po zhyt shqiptarët në borxhe. Për herë të parë pas 2 vitesh bashkëpunim me qeverinë shqiptare, FMN nuk flet në të njëjtën gjuhë me të, dhe pse bëhet fjalë për një çështje mjaft të rëndësishme siç është borxhi publik, i cili duket se po rritet dita ditës në përmasa të frikshme. Ndryshe nga angazhimi i qeverisë, Fondi Monetar Ndërkombëtar vlerëson se borxhi publik i Shqipërisë do të rritet sërish këtë vit.

Në një raport të fundit, ku analizohen me hollësi zhvillimet e ekonomisë rajonale, FMN parashikon se borxhi i qeverisë shqiptare do të rritet nga 72.6 për qind e prodhimit kombëtar, që ishte vitin e kaluar, në 73.6 për qind këtë vit. Kjo është një shifër dukshëm më e lartë nga ajo që deklaron qeveria, sipas së cilës, borxhi këtë vit do të ulet në 71.8 për qind e prodhimit kombëtar. Dy vitet e fundit, vlerësimet e FMN për ekonominë kanë qenë në sinkron të plotë me ato të qeverisë, por të dhënat e ndryshme për borxhin publik konfirmojnë se dicka nuk shkon.

Përplasja me shifrat

Kjo është hera e parë, kur dy institucionet, qeveria dhe FMN dalin me shifra të ndryshme për një nga treguesit më të rëndësishëm të ekonomisë. Pse FMN mendon se borxhi do jetë më i lartë, nga ai që thotë qeveria dhe nga niveli që parashikonte vetë, vetëm disa muaj më parë? Së pari është deficiti buxhetor ose borxhi i ri që qeveria duhet të marrë gjatë këtij viti për të mbuluar diferencën mes të ardhurave që mbledh dhe shpenzimeve që ajo kryen. Në buxhet, qeveria thotë se deficiti për këtë vit do të jetë 58.2 miliardë lekë ose 3.9 për qind e prodhimit kombëtar. Por FMN llogarit se ky deficit do të jetë 4.8 për qind. Arsyeja e dytë lidhet me rritjen nominale të prodhimit kombëtar. Për shkak se inflacioni do të jetë më i ulët nga ai që pritej, FMN mendon se prodhimi nominal do të jetë më i ulët nga parashikimi fillestar, duke sjellë rrjedhimisht rritjen e borxhit ndaj tij. Qeveria ka rënë dakord me FMN, që duke filluar nga ky vit të ulë borxhin sipas një plani të paracaktuar.

Kohët e fundit, FMN kishte paralajmëruar se disa nga treguesit mund të ndryshonin dhe se po punonte me qeverinë për ta adresuar këtë çështje. Në këtë situatë, ajo që mbetet për t?u parë është se si do të zgjidhet kjo përplasje shifrash. Sipas programit të ri me FMN, Qeveria u angazhua për uljen e borxhit publik nga 72 për qind të PBB-së në fund të vitit 2014 në 69% deri në fund të programit me FMN në vitin 2016 dhe nën 60 për qind deri në 2019. Shqipëria përballë krizës greke Raporti i fundit ekonomik rajonal i Europës Qendrore, Lindore dhe Juglindore (CESEE) i publikuar nga FMN ka bërë ndër të tjera dhe një analizë të ndikimit që mund të ketë një përshkallëzim i krizës greke, kryesisht në vendet e Ballkanit. Sipas raportit, disa vende të Europës Juglindore (SEE) mund të ndikohen nga një përkeqësim i situatës në Greqi, përmes lidhjeve bankare. Lidhjet financiare mes Greqisë dhe ekonomive të SEE janë më domethënëse se sa ato tregtare.

Sipas grafikëve të publikuar nga FMN, Shqipëria është e treta pas Bullgarisë e Maqedonisë për lidhjet tregtare, me eksportet që zënë rreth 1.5% të PBB-së. Vendi ynë renditet po i treti në ekspozimin financiar, me aktivet e bankave greke që zënë rreth 17% të totalit të sistemit bankar shqiptare, me një rënie me rreth 6 pikë përqindjeje në raport me katër vite më parë. Maqedonia është vendi ku bankat greke zënë peshën më të madhe. Shqipëria paraqitet më mirë se gjithë vendet në rajon në treguesin e huave ndaj depozitave të bankave greke, që është rreth 55-60%, çka tregon se bankat greke në vendin tonë janë më pak të varurat nga fondet e mëmave. Serbia dhe Rumania e kanë këtë tregues në rreth 150%, që tregon se rreth gjysma e huave të dhëna janë nga fondet e mëmave.