E fundit!

13:55 Aktualitet

Shtyhet afati i skemës kombëtare/ Salla: Në vijim diskutimet për IPARD

Ministri i Bujqësisë, Andis Salla, njoftoi shtyrjen me 10 ...

Zbulohet një specie e re dinozauri që "rishkruan" pemën familjare të T.rex

12 Qershor 2025, 09:17, Kuriozitete CNA

Zbulohet një specie e re dinozauri që "rishkruan" pemën

Shkencëtarët kanë zbuluar një specie të re dinozauri - në koleksionin e një muzeu mongol - që ata thonë se "rishkruan" historinë evolucionare të tiranozaurëve.

Studiuesit arritën në përfundimin se dy skelete 86 milionë-vjeçare, që ata studiuan, i përkisnin një specie që tani është paraardhësi më i afërt i njohur i të gjithë tiranozaurëve, grupi i grabitqarëve që përfshin edhe T.rex-in ikonik.

Studiuesit e quajtën specien Khankhuuluu (shqiptohet khan-KOO-loo) mongoliensis, që do të thotë Princi i Dragoit i Mongolisë.

Zbulimi, i botuar në revistën "Nature", është një dritare se si tiranozaurët evoluuan për t'u bërë grabitqarë të fuqishëm që terrorizuan Amerikën e Veriut dhe Azinë deri në fund të mbretërimit të dinozaurëve.

"'Princ' i referohet këtij lloji si një tiranozauroid i hershëm dhe më i vogël", shpjegoi Prof. Darla Zelenitsky, një paleontologe nga Universiteti i Kalgarit në Kanada. Tiranozauroidët ishin superfamilja e dinozaurëve mishngrënës që ecnin në dy këmbë.

Megjithatë, tiranozauroidët e parë ishin të vegjël.

Studenti i doktoraturës Jared Voris, i cili udhëhoqi kërkimin me Prof. Zelenitsky, shpjegoi: "Ata ishin këta grabitqarë vërtet të vegjël, me këmbë të shpejta që jetonin në hijen e dinozaurëve të tjerë grabitqarë të nivelit të lartë."

Khankhuuluu përfaqëson një ndryshim evolucionar - nga ata gjuetarë të vegjël që endeshin përreth gjatë periudhës Jurasike - te gjigantët e frikshëm, përfshirë T-rex.

Khankhuuluu do të kishte peshuar rreth 750 kg, ndërsa një T.rex i rritur mund të kishte peshuar deri në tetë herë më shumë, kështu që "ky është një [fosil] kalimtar", shpjegoi Prof. Zelenitsky, "midis paraardhësve të mëparshëm dhe tiranozaurëve të fuqishëm".

"Na ka ndihmuar të rishikojmë pemën gjenealogjike të tiranozaurëve dhe të rishkruajmë atë që dimë rreth evolucionit të tiranozaurëve", shtoi ajo.

Dy skeletet e pjesshme që ekipi shqyrtoi në këtë studim u zbuluan për herë të parë në Mongoli në fillim të viteve 1970. Ato fillimisht iu caktuan një specie ekzistuese, të njohur si Alectrosaurus, por kur Voris i shqyrtoi ato, ai identifikoi tiparet e ngjashme me tiranozaurin që e dallonin atë./ CNA