Përtej miteve/ Çfarë zbulojnë kërkimet e reja për Murin e Madh të Kinës?

24 Mars 2026, 19:55, Kuriozitete CNA

Përtej miteve/ Çfarë zbulojnë kërkimet e reja

E njohur si perandoria e parë nomade në botë, Xiongnu ndërtoi një territor masiv që shtrihej nga Kazakistani në Mongoli. Aftësitë e tyre në luftën e montuar i bënë ata armiq të shpejtë dhe të frikshëm, dhe konfliktet e tyre legjendare me Kinën Perandorake çuan në ndërtimin e Murit të Madh.

Tani, shkencëtarët kanë zbuluar se gratë me status të lartë, ndoshta princesha, ishin të nderuara në shoqërinë Xiongnu dhe ishin të rëndësishme në zgjerimin e shtrirjes së perandorisë. Ekspertët kryen një hetim gjenetik të dy varrezave të elitës perandorake Xiongnu përgjatë kufirit perëndimor të perandorisë, në Mongolinë e sotme.

Këto princesha u varrosën me pajisje kuajsh si shalë, frerë dhe copa karroce bronzi sende që zakonisht “lidhen me figurën e mashkullit dhe fuqinë”, zbuluan ata.

Analiza u krye nga një ekip ndërkombëtar ekspertësh në Institutin Max Planck për Antropologjinë Evolucionare (MPI-EVA) dhe Gjeoantropologji (MPI-GEO), Universitetin Kombëtar të Seulit, Universitetin e Miçiganit dhe Universitetin e Harvardit.

Autori i studimit Dr Bryan Miller në Universitetin e Miçiganitt tha: "Gratë mbanin pushtet të madh si agjente të shtetit perandorak Xiongnu përgjatë kufirit. Ato shpesh mbanin grada ekskluzive fisnike, duke ruajtur traditat e Xiongnu dhe duke u angazhuar si në politikën e pushtetit stepë ashtu edhe në të ashtuquajturat rrjete shkëmbimi."

E përqendruar në territorin e Mongolisë së sotme, perandoria Xiongnu kontrolloi pjesë të mëdha të Azisë për gati tre shekuj, duke filluar nga rreth 209 para Krishtit deri në shpërbërjen e tyre përfundimtare në fund të shekullit të parë pas Krishtit.

Në kulmin e tij, Xiongnu ndikoi thellësisht në ekonomitë politike të Azisë Qendrore, të Brendshme dhe Lindore, duke u bërë një rival kryesor politik i Kinës perandorake, thonë ekspertët në punimin e tyre. Ata krijuan ‘rrjete të largëta tregtare’ që importonin qelq romak, tekstile persiane, faience egjiptian, argjend grek dhe bronz, mëndafsh dhe llak kinez.

Xiongnu u shfaqën për herë të parë në të dhënat historike rreth shekullit të 5-të para Krishtit, kur sulmet e tyre të përsëritura në Kinën e Veriut nxitën ndërtimin e Murit të Madh të famshëm. Fatkeqësisht për historianët, Xiongnu nuk kishte asnjë sistem shkrimi, kështu që të dhënat historike për Xiongnu janë shkruar pothuajse tërësisht dhe janë përcjellë nga rivalët dhe armiqtë e tyre. /CNA