E fundit!

16:16 Aktualitet

Faktet/ Pse Veliaj vonon procesin gjyqësor dhe frika që ka nga drejtësia

Një person, i cili beson te pafajësia e tij, shkon dhe për...

Oqeanet e botës vuajnë nga viti rekord i nxehtësisë

8 Maj 2024, 09:30, Kosova & Bota CNA

Të ushqyer nga ndryshimet klimatike, oqeanet e botës kanë thyer rekorde të temperaturës çdo ditë gjatë vitit të kaluar.

Sipas një analize nga "BBC", gazrat që ngrohin planetin janë shkaktarë, por El Niño ka ndikuar gjithashtu në ngrohjen e deteve.

Oqeanet super të nxehta kanë goditur fort jetën detare dhe kanë nxitur një valë të re të zbardhjes së koraleve.

Copernicus konfirmoi gjithashtu se muaji i kaluar ishte prilli më i ngrohtë për sa u përket temperaturave të ajrit, duke e zgjeruar atë sekuencë të rekordeve specifike për muajin.

Për shumë dekada, oqeanet e botës kanë qenë "karta e daljes nga burgu" e Tokës kur bëhet fjalë për ndryshimet klimatike.

Ata jo vetëm që thithin rreth një të katërtën e dioksidit të karbonit që prodhojnë njerëzit, por gjithashtu thithin rreth 90% të nxehtësisë së tepërt.

Por gjatë vitit të kaluar, oqeanet kanë shfaqur provat më shqetësuese ende se ata po përpiqen të përballojnë, me sipërfaqen e detit që ndien veçanërisht nxehtësinë.

Nga marsi i vitit 2023, temperatura mesatare e sipërfaqes së oqeaneve globale filloi të shkojë gjithnjë e më shumë mbi normën afatgjatë, duke arritur një rekord të ri në gusht.

Muajt ??e fundit nuk kanë sjellë asnjë prehje, me sipërfaqen e detit që ka arritur një nivel të ri mesatar global prej 21.09 gradë Celsius në shkurt dhe mars të këtij viti, sipas të dhënave të Copernicus.

Siç tregon grafiku më poshtë, jo vetëm që çdo ditë që nga 4 maji 2023 ka thyer rekordin ditor për kohën e vitit, por në disa ditë diferenca ka qenë e madhe. Rreth 47 ditë thyen rekordin për atë ditë të vitit me të paktën 0.3 gradë Celsius, sipas analizës së "BBC" të të dhënave të Copernicus.

Asnjëherë më parë, në epokën satelitore, diferenca e rekordit nuk kishte qenë kaq e madhe.

Ditët më të mëdha të thyerjes së rekordeve ishin 23 gushti i 2023, 3 janari i 2024 dhe 5 janari i 2024, kur temperatura e mëparshme u mposht me rreth 0.34 gradë Celsius.

Ndikim i madh në jetën detare

Sipas një studimi të fundit, kjo ngrohje e oqeanit e drejtuar nga njeriu ka ndikime të konsiderueshme në jetën globale detare dhe madje mund të jetë duke zhvendosur ciklin sezonal të temperaturave të detit.

Ndoshta pasoja më domethënëse e ngrohtësisë së fundit ka qenë zbardhja masive e koraleve në nivel global.

Këto “çerdhe” kryesore të oqeanit zbardhen dhe vdesin sepse ujërat në të cilat jetojnë nxehen shumë. Ato janë një element kritik në ekosistemin e oqeanit, shtëpia e rreth një të katërtës së të gjitha specieve detare.

Në Mbretërinë e Bashkuar, rritja e temperaturave të detit ka një ndikim, me një numër krijesash që janë zhdukur plotësisht nga vendet bregdetare - për shembull, disa lloje të barnacles.

Efekti El Niño

Një faktor i rëndësishëm që e ka bërë vitin e kaluar më me ndikim në dete në të gjithë botën ka qenë fenomeni i motit El Niño, duke shtuar emetimet e gazeve ngrohëse të shkaktuara nga njeriu.

El Niño filloi në qershor të 2023, pas një periudhe të zgjatur të kushteve më të ftohta La Niña dhe arriti kulmin në dhjetor, megjithëse që atëherë është zbehur./ CNA