E fundit!

14:36 Aktualitet

Rama para samitit BE-Ballkani Perëndimor: Tri gjëra nuk parashikohen, Zoti, seksi dhe BE-ja

Kryeministri Edi Rama ka komentuar procesin e integrimit t...

Nafta, mbrojtja dhe gjeopolitika/ Pse Putin po viziton Modin në Delhi?

4 Dhjetor 2025, 08:49, Kosova & Bota CNA

Presidenti rus Vladimir Putin do të zhvillojë një vizitë dyditore në Indi, ku do të takohet me kryeministrin Narendra Modi dhe do të marrë pjesë në një samit vjetor të mbajtur nga të dyja vendet. Delhi dhe Moska pritet të nënshkruajnë një numër marrëveshjesh gjatë vizitës, e cila vjen muaj pasi SHBA-ja rriti presionin mbi Indinë për të ndaluar blerjen e naftës ruse.

Kjo ngjarje vjen gjithashtu në një kohë kur administrata e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, po zhvillon një sërë bisedimesh me Rusinë dhe Ukrainën në një përpjekje për t'i dhënë fund luftës. India dhe Rusia kanë qenë aleatë të ngushtë për dekada të tëra dhe Putini e Modi kanë një marrëdhënie të mirë.

"BBC" ka sjellë një këndvështrim pse të dy kanë nevojë për njëri-tjetrin - dhe çfarë duhet pasur parasysh kur liderët e dy vendeve takohen.

Një miqësi e veçantë, marrëveshje tregtare dhe gjeopolitikë

Pse marrëdhëniet me Indinë janë thelbësore për Kremlinin?

Për të dhënë një përgjigje për pyetjen më sipër, fillimisht duhet nisur nga numrat:

-një popullsi prej gati një miliard e gjysmë.

-rritje ekonomike që tejkalon 8%.

India është ekonomia kryesore me rritjen më të shpejtë në botë. Kjo e bën atë një treg jashtëzakonisht tërheqës për mallrat dhe burimet ruse, veçanërisht naftën.

India është konsumatori i tretë më i madh në botë i naftës bruto dhe ka blerë vëllime të mëdha nga Rusia. Kjo nuk ka qenë gjithmonë kështu. Përpara pushtimit të plotë të Ukrainës nga Kremlini, vetëm 2.5% e importeve të naftës së Indisë ishin ruse.

Kjo shifër u rrit në 35%, ndërsa India përfitoi nga zbritjet e çmimeve ruse të shkaktuara nga sanksionet kundër Moskës dhe qasja e kufizuar e Rusisë në tregun europian.

Në tetor, administrata Trump vendosi një tarifë shtesë prej 25% për mallrat indiane, duke argumentuar se duke blerë naftë nga Rusia, India po ndihmonte në financimin e Kremlinit. Porositë nga India për naftë ruse kanë rënë që atëherë. Presidenti Putin do të jetë i etur që India të vazhdojë të blejë.

Për Moskën, shitja e armëve në Indi është një tjetër përparësi dhe ka qenë e tillë që nga koha sovjetike. Përpara vizitës së Putinit, pati raportime se India planifikon të blejë avionë luftarakë rusë dhe sisteme të mbrojtjes ajrore të teknologjisë së fundit. Rusia, e goditur nga mungesa e fuqisë punëtore, e sheh gjithashtu Indinë si një burim të vlefshëm të punëtorëve të kualifikuar.

Por në lojë është edhe gjeopolitika. Kremlini kënaqet duke demonstruar se përpjekjet perëndimore për ta izoluar atë për shkak të luftës në Ukrainë kanë dështuar. Të fluturosh për në Indi dhe të takosh Kryeministrin Modi është një mënyrë për ta bërë këtë.

Kështu është edhe udhëtimi drejt Kinës dhe bisedimet me Xi Jinping, siç bëri Putin tre muaj më parë. Ai u takua me Modin në të njëjtin udhëtim. Imazhi i tre udhëheqësve duke buzëqeshur dhe duke biseduar së bashku dërgoi një mesazh të qartë se, pavarësisht luftës në Ukrainë, Moska ka aleatë të fuqishëm që mbështesin konceptin e një "bote shumëpolare".

Rusia vlerëson partneritetin e saj pa kufij me Kinën. Është po aq e zëshme për partneritetin e saj strategjik të veçantë dhe të privilegjuar me Indinë. Ky është një kontrast i fortë me marrëdhënien e tensionuar të Moskës me Bashkimin Evropian. Megjithatë, këtë javë, pritet të dëgjohet për miqësinë Rusi-Indi, marrëveshjet tregtare dhe rritjen e bashkëpunimit ekonomik midis Moskës dhe Delhit.

Test i autonomisë strategjike të Modit

Vizita e Putinit në Delhi po vjen në një kohë vendimtare për ambiciet globale të Modit dhe Indisë. Marrëdhëniet Indi-Rusi datojnë që nga epoka sovjetike dhe kanë mbijetuar pavarësisht ndryshimit të peizazhit gjeopolitik. Putin, mund të thuhet se i ka kushtuar më shumë kohë dhe energji kësaj marrëdhënieje sesa udhëheqësit e tjerë rusë para tij.

Sa i përket Modit, pavarësisht presionit të fortë nga qeveritë perëndimore për të kritikuar Rusinë për luftën e saj në Ukrainë, ai pohoi se dialogu ishte e vetmja mënyrë për të zgjidhur konfliktin. Kjo ishte "autonomia strategjike" e Indisë në lojë, me Modin që zinte një vend të veçantë në rendin gjeopolitik ku ai mbante lidhje të ngushta me Moskën, duke ruajtur njëkohësisht marrëdhënien e tij me Perëndimin.

Kjo funksionoi, derisa Trump u kthye në Shtëpinë e Bardhë. Marrëdhëniet Indi-SHBA kanë arritur në nivelin më të ulët gjatë muajve të fundit, pasi të dy vendet nuk kanë arritur të zgjidhin bllokimin e tarifave. Në këtë kontekst, vizita e Putinit merr më shumë rëndësi për Modin se kurrë më parë, sepse do të vërë në provë autonominë gjeopolitike të Indisë. Ai do të ecë në litarin e tendosur diplomatik këtu.

Modi do të donte t'u tregonte indianëve në vend dhe në botë se ai ende e konsideron Putinin si aleatin e tij dhe nuk i është dorëzuar presionit të Trump, të cilin më parë e ka quajtur "mik i tij i vërtetë". Por ai është përballur edhe me presion nga aleatët e tij në Evropë - vetëm këtë javë, ambasadorët gjermanë, francezë dhe britanikë në Indi shkruan një artikull të rrallë të përbashkët në një gazetë të madhe duke kritikuar qëndrimin e Rusisë ndaj Ukrainës.

Dhe kështu, Modi do të duhet të sigurojë që forcimi i lidhjeve Indi-Rusi të mos errësojë bisedimet tregtare që po zhvillohen me SHBA-në dhe partneritetin e tij me Evropën. Presidenti Trump ka vendosur një tarifë shtesë prej 25% ndaj Indisë si gjobë për blerjen e naftës ruse Prioriteti tjetër i Modit do të jetë zhbllokimi i potencialit të tregtisë dypalëshe midis Indisë dhe Rusisë.

Analistët kanë thënë shpesh se marrëdhënia ekonomike midis dy aleatëve të fortë ka pasur performancë të dobët për dekada të tëra. Tregtia e tyre dypalëshe u rrit në 68.72 miliardë dollarë në fund të marsit 2025, nga vetëm 8.1 miliardë dollarë në vitin 2020. Kjo ndodhi kryesisht për shkak të rritjes së ndjeshme të blerjeve të naftës ruse me zbritje nga India. Kjo e ka shtrembëruar shumë balancën në favor të Rusisë dhe kjo është diçka që Modi do të donte ta korrigjonte.

Meqenëse firmat indiane tashmë po ulin blerjet e naftës nga Rusia për të shmangur sanksionet nga Uashingtoni, të dy vendet do të shqyrtojnë fusha të tjera për të rritur tregtinë. Mbrojtja është zgjedhja më e lehtë. Importet e mbrojtjes të Indisë nga Rusia u ulën në 36% midis viteve 2020 dhe 2024, nga kulmet prej 72% në vitet 2010-2015 dhe 55% midis viteve 2015 dhe 2019, sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm.

Kjo ishte kryesisht për shkak të përpjekjes së Indisë për të diversifikuar portofolin e saj të mbrojtjes dhe për të rritur prodhimin vendas. Por një vështrim më i afërt i këtyre shifrave tregon një histori tjetër. Disa platforma mbrojtëse indiane ende mbështeten shumë te Rusia. Shumë nga 29 skuadronet e saj ajrore përdorin avionë rusë Sukhoi-30.

Konflikti i kufizuar i armatosur i Indisë me Pakistanin në maj të këtij viti vërtetoi rolin e domosdoshëm të platformave ruse si sistemet e mbrojtjes ajrore S-400 në forcat e saj të armatosura, por gjithashtu tregoi dobësitë që vendi duhet të rregullojë urgjentisht.

Raportet sugjerojnë se India dëshiron të blejë sistemet e përmirësuara S-500 dhe avionin luftarak të gjeneratës së pestë Su-57. Blerja nga Pakistani e avionit luftarak të gjeneratës së pestë J-35 të prodhuar në Kinë nuk ka kaluar pa u vënë re në Delhi dhe ky vend do të donte të siguronte një avion të krahasueshëm sa më shpejt të ishte e mundur.

Por Rusia tashmë po përballet me një mungesë të komponentëve kritikë për shkak të sanksioneve dhe luftës në Ukrainë. Afati i fundit për të dorëzuar disa njësi të S-400 thuhet se është shtyrë deri në vitin 2026. Modi do të kërkojë disa garanci mbi afatet kohore me Putinin.

Modi do të donte gjithashtu që ekonomia e Rusisë të hapte hapësirë ??për produktet indiane për të rregulluar çekuilibrin masiv tregtar. Modi synon të pozicionojë mallrat indiane në tregun rus, veçanërisht pasi të përfundojë lufta dhe Moska të riintegrohet në ekonominë globale. Ai do të kërkonte të zvogëlonte varësinë tregtare nga nafta dhe mbrojtja, duke synuar një marrëveshje që forcon lidhjet me Rusinë, duke lënë hapësirë ??për të thelluar marrëdhëniet me Perëndimin. /CNA