Rutte përballet me testin e parë të madh në NATO

28 Maj 2025, 11:05, Kosova & Bota CNA

Kanë filluar përgatitjet për atë që mund të jetë samiti më i ndërlikuar i NATO-s ndër vite, si dhe testi i parë i vërtetë për Mark Rutte-n si sekretar i Përgjithshëm.

Samiti do të mbahet në fund të qershorit në ambiente të njohura për Rutte-n, ish-kryeministër i Holandës, në qytetin e tij të lindjes, Hagë.

Sipas zyrtarëve të NATO-s që kanë folur me Radion Evropa e Lirë, Rutte-s do t’i nevojiten të gjitha aftësitë e tij diplomatike për t’u siguruar që samiti të jetë i suksesshëm.

Sukses nënkupton, sipas tyre, që presidenti i paparashikueshëm amerikan, Donald Trump, të mbetet i kënaqur.

Skenari i tyre më i keq është ai i samitit të trazuar të NATO-s në vitin 2018 në Bruksel, gjatë mandatit të parë të Trump-it, kur një video e një shkëmbimi të tensionuar me shefin e atëhershëm Jens Stoltenberg, e përshkroi atmosferën e gjithë takimit.

Më vonë atë ditë, Trump kërcënoi se do ta tërhiqte SHBA-në nga aleanca ushtarake nëse aleatët europianë nuk do t’i rrisnin shpenzimet për mbrojtje.

Raportohet se Rutte luajti një rol kyç për ta bindur presidentin amerikan se NATO-ja ia vlen, dhe kjo ndikoi në krijimin e reputacionit të tij si një nga "pëshpëritësit e Trump-it" në Europë — një epitet që në fund e ndihmoi Rutte-n të emërohej shef i NATO-s gjashtë vjet më vonë.

Megjithëse shumë gjëra kanë ndodhur në botë prej atëherë, Trump-i do të shkojë në Holandë me të njëjtin mesazh: rrisni shpenzimet për mbrojtjen.

Askush nuk beson se ai do të kërcënojë me tërheqje nga aleanca, pasi të gjithë zyrtarët amerikanë - përfshirë anëtarë të lartë të kabinetit si sekretari i Shtetit, Marco Rubio, dhe sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth - kanë udhëtuar kohët e fundit në Bruksel me mesazhin se Uashingtoni mbetet i përkushtuar ndaj NATO-s.

Por, Trump-i dëshiron të shohë rezultate konkrete.

Rezultati më i mundshëm nga ky takim do të jetë zotimi nga të 32 aleatët e NATO-s për t’i rritur shpenzimet për mbrojtjen në 5 për qind të PBB-së - një rritje e madhe krahasuar me cakun e tanishëm prej 2 për qind.

Nga kjo, 3.5 për qind do të shkojnë për "synime të forta", si armë dhe artileri, ndërsa 1.5 për qind do të përdoren për mbrojtjen kibernetike dhe investime në lëvizshmërinë e mjeteve ushtarake./rel