25 vite nga sulmet e ajrore të NATO-s kundër Serbisë

24 Mars 2024, 09:30, Kosova & Bota CNA

Si sot 25 vite më parë, Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO) kreu bombardim ajror kundër Republikës Federale të Jugosllavisë gjatë Luftës së Kosovës.

Sulmet ajrore zgjatën nga 24 mars 1999 deri më 10 qershor 1999. Bombardimet vazhduan derisa u arrit një marrëveshje që çoi në tërheqjen e Ushtrisë Jugosllave nga Kosova dhe themelimin e Misionit të Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Kosovë, një mision paqeruajtës i OKB-së në Kosovë.

Ndërhyrja e NATO-s u nxit nga sulmi i Jugosllavisë dhe spastrimi etnik i shqiptarëve, që i çoi shqiptarët në vendet fqinje dhe kishte potencial për të destabilizuar rajonin. Veprimet e Jugosllavisë kishin provokuar tashmë dënimin e organizatave dhe agjencive ndërkombëtare si OKB-ja, NATO -ja dhe OJQ-të e ndryshme.

Refuzimi i Jugosllavisë për të nënshkruar Marrëveshjen e Rambujesë fillimisht u ofrua si justifikim për përdorimin e forcës nga NATO.

Vendet e NATO-s u përpoqën të merrnin autorizimin nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së për veprime ushtarake, por u kundërshtuan nga Kina dhe Rusia, të cilat treguan se do të vendosnin veton ndaj një mase të tillë. Si rezultat, NATO nisi ndërhyrjen e saj pa miratimin e OKB-së, duke deklaruar se ishte një ndërhyrje humanitare . Karta e OKB-së ndalon përdorimin e forcës me përjashtim të rastit të një vendimi të Këshillit të Sigurimit sipas Kapitullit VII, ose vetëmbrojtjes kundër një sulmi të armatosur, asnjëra prej të cilave nuk ishte e pranishme në këtë rast.

Deri në fund të luftës, jugosllavët kishin vrarë 1500 deri në 2131 luftëtarë. 10,317 civilë u vranë ose u zhdukën, ku 85% e tyre ishin shqiptarë të Kosovës dhe rreth 848,000 u dëbuan nga Kosova.

Në ditët pas tërheqjes së ushtrisë jugosllave, mbi 164,000 serbë dhe 24,000 romë u larguan nga Kosova.

Bombardimi ishte operacioni i dytë i madh luftarak i NATO-s, pas fushatës së bombardimeve të vitit 1995 në Bosnje dhe Hercegovinë. Ishte hera e parë që NATO kishte përdorur forcën ushtarake pa miratimin e shprehur të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe rrjedhimisht, miratimin ligjor ndërkombëtar, që shkaktoi debate mbi legjitimitetin e ndërhyrjes./ CNA