Regional isolation, 22% of Balkan citizens do not travel to neighbors at all
Despite years of efforts at regional cooperation and free ...
Despite years of efforts at regional cooperation and free ...

Humans are complex machines, with moving parts that bend, tighten, stretch, flow, vibrate and bump. Now scientists are tapping into these energy sources to solve a common problem affecting sensors, wearables and implanted medical devices: batteries that sooner or later die.
Zgjidhja mund të jenë pajisjet që funksionojnë vetë, dhe studiuesit kanë zbuluar se vetë trupi i njeriut mund të jetë një burim i dobishëm energjie, për të fuqizuar tregun në lulëzim të pajisjeve të implantuara. “Elektroceuticals” kanë filluar të sfidojnë barnat në mjekësi, prandaj gjithnjë e më shumë njerëz do të varen nga pajisje të tilla si elektrostimuluesit e implantuar dhe stimuluesit kardiak.
“Biobateritë” dhe pastrimi i energjisë mund t’i bëjnë këto pajisje autonome nga energjia, duke eleminuar nevojën për kirurgji invazive me synim zëvendësimin e baterive të shkarkuara. Kjo gjë do të shmangte zhvendosjen ose infektimin e kabllove të karikimit të implantuar, probleme që sot janë shumë të zakonshme.
Shkencëtarët po punojnë që nga fillimi i viteve 2000 me pajisjet që e marrin energjinë nga trupi. Deri më sot kjo teknologji ka qenë shumë e uritur për energji. Por pas dy dekadash përparimesh, pajisjet e sotme konsumojnë sasi jashtëzakonisht të ulëta energjie, duke krijuar mundësi për zbatimin e një morie idesh dhe prototipash që e marrin energjinë nga njerëzit.
Një central elektrik qelizor
Qelizat në trupin e njeriut janë në thelb bateri biokimike. Ato konvertojnë në ernegji lëndën që përmban sheqer. Kompania gjermane “CELTRO” po e përdor këtë burim të gjallë të energjisë duke përdorur grupe mikro-gjilpërash për të mbledhur sasi të vogla energjie nga qindra mijëra qeliza. Produkti i parë i “CELTRO” do të jetë një stimulues i vogël kardiak autonom. “Një tkurrje muskulore, siç është zemra, fillon në një pikë dhe më pas përhapet në të gjithë muskulin e zemrës. Ideja jonë ishte të mblidhnim energji në pika të shumta për të përdorur këtë efekt kaskadë”- thotë bashkëthemeluesi dhe drejtuesi i kompanis Gerd Tepe.
Përveç grumbullimit të energjisë, mikrogjilpërat shumë-funksionale do të futen në indin kardiak për të monitoruar zemrën dhe për t’i dhënë një nxitje elektrike ndihmëse për të rivendosur ritmin, nëse kjo do të jetë e nevojshme. Në vitin 2021, “CELTRO” mori fondet e para për organizimin e testeve të para në laborator.
Qelizat energjitike të celulozës
Ndërkohë kompania franceze “BeFC” po ndërton biobateri që janë miqësore me mjedisin. Pajisja përdor shtresa të karbonit, celulozës dhe glukozës, plus disa enzimave të trupit ku vendoset. Shtimi i një pike lëngu - le të themi gjaku ose urine - shkakton një reagim që gjeneron energji elektrike.
Copat e letrës mund të fuqizojnë pajisjet diagnostikuese me një përdorim të vetëm por edhe sensorët e monitorimit të vazhdueshëm, si kompletet e monitorimit të nivelit të glukozës tek njerëzit e sëmurë me diabet. Aktualisht “BeFC” po mbledh fonde dhe pret të dalë në treg në vitin 2024 me produktet e saj të para.
Zemra që dridhet
Kompania “CAIRDAC” me seli në Paris po krijon një stimulues kardiak që vihet në lëvizje nga vetë zemra. Stimuluesi është i paketuar në një kapsulë që përmban një pajisje elektrike, një lavjerrës që lëkundet përmes rrahjeve të zemrës, rrjedhës së gjakut dhe dridhjeve. Lëkundjet shndërrohen në energji elektrike dhe ruhen derisa pajisja të ndjejë se zemra ka nevojë për një goditje për të rivendosur ritmin. Kompania ka grumbulluar së fundmi 17 milionë euro financime për të kryer testet paraklinike dhe për të vazhduar me ato tek njerëzit me probleme kardiake.
Ndriçimi i brendshëm
Panelet diellore po bëhen një pamje e zakonshme në shtëpitë tona, dhe shumë shpejt ato mund të përdoren edhe në teknologjinë mjekësore. Studiuesit nga Universiteti Monash në Melburn, Australi, kanë zbuluar se një panel diellor i vendosur nën lëkurë, prodhon deri në 10 për qind më shumë energji elektrike sesa një panel i vendosur direkt para rrezeve të diellit, dhe ajo mjafton për të fuqizuar një sensor që ka një konsum energjitik jashtëzakonisht të ulët. Me disa orë të kaluara në diell, mund të garantohet për 24 orë funksionimi i një sensori të implantueshëm të temperaturës. Studiuesit thonë se vendi më i mirë për të është midis qafës dhe shpatullës.
Zemra hidroelektrike
Miniturbinat mund të shfrytëzojnë qarkullimin e gjakut dhe ta kthejnë atë në energji elektrike. Kjo sipas studiuesve në Universitetin e Bernës në Zvicër. Ata kanë projektuar një turbinë në formë siluri, e cila mund të implantohet në një enë gjaku në zemër, duke gjeneruar energji elektrike nga rrjedhja e gjakut, njësoj si një hidrocentral. Por një sfidë e madhe, ende e pazgjidhur, është se si të shmanget formimin e mpiksjes së gjakut në skajet e turbinës. Gjithsesi gjatë simulimeve laboratorike turbina gjeneroi energji të mjaftueshme për të fuqizuar stimuluesit e ritmit kardiak.
Lëkura piezoelektrike
Kompania italiane “PiezoSkin”, thotë se ka zhvilluar një copë lëkure piezoelektrike ultra të hollë që mund të matë njëkohësisht lëvizjet dhe të nxjerrë energji prej tyre. Në një studim, ajo përdori këtë copëz për të monitoruar lëvizjet e qafës te njerëzit me disfagi ose vështirësi në gëlltitje. Por pajisja mund të merrte energji edhe nga lëvizjet e tjera të trupit dhe dridhjet për sensorët dhe pajisjet e tjera monitoruese.
Ndjenja e nxehtësisë
Humans radiate about 100 watts per day in thermal energy, and according to Swiss company Mithras, harnessing this heat can power biosensors and even devices implanted in the human body. Thermoelectric generators produced by this company, known as TEG, create electricity by exploiting the temperature difference between the body and the environment. Mithras estimates that with a difference of 5 degrees Celsius, a 12 square centimeter TEG device can fully power a cochlear ear implant.
Swedish music streaming giant Spotify will cut 6% of i...
All kinds of new electric cars are on the way from sta...
Twitter's full-time workforce has dwindled to about 1,...
Superpërçuesit apo substancat që lejojnë kalimin e energji...
TikTok ka lënë në hije të gjitha rrjetet sociale duke ...
As part of the CES 2023 technology show, Samsung unveiled ...
"Meta" has brought a new innovation to the users of its ap...
Reed Hastings has stepped down from his role as co-CEO of ...
Alphabet, the parent company of the giant Google, will cut...
Microsoft has confirmed the news that 10,000 company worke...
Tregu i smartfonëve shënoi performancën e tij më të keqe g...
Twitter has auctioned off hundreds of items from its San F...
It has been reported that Apple will soon bring 3 new appl...
Coinbase is laying off another 950 employees, just seven m...
Spotify faced serious problems in the US and the rest of ...
As more and more major car manufacturing companies offer c...
Apple CEO Tim Cook has warned that there will be pay cuts ...
Over 200 million Twitter user email addresses have been le...
Sometimes it seems like our whole lives are connected ...
I nënvlerësuar gjatë jetës së tij, por i vlerësuar shum...
The next case broadcast on the show "Stop", this Thursday,...
The case published this Thursday, June 4, on the show "Sto...
The protests of recent days related to the situation in Zv...
The case addressed this Wednesday, June 3, on the show "St...
The Special Board of Appeal (KPA) decided this Monday ...
The KPA vetting decided this Thursday to dismiss the p...
Suela Salavaçi, a prosecutor in the Prosecutor's Offic...
The Special Board of Appeal reinstated the prosecutor ...
A convict was found dead today in the premises of the Pris...
Several images provided by CNA show the area where this mo...
A quantity of explosive material exploded this morning at ...
Witnesses in Lozhan, Maliqi, have shared details from the ...
Today our country will be affected by stable weather condi...
For many children and teenagers, the long summer holidays ...
Albania is facing an unprecedented demographic transition,...
On Thursday, our country will be affected by unstable weat...
Russian President Vladimir Putin said the war in Ukraine c...
An extraordinary story of survival has been recorded in Ne...
The Peace Implementation Council in Bosnia and Herzegovina...
John Bolton, the former national security adviser to US Pr...
Korça is ready to open the summer season with one of the c...
Two years after his passing, the renowned Korçë poet Skënd...
The Ethnographic Museum of Berat has opened its doors to v...
The story of Harilla Bakalli is one of the most chilling t...
Despite years of efforts at regional cooperation and free ...
Albania is the country with the highest level of severe ma...
This Friday, one US dollar is bought for 81.3 lek and sold...
The government aims to transform the country's industrial ...