What happens to Iran if the US attacks it?

2026-01-29 07:59:00, Kosova & Bota CNA

Iran is preparing for a possible attack as the United States has deployed key military assets, including an aircraft carrier and other bombers, to the Middle East.

US President Donald Trump has threatened strikes on the Islamic Republic over its brutal crackdown on anti-government protesters. If Trump authorizes military action, Tehran could be virtually powerless to stop an airstrike, experts say.

But that doesn't mean Iran can't retaliate against U.S. military and commercial assets in the region, experts said, citing Tehran's powerful arsenal of advanced ballistic missiles, low-flying cruise missiles, and combat drones and suicide bombers.

During the 12-day war last June, Israel struck Iranian military infrastructure, including missile production facilities. The Israeli attack also weakened Iran's ability, which has an aging air force, to defend itself from air attacks by targeting its radars and Russian-made S-300 air defense systems.

Even under those circumstances, Tehran managed to launch hundreds of ballistic missiles towards Israel. Dozens of missiles, most of which were aimed at military facilities, penetrated Israel's powerful air defenses.

"In terms of defensive capabilities, Iran is virtually defenseless," said Michael Horowitz, an independent defense expert based in Israel.

But Iran "still has a large arsenal of short- and medium-range missiles that could easily hit US bases in the Middle East, as well as cruise missiles and drones that it would likely use to target US ships," Horowitz added.

"Powerful" ballistic missiles

In June, Israel struck targets around Tehran, including the military complex in Parchin, the Hoxhir military base, the missile facility in Shahrud, and a factory in the Shamsabad Industrial Zone.

The strikes were aimed at disrupting Iran's production of intermediate-range ballistic missiles, which pose a threat to Israel and are "quite powerful," said Sascha Bruchmann, a military and security analyst at the London-based International Institute for Strategic Studies.

Many of the medium-range ballistic missiles “operate on liquid fuel and depend on the infrastructure to launch and refuel,” Bruchmann said. “The Israelis used this fact to find and destroy most of the missile launchers during the war.”

The number of missile launchers Iran has operational is unclear.

Irani posedon edhe raketa balistike me rreze të shkurtër veprimi që janë “shpesh me karburant të ngurtë, shumë më fleksibile dhe për këtë arsye më të vështira për t’u detektuar para lëshimit”, shtoi Bruchmann, duke vlerësuar se Teherani ka disa mijëra raketa të tilla.

Ai tha se raketat me rreze të mesme veprimi “përbëjnë kërcënim real, veçmas për shtetet më të vogla të Gjirit Persik”, sikurse Katari dhe Bahrejni që janë mikpritës të bazave dhe forcave amerikane.

Përtej arsenalit të armëve, një nga mjetet më të fuqishme të Iranit është aftësia e tij për të penguar trafikun e naftës në Gjirin Persik, një rajon që prodhon rreth 40 për qind të naftës në botë, thonë ekspertët.

Rreth një e pesta e furnizimit global me naftë kalon përmes Ngushticës së Hormuzit, një rrugë e ngushtë ujore që lidh Gjirin Persik me oqeanin e hapur. Irani ka shqyrtuar më herët mbylljen e kësaj rruge, një veprim që do të ndërpriste rrjedhën globale të naftës.

“Republika Islamike që një kohë të gjatë ka përgatitur një sërë kapacitetesh ushtarake të destinuara për ta mbyllur këtë rrugë kyç detare. Kjo do të krijonte një tronditje ekonomike që Irani mund ta shfrytëzonte”, tha Horowitz.

SHBA shqyrton opsione ushtarake

Trump kërcënoi me sulme ushtarake ndaj Iranit pasi autoritetet vranë mijëra persona gjatë shtypjes së protestave masive që shpërthyen në fund të dhjetorit. Kohët e fundit, Trump është tërhequr nga ky kërcënim, megjithëse nuk e ka përjashtuar kryerjen e një sulmi.

Sipas raportimeve të mediave amerikane, Trump po shqyrton një sërë opsionesh ushtarake. Ato përfshijnë sulme ndaj objektivave kryesisht simbolike, sulme që kanë për shënjestër eliminimin e liderit suprem ajatollah Ali Khamenei dhe udhëheqësve të tjerë apo një fushatë të zgjatur bombardimesh.

Çdo veprim ushtarak i SHBA-së kundër Iranit bart rreziqe të mëdha, thonë ekspertët, dhe edhe një sulm i kufizuar mund të provokojë kundërpërgjigje nga Teherani dhe të shkaktojë një konflikt të gjerë që mund ta përfshijë të gjithë rajonin.

Nuk është e qartë nëse qëllimi përfundimtar i një veprimi të mundshëm ushtarak amerikan ndaj Iranit është ndryshimi i regjimit, nxitja e dezertimeve në forcat e armatosura dhe elitën politike, dobësimi i aftësisë së forcave të sigurisë për të shtypur protestat, apo që një Teheran i dobësuar të sillet në tavolinën e negociatave.

Një fushatë ajrore amerikane, pa ndërhyrje tokësore, nuk do të çonte në ndryshim të regjimit, sipas ekspertëve. Një pushtim tokësor i Iranit, shtetit më të madh dhe më të populluar në Lindjen e Mesme, konsiderohet opsion joreal nga shumë ekspertë të mbrojtjes.

Një fushatë e zgjatur ajrore nga SHBA-ja ka pak gjasa të ndodhë, thonë ekspertët, duke përmendur dëshirën e Trumpit, sipas raportimeve, për një sulm të kufizuar dhe vendimtar. Por, edhe një ofensivë që do të zgjaste me muaj nuk do të garantonte rrëzimin e regjimit.

"A sustained US air campaign could severely damage Iran's conventional military by destroying command and control systems and infrastructure, but it is unlikely that it alone would lead to the collapse of Iran's security forces, which could be dispersed, hidden, and resort to internal repression," Horowitz said.

"Air power can punish and paralyze, but there would need to be a political rift on the ground, such as renewed protests and divisions within the Iranian leadership, to truly bring about a complete collapse of the security forces or the regime ," he added. /REL