E fundit!

15:50 CRIME

Tried to stab a police officer and take his weapon/ 38-year-old man arrested in Tirana

A 38-year-old man was arrested today near the Kamza turnof...

Shtatë parashikime se çfarë do të ndodhë me botën dhe njerëzimin gjatë vitit 2023

2022-12-30 23:00:00, Blog CNA

Shtatë parashikime se çfarë do të ndodhë me

Viti 2022 ishte kaotik, dhe duket se 2023-shi do të ndjekë një rrugë të ngjashme. Nga mungesat globale të ushqimit deri te fatkeqësitë mjedisore dhe lufta, viti që po lëmë pas ka qenë sfidues për shumë njerëz. Me afrimin e Vitit të Ri, ne të gjithë shpresojmë për një 2023 më të qetë dhe më të lehtë. Sipas studimeve dhe shkencëtarëve, ne duhet t’u kushtojmë vëmendje këtyre 7 parashikimeve.

Ndryshimet klimatike do të shkaktojnë një mot akoma më të nxehtë

Ndryshimi i klimës ka qenë një kërcënim mjedisor i njohur prej kohësh, por vetëm kohët e fundit ka nisur të cenojë aspekte të tjera të jetës. Një studim i kryer nga Komiteti Ndërkombëtar i Shpëtimit, ka zbuluar se ndryshimi i klimës do të jetë një nga faktorët më të mëdhenj kontribues në krizat e vazhdueshme humanitare në të gjithë globin.

Dhe 2023 do të jetë një nga vitet më me ndikim për këto ndryshime. "BBC" raportoi se temperaturat gjatë vitit të ri parashikohet të jenë midis 1.08-1.32 gradë Celsius mbi mesataren paraindustriale, duke e bërë atë një nga vitet më të ngrohtë të regjistruar. Këtë vit 2022, u regjistrua një i nxehtë rekord në disa zona anembanë globit. Duket se kjo tendencë do të vazhdojë edhe në vitin 2023.

Thellimi i problemit të mungesës së ujit dhe shtimi i fatkeqësive natyrore

Uji është një nga bazat e jetës, të cilin shumë prej nesh e marrin si të mirëqenë. 40 për qind e popullsisë së botës është e prekur nga mungesa e ujit, dhe nuk ka qasje tek uji i pijshëm i sigurt. Situata mund të përkeqësohet në vitin 2023. Nëse nuk veprojmë tani për të ndihmuar në ruajtjen e ujit, mbi gjysma e popullsisë së botës do të jetojë në zona me mungesë të ujit. Ky fenomen po përshpejtohet nga ndryshimet klimatike, të cilat ndryshojnë modelet e motit dhe shkaktojnë thatësira ose përmbytje.

Mungesa e ushqimit

Më 15 nëntor, bota arriti një popullsi prej 8 miliardë banorësh. Kjo shifër pritet të arrijë në 8.5 miliardë deri në vitin 2030. Një popullsi në rritje të shpejtë, nënkupton më shumë gojë për të ushqyer. Por pabarazitë ekonomike dhe mjedisore, pritet të vazhdojnë edhe gjatë vitit 2023.

Ndryshimet klimatike po shkaktojnë thatësira dhe përmbytje, që mund të zhdukin të korrat brenda natës. Kjo po prek jo vetëm komunitetet që mbështeten te këto kultura, por mund të ushtrojë presion te zinxhirët e furnizimit dhe eksportet, duke bërë që çmimet e ushqimeve të rriten shumë siç ndodhi gjatë pandemisë së COVID-19.

Lufta në Ukrainë e ka ngadalësuar eksportin e njërit prej eksporteve kryesore të Rusisë dhe Ukrainës: grurit. Mungesa e tij shkaktoi rritje të çmimeve të disa prej produkteve më bazë si buka dhe mielli. Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, i paralajmëroi udhëheqësit e G20-ës gjatë samitit në Bali se bota po shkon drejt një “katastrofe të rëndë ushqimore”.

Mbetjet dhe ndotja mjedisore do të bëhen të pashmangshme

Emetimet globale të gazeve serrë, pritet të arrijnë rekordin historik në vitin 2023, dhe një kontribuues i madh janë mbeturinat tona. Mbeturinat dhe mbetjet ushqimore do të kontribuojnë me 5-10 për qind të emetimeve të gazeve serrë vitin e ardhshëm.

Mikroplastika po depërton me shpejtësi në ujë. Sipas Shërbimit Gjeologjik të Shteteve të Bashkuara, 12 për qind e peshqve të ujërave të ëmbla përmbajnë mikroplastikë. Këto pjesë të vogla plastike dëmtojnë jo vetëm jetën e egër, por mund të përmbajnë kimikate që janë të dëmshme për njerëzit nëse gëlltiten përmes ujit të pijshëm.

Do të vazhdojnë të rriten tensionet bërthamore

Lufta midis Ukrainës dhe Rusisë, u përshkallëzua në një pushtim të plotë rus të Ukrainës në shkurt. Ukraina ka pësuar humbje të rënda, përfshirë vdekjen e civilëve, zhvendosjen dhe kërcënimet e vazhdueshme për sulm bërthamor. Në mesin e këtij muaji, Rusia shpërndau videon e një rakete balistike ndërkontinentale me aftësi bërthamore, që po vendosej në një bazë lëshimi.

Ndërsa më shumë vende po armatosen me armë bërthamore, në horizont po shfaqet një garë e re armësh. Regjimet autoritare si Irani dhe Koreja e Veriut i kanë shtuar arsenalet e tyre. Ndërsa më shumë vende me marrëdhënie armiqësore, përfshirë Iranin, Korenë e Veriut dhe Rusinë, po bëhen gjithnjë e më të afta për të nisur një luftë bërthamore.

Privatësia e të dhënave dhe epoka e dezinformimit

Epoka e mediave sociale, është shndërruar edhe në epokën e dezinformimit. Nga gjuha e urrejtjes te troll-sat dhe teoritë e konspiracionit, interneti mund të jetë një vend shumë konfuz. Vitet e fundit një çështje në tjetër internet e ka kërcënuar privatësinë e njerëzve: mashtruesit.

Email-et e padëshiruara duken më bindëse se kurrë më parë, dhe hakerimi i llogarive apo i pajisjeve dixhitale po bëhet më i zakonshëm. Është një gjë të humbasësh disa dosje, dhe një gjë tjetër kur në shënjestër janë të dhënat e ndjeshme të liderëve botërorë dhe figurave të rëndësishme.

2023-shi do të jetë viti i Metaverse

Inteligjenca Artificiale (AI) parashikohet të bëhet më e lehtë për t’u përdorur. Po ashtu ajo mund të personalizojë përvojat e blerjeve në internet për çdo blerës, dhe madje t’i dorëzojë ato menjëherë në derën tuaj. Ndërkaq, pjesë të “Metaverse” të Mark Zukerberg, ka të ngjarë të bëhen realitet po vitin e ardhshëm.

Interneti po bëhet më gjithëpërfshirës se kurrë më parë, duke i lejuar përdoruesit të përjetojnë një botë virtuale të njohur si Metaverse, ku vetja e tyre virtuale mund të blejë, luajë dhe madje të zotërojë asete si p.sh prona. Sipas "Forbes", ekspertët besojnë se metaversi do t’i shtojë 5 trilionë dollarë ekonomisë globale deri në vitin 2030, dhe “2023-shi do të jetë viti që përcakton drejtimin e metaversit për dekadën e ardhshme”.

Çfarë do të sjellë e ardhmja?

Gati të gjitha këto parashikime mund të korrigjohen nga një element i vetëm: bashkëpunimi. Tani më shumë se kurrë më parë, njerëzimi duhet të bashkohet për të ndalur ndryshimin e klimës, siguruar kushte të barabarta jetese për të gjithë, dhe për të shmangur konfliktet. Edhe nëse duket e pamundur që një person të ndikojë vetë te ndryshimet, edhe veprimet më të vogla mund të kenë një ndikim të madh.

Përkthyer nga CNA.al