Vrojtimi, 40% e fermave të kafshëve në Shqipëri përdorin antibiotikë

22 Janar 2025, 07:27, Ekonomi CNA

Vrojtimi, 40% e fermave të kafshëve në Shqipëri

Rreth 40 për qind e fermerëve shqiptarë raportuan se përdornin antimikrobikë në kafshët e tyre sipas një vrojtimi në 525 ferma të prodhimit blegtoral, 29 veterinerë dhe 21 farmaci veterinare që u krye në kujdesin e Organizatës Botërore të Ushqimit FAO, rezultatet e të cilit u publikuan së fundmi.

Përdorimi i antibiotikëve në kafshë është i rëndësishëm pasi ai forcon rezistencën ndaj antibiotikëve te njerëzit.

Rezultatet e anketës treguan se përdorimi i antibiotikëve ishte më i lartë në fermat e mëdha.

Te fermat blegtorale të të imtave (dhi dhe dele) 53.2 për qind e fermerëve përdornin antibiotikë, 51.6 për qind e bletëve, 50.3 për qind fermave të lopëve të qumështit dhe po kaq ata që mbarështojnë gjedh për mish. Gjithashtu 29 për qind e fermerëve të pulave dhe 23.3 për qind fermave shtëpiake përdornin antibiotikë.

Në Europë për shkak të një direktive që kërkon kufizimin e antibiotikëve te bagëtitë përdorimi i tyre ka rënë me 50% ndërmjet 2011 dhe 2022.

Përdorimi i tepërt i antibiotikëve mund të rrisë gjithashtu rrezikun e baktereve që janë rezistente ndaj trajtimit. Kjo kërcënon shëndetin e kafshëve, por mund të jetë gjithashtu një rrezik për njerëzit për sëmundje kronike. Gjithashtu njerëzit mund të ekspozohen ndaj patogjenëve rezistentë duke ngrënë mish dhe produkte të qumështit të kontaminuar.

Anketa në Shqipëri tregoi se shumica e fermerëve në blegtori nuk kishin arsim apo trajnim formal mbi shëndetin e kafshëve ose blegtorinë.

Mbajtja e evidencës së mjekimit është bërë në mënyrë më të plotë nga veterinerët dhe personeli i farmacive veterinare sesa nga fermerët. Shumica e veterinerëve mbanin shënime për antibiotikët e përshkruar. Informacioni që ruhet janë emrat dhe sasia e antibiotikëve të shitur ose të përshkruar në vit.

Në mënyrë të ngjashme, i gjithë personeli i farmacive ka mbajtur shënime për emrat e antibiotikëve të shitur në vit dhe sasitë e shitura. Nga ana tjetër, vetëm gjysma e fermerëve të anketuar kishin të dhëna për barnat e blera dhe rreth 40 për qind mbanin shënime për vizitat dhe trajtimet veterinare.

Përdorimi i antibiotikëve në përgjithësi nuk ishte një zgjedhje e parë në rast sëmundjeje në fermat e anketuara, pasi fermerët raportuan se thirrën veterinerin dhe aplikuan izolimin e kafshëve të sëmura fillimisht.

Burimet kryesore të antibiotikëve për fermerët ishin farmacitë veterinare, dhe në një masë më të vogël, veterinere private. Kur u pyetën se kush e merr vendimin se kur do të përdoren antibiotikët, fermerët kryesisht raportuan veterinerët privatë.

Pronarët e fermave gjithashtu kishin një rol në vendimet në lidhje me përdorimin e antibiotikëve, pavarësisht faktit se shumë prej tyre nuk kishin arsim apo trajnim të mëparshëm për shëndetin e kafshëve.

Ndërkohë që shumica e fermerëve ndiqnin këshillat e veterinerëve për dozën dhe kohëzgjatjen e trajtimit të terapisë me antibiotikë, një numër i konsiderueshëm e fermerëve (15.0 për qind) raportuan se kishin administruar (në dozë më të ulët dhe për kohë më e shkurtër) nga sa këshillohej.

Rreth 67 për qind e fermerëve deklaruan se gjithmonë ose shpesh merrnin antibiotikë me recetë.

Antibiotikët që janë përdorur, këshilluar ose shitur zakonisht në respektojnërenditjen e tyre sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH):

Antimikrobikë me rëndësi kritike me prioritet më të lartë: ceftiofur, cefquinome, enrofloxacin, kolistin

Antimikrobikë me rëndësi kritike: Gentamicina, neomicina, streptomicina, kanamicina, eritromicina, tylosin, tilmicosin

Antimikrobikë shumë të rëndësishëm: amoksicilinë, ampicilinë, benzilpenicilinë, kloksacilinë, tetraciklinë, oksitetraciklinë, klortetraciklinë, doksiciklinë, florfenikol, linkomicinë, sulfonamidet

Antimikrobikë të rëndësishëm: spektinomycin

Në shumicën e rasteve, substancat e listuara janë përdorur për trajtimin e sëmundjeve dhe shumë rrallë për parandalim.

Kur pjesëmarrësit u pyetën në lidhje me efikasitetin e të antimikrobikëve, (76.6 për qind e fermerëve, 75.8 për qind e veterinerëve dhe 80.9 për qind e farmacistëve) raportuan se kanë vërejtur ulje të efikasitetit të këtyre substancave.

Pothuajse gjysma e fermerëve përdorues të antibiotikëve raportuan se nuk e kishin dëgjuar më parë për rezistencën ndaj antibiotikëve./ Revista Monitor